Οι αλλαγές στην Θρησκευτική σύνθεση της Ευρώπης
Ποιές οι θρησκευτικές, συνθέσεις στην "πολυπολυτισμική" Ευρώπη του σήμερα.
Τα τελευταία χρόνια η Ευρώπη, βιώνει μια βαθιά αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι σχετίζονται με τη θρησκευτική πίστη.Η παραδοσιακή Χριστιανική ταυτότητα, που για αιώνες χαρακτήριζε τις περισσότερες Ευρωπαϊκές κοινωνίες, υποχωρεί σταδιακά και τη θέση της παίρνει είτε η θρησκευτική αδιαφορία είτε η παρουσία άλλων θρησκειών.
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, είναι το Ισλάμ. Σε χώρες της Δυτικής Ευρώπης, όπως η Γαλλία και το Βέλγιο, όλο και μικρότερο ποσοστό του πληθυσμού δηλώνει σήμερα ενεργά Χριστιανικό, ενώ αυξάνονται όσοι δηλώνουν ότι δεν ανήκουν σε καμία θρησκεία, ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες που έχουν μεγαλώσει σε ένα πιο κοσμικό περιβάλλον, με λιγότερη επαφή με την Εκκλησία και τους θρησκευτικούς θεσμούς.
Στη Βόρεια Ευρώπη, όπως στη Σουηδία και τη Δανία, η απομάκρυνση από τη θρησκεία είναι ακόμη πιο έντονη, με μεγάλα τμήματα του πληθυσμού να αυτοπροσδιορίζονται ως άθρησκα, την ίδια στιγμή που στις μεγάλες πόλεις αυτών των χωρών αυξάνεται η παρουσία μουσουλμανικών κοινοτήτων, οι οποίες έχουν δημιουργήσει σταθερούς χώρους λατρείας και κοινωνικής ζωής. Παράλληλα, στη Γερμανία και την Αυστρία της Κεντρικής Ευρώπης, η μουσουλμανική παρουσία έχει ενισχυθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, κυρίως λόγω μεταναστευτικών ρευμάτων από την Τουρκία, τη Μέση Ανατολή και τα Βαλκάνια, με αποτέλεσμα σε πόλεις όπως το Βερολίνο και η Βιέννη να συναντά κανείς πλέον πολυάριθμες μουσουλμανικές κοινότητες, οι οποίες συνυπάρχουν με έναν ολοένα και πιο κοσμικό ντόπιο πληθυσμό.
Στη Νότια Ευρώπη, όπως στην Ιταλία και την Ισπανία, αν και ο Χριστιανισμός παραμένει πολιτισμικά ισχυρός, η πρακτική συμμετοχή στη θρησκευτική ζωή μειώνεται αισθητά, ενώ η παρουσία μουσουλμάνων μεταναστών από τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή γίνεται ολοένα πιο ορατή, ιδιαίτερα σε αστικά κέντρα και περιοχές με οικονομική δραστηριότητα.
Ταυτόχρονα, σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, όπως η Τσεχία και η Εσθονία, η θρησκευτική αποστασιοποίηση είναι ήδη πολύ έντονη, με μεγάλο μέρος του πληθυσμού να δηλώνει άθεο ή χωρίς θρησκεία, δείχνοντας ότι η αλλαγή της θρησκευτικής πίστης στην Ευρώπη δεν αφορά μόνο την άνοδο του Ισλάμ, αλλά και μια γενικότερη αποδυνάμωση της θρησκευτικής ταυτότητας συνολικά. Όλες αυτές οι εξελίξεις οδηγούν στη διαμόρφωση ενός νέου θρησκευτικού τοπίου στην Ευρώπη, όπου η άλλοτε σχετικά ομοιογενής Χριστιανική ήπειρος μετατρέπεται σταδιακά σε έναν χώρο μεγαλύτερης θρησκευτικής ποικιλομορφίας και αυξανόμενης απομάκρυνσης από τη θρησκευτική πίστη, με τις αλλαγές αυτές να είναι πιο έντονες στα μεγάλα αστικά κέντρα και στις νεότερες γενιές.
Ωστόσο, μέσα σε αυτό το νέο θρησκευτικό τοπίο της Ευρώπης, αναδεικνύονται και σοβαρές προκλήσεις που δεν μπορούν να αγνοηθούν, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις παρατηρείται οργανωμένη προώθηση ακραίων και φανατικών εκδοχών της θρησκείας, οι οποίες έρχονται σε σύγκρουση με τις δημοκρατικές αξίες, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τον κοσμικό χαρακτήρα των Ευρωπαϊκών κοινωνιών. Το φαινόμενο αυτό δεν αφορά τη μεγάλη πλειονότητα των Μουσουλμάνων που ζουν ειρηνικά στην Ευρώπη, αλλά μικρές, καλά οργανωμένες ομάδες που επιχειρούν να επηρεάσουν ευάλωτα άτομα, ιδιαίτερα νέους, μέσα από δίκτυα προπαγάνδας και κοινωνικής πίεσης. Η αντιμετώπιση αυτού του κινδύνου απαιτεί συνδυασμό πολιτικών ένταξης, εκπαίδευσης, ενίσχυσης του κράτους δικαίου και στήριξης των μετριοπαθών θρησκευτικών κοινοτήτων, ώστε η θρησκευτική πολυμορφία να συνυπάρχει με τον σεβασμό στις θεμελιώδεις αξίες της Ευρωπαϊκής δημοκρατίας.
Παρά τις σύγχρονες αλλαγές στη θρησκευτική ταυτότητα της Ευρώπης, δεν μπορεί να αγνοηθεί ο ιστορικός και πολιτισμικός ρόλος του Χριστιανισμού στη διαμόρφωση των βασικών αξιών των Ευρωπαϊκών κοινωνιών, όπως ο σεβασμός στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η έννοια της φιλανθρωπίας, η αλληλεγγύη προς τον αδύναμο, η συγχώρεση και η σημασία της προσωπικής ευθύνης. Πολλοί από τους θεσμούς που σήμερα θεωρούνται αυτονόητοι στην Ευρώπη, όπως η κοινωνική πρόνοια, η φροντίδα των ασθενών, η προστασία των ευάλωτων ομάδων και η έννοια της ηθικής ευθύνης απέναντι στον συνάνθρωπο, έχουν ρίζες σε Χριστιανικές αντιλήψεις που διαμόρφωσαν επί αιώνες τον Ευρωπαϊκό πολιτισμό. Η σταδιακή αποδυνάμωση αυτής της κοινής αξιακής βάσης δημιουργεί σε ορισμένους τον φόβο απώλειας ενός συνεκτικού πολιτισμικού πλαισίου, γεγονός που καθιστά αναγκαίο έναν σύγχρονο διάλογο για το πώς οι παραδοσιακές αξίες της Ευρώπης μπορούν να συνυπάρξουν δημιουργικά με τη σημερινή θρησκευτική και πολιτισμική ποικιλομορφία. Σε αυτή την περίπτωση βέβαια, η Ορθοδοξία, θα πρέπει να είναι το εχέγγυο για την Ειρήνη, την αφάλεια και κυρίως, για την αγάπη και την ανθρωπιά.
Προηγουμένως η ΕΟΔ, έγραψε: https://eeod.gr/istoria-kai-politismos/86254-eyrpi-kai-orthodoxa-smera
Γίνετε μέλη της μεγάλης ομάδας της ΕΟΔ, στο VIBER:https://invite.viber.com/?g2=AQAfsYZxqEXuYlJaPfyrLNQMH7RN1pI7dIuOf084sY31IWt%2BOMk5%2B2dlQ4jNwzYK
