Πως έβλεπε ο Άγιος Πορφύριος την φύση;
Η ομορφιά της φύσης συγκινούσε τους Αγίους;
Ο Άγιος Πορφύριος μας συμβουλεύει με νόημα: «οι ομορφιές της φύσης είναι οι μικρές αγάπες που μας οδηγούν στη μεγάλη Αγάπη, τον Χριστό. Όλα γύρω μας είναι σταλαγματιές της θεϊκής αγάπης και τα έμψυχα και τα άψυχα και τα φυτά και τα ζώα και τα πουλιά και τα βουνά και η θάλασσα και το ηλιοβασίλεμα και ο έναστρος ουρανός. Τα λουλούδια, για παράδειγμα, έχουν τη χάρη τους, μας διδάσκουν με το άρωμά τους, με το μεγαλείο τους, μας μιλούν για την αγάπη του Θεού. Σκορπούν το άρωμά τους, την ομορφιά τους σε αμαρτωλούς και δικαίους. Να χαίρεστε όσα μας περιβάλλουν. Όλα μας διδάσκουν και μας οδηγούν στο Θεό. […] Να εκμεταλλεύεστε τις ωραίες στιγμές στη φύση και τη ζωή, οι οποίες προδιαθέτουν την ψυχή σε προσευχή, την καθιστούν λεπτή, ευγενική, ποιητική. Για να γίνει κάποιος χριστιανός, πρέπει να γίνει «ποιητής». «Χοντρές» ψυχές κοντά του ο Χριστός δεν θέλει»! Απόσπασμα από το βιβλίο: Γέροντος Πορφυρίου Καυσοκαλυβίτου «Βίος και Λόγοι», Ιερά Μονή Ζωοδόχου Πηγής-Χρυσοπηγής, Β’ Έκδοση Απρίλιος 2003
Ο Άγιος Πορφύριος ήθελε να έχει ο άνθρωπος την καρδιά και τα μάτια του ανοιχτά και να εμβαθύνει στο σκοπό της δημιουργίας, γιατί ο σκοπός αυτός δείχνει το μεγαλείο του Θεού και τη Θεία πρόνοια. Μας συμβουλεύει να μην είμαστε «χοντροκομμένοι», βυθισμένοι στη συνήθεια των όσων βλέπουμε γύρω μας, προπερνώντας την ομορφιά γύρω μας, χωρίς να την εκτιμάμε. Αντίθετα, πρέπει να συναισθανόμαστε την ομορφιά την εξωτερική, ώστε να γίνει αργότερα και εσωτερική. Εξάλλου, ο Θεός ἐν σοφίᾳ έφτιαξε τεράστια ποικιλία απ’ όλα τα φυσικά είδη, ώστε ο άνθρωπος να αντλεί απεριόριστη χαρά και αγαλλίαση. Να χαίρεται σε ένα όμορφο περιβάλλον που το αναπαύει πνευματικά.
Ο Άγιος εξηγεί αυτή του τη διδασκαλία με ένα καθημερινό περιστατικό:
«Κάποτε, τότε που ζούσα στα Καλλίσια, γύριζα στο μοναστήρι μετά από αρρώστια και η κυρά- Μαρία η τσοπάνισσα ήρθε να με πάρει με το γαϊδουράκι. Στο δρόμο τη ρώτησα: - κυρά- Μαρία πως πάνε οι ομορφιές στα λιβάδια, τα χρώματα, οι πεταλούδες, τα αρώματα, τ’ αηδόνια;
- Τίποτα δεν υπάρχει.
- Μάιος μήνας και δεν υπάρχει τίποτα;
- Τίποτα.
Σε λίγο όμως τα συναντήσαμε όλα αυτά: λουλούδια, ευωδίες, πεταλούδες…
- Κυρά- Μαρία τώρα τι λες;
-Αχ, δεν τα είχα προσέξει…Καθόλου
Προχωρώντας φθάσαμε στα πλατάνια. Εκεί, τ’ αηδόνια χαλούσαν τον κόσμο…
-Κυρά- Μαρία μου είπες ψέματα…!
-Όχι. Δεν τα είχα προσέξει.
Κι εγώ στην αρχή ήμουν «χοντρός», δεν καταλάβαινα. Μετά ο Θεός μου έδωσε τη χάρη και τότε όλα άλλαξαν. Αυτό έγινε, αφού άρχισα την υπακοή.
Η ομορφιά γύρω μας δείχνει τον Θεό και μας παρακινεί να Του μιλήσουμε, να αρχίσουμε δοξολογία και προσευχή. Γι’ αυτό ο άγιος παρακινεί τον άνθρωπο να έχει ανοιχτά τα μάτια του, για να βλέπει και να θαυμάζει το μεγαλείο της φύσης, τα αυτιά του ορθάνοιχτά για να ενωτίζεται τις μελωδίες, το τιτίβισμα των χαρούμενων και αμέριμνων πουλιών -που δεν σπέρνουν, ούτε θερίζουν-, και την καρδιά του ποιητική- αισθαντική, ώστε να νιώθει και να ενστερνίζεται τα Θεία μηνύματα. Βλέποντας την ομορφιά της φύσης, καταλαβαίνει την γενναιοδωρία του Πλαστουργού, θαυμάζει την τελειότητα των δημιουργημάτων του Θεού, σέβεται τα υλικά αγαθά και δεν τα σπαταλά. Συγκινείται από την απλότητα της φύσης, η οποία όμως αν εξεταστεί υπό το πρίσμα της επιστήμης φανερώνει την συνθετότητα και την απόλυτη ακρίβεια των επιστημονικών νόμων που διέπουν ολόκληρο το σύμπαν.
«Ξυπνήστε το πρωί να δείτε τον βασιλιά ήλιο να βγαίνει ολόκληρος από το πέλαγος. Όταν σας ενθουσιάζει ένα ωραίο τοπίο, να μη μένετε εκεί, να πηγαίνετε πέραν αυτού, να προχωρείτε σε δοξολογία για όλα τα ωραία για να ζείτε τον μόνο Ωραίο, ‘‘Τον ωραίο κάλλει παρά πάντας βροτούς”. Όλα στη φύση γίνονται έναυσμα ευχαριστίας και δεήσεως στον Κύριο του παντός. Να παρατηρείτε όσα έφτιαξε ο Δημιουργός. Να ρωτάτε, να ολοκληρώνετε τις γνώσεις σας για το καθετί, να μη στέκεστε αδιάφοροι. Αυτό σας βοηθάει σε βαθύτερη μελέτη των θαυμασίων του Θεού. Θυμάμαι τα απολιθωμένα δέντρα στη Μυτιλήνη. Υπάρχουν από δεκαπέντε εκατομμύρια χρόνια. με εντυπωσίασαν τόσο πολύ. και αυτό είναι προσευχή! Να βλέπεις τα απολιθώματα και να δοξάζεις τα μεγαλεία του Θεού», τόνιζε ο Άγιος.
Αν ευχαριστούμε και δοξολογούμε τον Θεό για όσα όμορφα βλέπουμε καθημερινά γύρω μας, τότε θα μάθουμε να ευχαριστούμε και να ευγνωμονούμε και για τα ουσιωδέστερα, υπέρ πάντων των υπέρ ημών γεγενημένων, του Σταυρού, του Τάφου, της τριημέρου Αναστάσεως, της εις ουρανούς αναβάσεως, της εκ δεξιών καθέδρας, της Δευτέρας και ενδόξου πάλιν Παρουσίας.
