Ευρώπη και Ορθοδοξία σήμερα

O γνωστός ταξιδιώτης της ΕΟΔ, θα μας εξηγήσει μέσα απο το γνωστό γλαφυρό ύφος του, το τι συμβαίνει στην Ευρώπη τα νεότερα χρόνια, όσον αφορά την παρουσία των Ορθοδόξων στην γηραιά Ήπειρο.

Ανεβείτε λοιπόν στο Πανευρωπαικό τρένο, το τρένο χωρίς εισητήριο και δείτε το τι και το πώς.....

Ξεκινώ το ταξίδι μου από τα ανατολικά σύνορα της Ευρώπης, από τη Ρωσία, αυτή τη μεγάλη χώρα που απλώνεται πέρα από τα δάση και τα ποτάμια, και βλέπω πως οι άνθρωποι εδώ, παρότι η Σοβιετική εποχή άφησε τα ίχνη της και πολλοί έχουν αποστασιοποιηθεί από την Eκκλησία, η Ορθοδοξία παραμένει βαθιά ριζωμένη στην ψυχή τους.

Περίπου το 70 με 75% δηλώνουν Ορθόδοξοι σύμφωνα με τις τελευταίες στατιστικές, και το βλέπεις στις Εκκλησίες με τους χρυσούς τρούλους, στα μοναστήρια με τα καμπαναριά να αντηχούν καθημερινά, στους ανθρώπους που ανάβουν κεράκια με πίστη. Συνεχίζω δυτικά, περνάω τα σύνορα στην Ουκρανία, μια χώρα που, παρά τις πολιτικές αναταράξεις, διατηρεί μια πλούσια Ορθόδοξη παράδοση, περίπου 65% του πληθυσμού δηλώνει Ορθόδοξος και βλέπεις τη διαφορά στις μικρές Εκκλησίες των χωριών, στα χωριά που έχουν ξύλινες καμπάνες και το κίτρινο φως του ήλιου να πέφτει πάνω στις αγιογραφίες.

Προχωρώντας βορειοδυτικά προς τη Λευκορωσία, παρατηρώ ότι κι εδώ η Ορθοδοξία κυριαρχεί, γύρω στο 80% των κατοίκων ανήκουν στην Ορθόδοξη Εκκλησία και η πίστη τους φαίνεται στις καθημερινές συνήθειες, στα μοναστήρια που αναστηλώνονται, στις λιτανείες που ακόμα γίνονται σε τοπικές γιορτές. Στην Πολωνία, που φημίζεται για τον Καθολικισμό της, οι Ορθόδοξοι είναι ένα μικρότερο ποσοστό, περίπου 2-3%, αλλά τους βρίσκεις κυρίως στις ανατολικές περιοχές και οι Εκκλησίες τους έχουν μια ιδιαίτερη γοητεία, διαφορετική από τις δυτικές καθεδρικές εκκλησίες, πιο λιτή, πιο πνευματική.

Στην Τσεχία και στη Σλοβακία η Ορθοδοξία είναι σχεδόν ανύπαρκτη, λιγότερο από 1%, αλλά κάθε φορά που συναντάς κάποιον που ανήκει στην Εκκλησία, βλέπεις το βάθος της πίστης του, σαν να κουβαλάει αιώνες παράδοσης μέσα του. Περνάω στην Ουγγαρία, οι Ορθόδοξοι είναι γύρω στο 2%, αλλά η ιστορία τους είναι παλιά, και οι Εκκλησίες που ανακαλύπτω στα χωριά είναι μνημεία μιας άλλης εποχής, και κάθε εικόνα, κάθε αγιογραφία φανερώνει τη συνέχεια της πίστης παρά την μικρή τους αριθμητική παρουσία. Στην Ρουμανία, τα πράγματα αλλάζουν τελείως, εδώ η Ορθοδοξία είναι παντού, περίπου 85% με 90% δηλώνουν Ορθόδοξοι, και η πίστη είναι ορατή στην καθημερινή ζωή, στις πόλεις με τους τρούλους που υψώνονται πάνω από τη σιλουέτα των δρόμων, στις γιορτές που συγκεντρώνουν όλο τον πληθυσμό, στις Εκκλησιαστικές λιτανείες που περνούν μέσα από χωριά και πόλεις με τους πιστούς να κρατούν εικόνες και κεριά.

Στη Βουλγαρία η εικόνα είναι παρόμοια, περίπου 75% του πληθυσμού Ορθόδοξοι, και το βλέπεις στην Εκκλησιαστική ζωή, στις ιερές τελετές, στις ενορίες που φροντίζουν τα παιδιά και τους ηλικιωμένους, και αισθάνεσαι ότι η Ορθοδοξία εδώ δεν είναι απλώς πίστη, είναι τρόπος ζωής. Στη Σερβία, η Ορθοδοξία είναι κυρίαρχη, γύρω στο 85% με 90%, και η ιστορία της εμφανίζεται σε κάθε πέτρα των ναών, στις εικόνες που κοσμούν τα σπίτια, στους ανθρώπους που χαιρετιούνται με σταυρούς και ευλογίες, και καταλαβαίνεις ότι η πίστη συνδέεται με την ταυτότητα του έθνους. Στο Μαυροβούνιο, περίπου 70% είναι Ορθόδοξοι, και η παρουσία τους είναι ισχυρή παρά τα πολιτικά και κοινωνικά κύματα, και κάθε φορά που περπατάς στα χωριά και τις πόλεις, οι εκκλησίες δείχνουν μια σταθερότητα που αντιστέκεται στον χρόνο.

Στη Βοσνία, η Ορθοδοξία συνυπάρχει με το Ισλάμ και τον Καθολικισμό, περίπου 30% των κατοίκων Ορθόδοξοι, και η συνύπαρξη είναι εμφανής, βλέπεις Εκκλησίες δίπλα σε τζαμιά, και οι άνθρωποι μαθαίνουν να ζουν μαζί, παρόλο που η ιστορία έχει αφήσει τα σημάδια της. Στη Σλοβενία, η Ορθοδοξία είναι μικρή, περίπου 2%, αλλά κάθε ναός που συναντάς έχει την αίσθηση της ιστορίας, σαν ένα μικρό νησί πίστης μέσα σε μια Καθολική πλειονότητα. Στην Κροατία, που είναι καθολική, οι Ορθόδοξοι είναι περίπου 4%, κυρίως Σέρβοι που διατηρούν την πίστη τους στα ανατολικά, και κάθε φορά που μπαίνεις σε έναν ναό, νιώθεις τη συνέχεια μιας διαφορετικής παράδοσης.

Στην Ελλάδα, φυσικά, η Ορθοδοξία είναι σχεδόν καθολική στην καθημερινή ζωή, περίπου 90% με 95% του πληθυσμού, και η πίστη είναι παντού, από τις Εκκλησίες στους λόφους μέχρι τα μικρά ξωκλήσια στα νησιά, και οι άνθρωποι ζουν με την πίστη τους, ανάβουν κεράκια, κάνουν προσκυνητάρια και συμμετέχουν στις ακολουθίες και τις γιορτές με έντονο πάθος. Στην Κύπρο, επίσης Ορθοδοξία κυριαρχεί, περίπου 78-80%, και η θρησκεία είναι αλληλένδετη με την καθημερινότητα και την πολιτιστική ταυτότητα του νησιού.

Στη Μολδαβία, γύρω στο 90% του πληθυσμού Ορθόδοξοι, και η πίστη είναι εμφανής σε κάθε χωριό και πόλη, στους ναούς και τις μονές, και στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων.

Προχωρώντας προς τη Δυτική Ευρώπη, στην Ιταλία η Ορθοδοξία είναι μικρή, περίπου 1-2%, κυρίως μεταναστευτικές κοινότητες από ανατολικές χώρες, και οι ναοί τους είναι λιγοστοί αλλά ζωντανοί, γεμάτοι χρώματα και εικόνες. Στη Γερμανία, περίπου 2-3% Ορθόδοξοι, κυρίως Έλληνες, Σέρβοι και Ρώσοι μετανάστες, και κάθε Εκκλησία λειτουργεί σαν νησί πολιτισμού και παράδοσης μέσα στις πόλεις. Στη Γαλλία, περίπου 1-2% Ορθόδοξοι, κυρίως στην περιοχή του Παρισιού και σε μεγάλες πόλεις, και είναι άνθρωποι που κρατούν ζωντανή την παράδοση μέσα στη σύγχρονη ζωή. Στη Μεγάλη Βρετανία, περίπου 1%, μικρές κοινότητες σε Λονδίνο, Μάντσεστερ και άλλες πόλεις, αλλά η πίστη τους είναι ζωντανή και αντέχει στο χρόνο.

Στην Ισπανία και την Πορτογαλία, λιγότερο από 1%, αλλά κάθε φορά που βρίσκω έναν ναό, είναι σαν ένα παράθυρο στην Ορθοδοξία για όποιον ταξιδεύει και ψάχνει τα ίχνη της. Στην Σκανδιναβία, στη Σουηδία και τη Νορβηγία, περίπου 1% με 2% Ορθόδοξοι, οι ναοί είναι λίγοι, οι κοινότητες μικρές, αλλά η πίστη είναι βαθιά και οι άνθρωποι διατηρούν τα έθιμα, τις γιορτές, την προσευχή τους. Στην Ελβετία και την Αυστρία, επίσης 1-2%, κυρίως μετανάστες, και κάθε Εκκλησία φέρει την παράδοση ζωντανή για όποιον θέλει να την ακολουθήσει. Στην Ολλανδία, στο Βέλγιο και σε άλλες δυτικές χώρες, λιγότερο από 1%, αλλά η παρουσία τους είναι σημαντική για τη διατήρηση της θρησκευτικής ταυτότητας της Ορθοδοξίας στην Ευρώπη.

Τελειώνοντας το ταξίδι μου, βλέπω ότι η Ορθοδοξία είναι κυρίαρχη στην Ανατολική Ευρώπη, εξαπλώνεται με μετανάστες σε όλη τη Δυτική Ευρώπη, και παρά τις μεταβολές των καιρών και τις κοινωνικές αλλαγές, η πίστη των ανθρώπων παραμένει ζωντανή, ορατή στα χωριά και τις πόλεις, στους ναούς και τα μοναστήρια, και στους ανθρώπους που συνεχίζουν να προσεύχονται, να ανάβουν κεριά και να ζουν τη ζωή τους με την ελπίδα ότι η πίστη τους θα τους συνοδεύει σε κάθε στιγμή.

Η Ευρώπη είναι ένας μωσαϊκός κόσμος πιστών, η Ορθοδοξία κρατάει τις ρίζες της βαθιά στο έδαφος, και κάθε ταξίδι σου αποκαλύπτει τις ιστορίες των ανθρώπων που ζουν την πίστη τους με τρόπο καθημερινό, όχι πάντα ορατό, αλλά σταθερό και αληθινό, και αν κάποιος ταξιδεύει σαν κι εμένα, μπορεί να δει με τα μάτια του το μέγεθος και την ποικιλία της Ορθόδοξης παρουσίας, από τα μεγάλα κέντρα στις μεγάλες χώρες μέχρι τα μικρά χωριά και τις αόρατες κοινότητες που κρατούν ζωντανή την παράδοση για τις επόμενες γενιές και συνειδητοποιείς ότι τα ποσοστά δεν λένε όλη την ιστορία, αλλά δείχνουν μια εικόνα της πίστης που εξαπλώνεται και αντέχει μέσα στον χρόνοΣου δείχνουν πως η Ορθοδοξία στην Ευρώπη δεν είναι απλώς θρησκεία, αλλά ταυτότητα, πολιτισμός και τρόπος ζωής που ταξιδεύει μαζί με τους ανθρώπους όπου κι αν πάνε.

 

Προηγουμένως η ΕΟΔ έγραψε: https://eeod.gr/istoria-kai-politismos/86249-i-thriskeutik-istora-tis-eyrpis