Τρεις Ιεράρχες: Η ζωή μας ως… ποταμός
Πως έβλεπαν την ζωή οι τρεις ιεράρχες;
30 Ιανουαρίου τιμούμε τους Τρεις Ιεράρχες, τους προστάτες των γραμμάτων, των μαθητών και των δασκάλων μας. Τρεις προσωπικότητες που μας δίδαξαν πως η γνώση χωρίς ανθρωπιά είναι κενή και πως η αληθινή παιδεία είναι αυτή που «φωτίζει» την ψυχή.
Στην Τήνο, αυτή η μέρα έχει διπλή χάρη. Το φως από τα Φαναράκια που πλημμυρίζουν τους δρόμους, συναντά το φως της γνώσης των Τριών Μεγάλων Δασκάλων.
Όπως έλεγε και ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: "Το να μορφώσεις μια ψυχή είναι τέχνη ανώτερη από κάθε άλλη τέχνη".
Οι μέγιστοι οικουμενικοί διδάσκαλοι Βασίλειος ο Μέγας, Γρηγόριος ο Θεολόγος και Ιωάννης ο Χρυσόστομος, φωτισμένοι από το Άγιο Πνεύμα έχουν αναφερθεί στα συγγράμματά τους με πολλούς τρόπους για το πώς πρέπει να βλέπουμε την παρούσα ζωή μας. Φιλοσοφούσαν πάνω στην πραγματικότητα της ζωής και κατέληγαν σε θαυμαστά συμπεράσματα.
Η διδασκαλία τους έχει αιώνια ισχύ, διότι αγγίζει την ψυχή κάθε ανθρώπου σε όποια εποχή και αν ζει. Ο Μέγας Βασίλειος γράφει ότι η ζωή μας μοιάζει με ένα ποτάμι που κυλάει συνεχώς και γεμίζει με αλλεπάλληλα κύματα! Το ένα μέρος των υδάτων έφυγε και χάθηκε ήδη. Το άλλο προχωρεί τώρα. Το άλλο μόλις αναβλύζει από τις πηγές του και το υπόλοιπο πρόκειται να αναβλύσει. και όλοι τρέχουμε μαζί με το ποτάμι προς την κοινή θάλασσα του θανάτου.
Ο Άγιος Γρηγόριος έχοντας υπόψη του την παρομοίωση της ζωής με ποτάμι που τρέχει ασταμάτητα, την οποία τόνιζε ο φίλος του Μέγας Βασίλειος, έλεγε ότι όποιος εμπιστεύεται και στηρίζει τη ζωή του σε πράγματα που έρχονται και παρέρχονται και χάνονται εύκολα, στην ουσία δίνει εμπιστοσύνη σ’ ένα ποτάμι που δεν σταματάει ποτέ. Την ίδια έννοια τόνιζε και ο ιερός Χρυσόστομος επαναλαμβάνοντας σε κάθε περίσταση ότι τα πράγματα και τα θέματα της παρούσης ζωής και τα ευχάριστα και τα δυσάρεστα σαν ρεύματα ποταμού περνούν σύντομα και χάνονται.
Το επισημαίνει αυτό και ο Φωστήρας της Καισαρείας, ο Μέγας Βασίλειος. Τέτοια είναι η ζωή μας ώστε δεν έχει μόνιμα και διαρκή ούτε τα χαρμόσυνα γεγονότα ούτε τα λυπηρά. Είμαστε ένα άστατο όνειρο έλεγε ο Άγιος Γρηγόριος. Ένα πέταγμα πουλιού που χάνεται στα ύψη, ένα καράβι που διασχίζει το πέλαγος και σύντομα σβήνουν τα ίχνη του.
Και οι τρεις άγιοι πατέρες έβλεπαν την πρόσκαιρη και άστατη ζωή ως στάδιο προετοιμασίας και καλού αγώνα για την κατάκτηση της ευτυχίας της αιώνιας Βασιλείας του Θεού. Οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας μιλούσαν και έγραφαν στη γλώσσα της εποχής, δηλαδή την ελληνική. Χρησιμοποίησαν τη βαθιά ελληνική τους παιδεία για να απευθυνθούν όχι μόνο στους απλούς ανθρώπους, αλλά και στα μεγαλύτερα και πιο ανοιχτά και προοδευτικά πνεύματα της εποχής τους. Έτσι, για να διατυπώσουν τις χριστιανικές αλήθειες, χρησιμοποίησαν την ελληνική φιλοσοφία και ορολογία, αξιοποίησαν τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς και την αρχαιοελληνική τέχνη, εκπαιδεύτηκαν στην ελληνική ρητορική και διέπρεψαν ως εκκλησιαστικοί ρήτορες. Επιπλέον, υπογράμμισαν τη σημασία της ελληνικής παιδείας για όλους.
Η γιορτή των Τριών Ιεραρχών
Το 1842 το Πανεπιστήμιο Αθηνών καθιέρωσε για όλη την ελεύθερη Ελλάδα την εορτή των Τριών Ιεραρχών ως ημέρα αφιερωμένη στην Παιδεία και στα Γράμματα. Από τότε ως σήμερα, οι Τρεις Ιεράρχες προστάτες των μαθητών, των φοιτητών και γενικά όσων σπουδάζουν και διδάσκουν, έχουν ημέρα κοινής μνήμης τους την 30η Ιανουαρίου, που είναι σχολική γιορτή.
Απολυτίκιο
Τοὺς τρεῖς μεγίστους φωστῆρας τῆς τρισηλίου Θεότητος, τοὺς τὴν οἰκουμένην ἀκτῖσι δογμάτων θείων πυρσεύσαντας, τοὺς μελιρρύτους ποταμοὺς τῆς σοφίας, τοὺς τὴν κτίσιν πᾶσαν θεογνωσίας νάμασι καταρδεύσαντας, Βασίλειον τὸν μέγαν καὶ τὸν θεολόγον Γρηγόριον, σὺν τῷ κλεινῷ Ἰωάννῃ, τῷ τὴν γλῶτταν χρυσορρήμονι, πάντες οἱ τῶν λόγων αὐτῶν ἐρασταί, συνελθόντες ὕμνοις τιμήσωμεν∙ αὐτοὶ γὰρ τῇ Τριάδι ὑπὲρ ἡμῶν ἀεὶ πρεσβεύουσιν.
Όλοι θαυμάζουμε τους λόγους των τριών μεγάλων φωστήρων της τρισυπόστατης Θεότητας, δηλαδή τον Μέγα Βασίλειο, τον Γρηγόριο τον Θεολόγο και τον ξακουστό Ιωάννη που το στόμα του έβγαζε χρυσάφι, ας τους τιμήσουμε με ύμνους. Γιατί αυτοί φώτισαν την οικουμένη με τις θείες διδασκαλίες τους. Γιατί σαν ποταμοί σοφίας πότισαν όλη την κτίση με τα άγια νάματα της θεογνωσίας, και γιατί αυτοί μεσολαβούν και παρακαλούν πάντα την Αγία Τριάδα για την Σωτηρία μας.
Νωρίτεα η ΕΟΔ έχει αναρτήσει τον Κατάλογο των αιρέσεων στην Ελλάδα.
