Θεολογικές ανησυχίες για το μάθημα Ηθικής
Του Ιωάννη Τάτση, Θεολόγου.
To Τμήμα Θεολογίας του ΕΚΠΑ εξέδωσε Ψήφισμα για το μάθημα της Ηθικής, που θεσμοθέτησε το Υπουργείο Παιδείας για τους απαλλασσόμενους από το μάθημα των Θρησκευτικών, ετερόδοξους, αλλόθρησκους και άθεους μαθητές.
Το Ψήφισμα καταλήγει προτείνοντας στο Υπουργείο Παιδείας «τη διαμόρφωση ενός Προγράμματος Σπουδών που θα διασφαλίζει τον θρησκευτικό εγγραμματισμό για το σύνολο των μαθητών, με σεβασμό στην ελευθερία της συνείδησης, αλλά χωρίς να θυσιάζεται η επιστημονική πληρότητα και η κατανόηση της θρησκευτικής διάστασης του ανθρώπινου βίου, αποφεύγοντας την επιστημονική και παιδαγωγική σύγχυση που προκαλεί η συγκεκριμένη απόφαση».
Ούτε λίγο ούτε πολύ προτείνεται η καθιέρωση ενός θρησκευτικού μαθήματος, ίδιου με εκείνο που αμετάκλητα έχει καταδικαστεί με πολλές αποφάσεις του ΣτΕ.
Κι ενώ το Ψήφισμα επιδιώκει δήθεν να εκφράσει την αντίθεση του Τμήματος Θεολογίας προς το εναλλακτικό μάθημα Ηθικής, καταλήγει με πρόταση που αφορά συνολικά το μάθημα των Θρησκευτικών για όλους τους μαθητές των ελληνικών σχολείων.
Πρόκειται για μια προσπάθεια να έρθει πάλι στο προσκήνιο μια συζήτηση γύρω από το χαρακτήρα του θρησκευτικού μαθήματος, η οποία έχει οριστικά κλείσει με τις αποφάσεις του ΣτΕ.
Κι όμως κάποιοι δεν μπορούν ακόμη να δεχτούν την ακύρωση του έργου τους από το ΣτΕ και αναζητούν τρόπους επαναφοράς στα σχολεία των ακυρωμένων προγραμμάτων σπουδών τα οποία σχεδίασαν.
Καμία έκπληξη για όσους γνωρίζουν ότι οι τότε πρωτεργάτες της επιχείρησης μετάλλαξης του χριστιανικού μαθήματος σε «μάθημα για όλους», στην ουσία σε πολυθρησκευτικό μάθημα σύγχυσης, είναι σήμερα μέλη ΔΕΠ του Τμήματος Θεολογίας του ΕΚΠΑ.
Η ανησυχία λοιπόν για το μάθημα της Ηθικής είναι ψευδής. Ο στόχος είναι άλλος και δηλώνεται σαφώς στο τέλος του Ψηφίσματος.
Η διαμόρφωση άλλου Προγράμματος Σπουδών για το μάθημα των Θρησκευτικών για όλους τους μαθητές. Αδιόρθωτοι παρά τα «χαστούκια» του ΣτΕ και τη σαφή δέσμευση του Υπουργείου από τις αποφάσεις του ανώτατου δικαστηρίου για την παροχή ορθόδοξου χριστιανικού μαθήματος στους μαθητές των ελληνικών σχολείων.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το Ψήφισμα παραπέμπει σε αποφάσεις του ΣτΕ αλλά και την ευρωπαϊκή νομολογία και αποφαίνεται σχετικά με το αν το μάθημα Ηθικής είναι «συναφές» και «ισότιμο» με τα Θρησκευτικά.
Απορίας άξιον όμως γιατί το Τμήμα Θεολογίας δεν κατέθεσε σχετική αίτηση ακύρωσης των Υ.Α. με τα προγράμματα σπουδών Ηθικής, ώστε να παρουσιάσει τη νομική του επιχειρηματολογία ενώπιον του ανωτάτου δικαστηρίου αλλά άφησε να παρέλθει άπρακτη η προθεσμία υποβολής τέτοιας αίτησης.
Και να σκεφτεί κανείς ότι όσοι τώρα επιχειρούν ερμηνείες δικαστικών αποφάσεων είναι οι ίδιοι που σε κάθε ευκαιρία αποφαίνονται ότι κακώς έγιναν προσφυγές στο ΣτΕ για το μάθημα των Θρησκευτικών στο παρελθόν!
Επιπλέον, επειδή και άλλα κείμενα κληρικών εκφράζουν ανησυχία για το μάθημα Ηθικής, είναι αναγκαίο να υπενθυμίσουμε ότι:
1) Το μάθημα Ηθικής αφορά μόνο στους απαλλασσόμενους μαθητές δηλαδή στους αλλόθρησκους, ετερόδοξους και άθεους και όχι σε όλους τους μαθητές. Οι απαλλαγές δίνονται μέσα από συγκεκριμένη διαδικασία και ο αριθμός τους είναι πολύ περιορισμένος.
2) Η ανάθεση της διδασκαλίας του μαθήματος της Ηθικής είναι ζήτημα που δεν έχει ακόμη ρυθμιστεί από το Υπουργείο Παιδείας. Όλοι συμφωνούν ότι θα πρέπει να ανατεθεί στους Θεολόγους. Ωστόσο είναι πολύ πιθανό να δοθεί ταυτόχρονα ως ανάθεση β΄ ή γ΄ και σε εκπαιδευτικούς άλλων κλάδων. Όσοι πάντως θεωρούν ως πρώτιστο το ζήτημα αυτό, ας ελέγξουν πρώτα σε πόσες περιπτώσεις ανατίθεται η διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών σε φιλολόγους, ως μάθημα γ΄ ανάθεσης.
3) Το Υπουργείο δεν έχει επίσης προχωρήσει στον ορισμό του ελάχιστου αριθμού απαλλασσόμενων μαθητών ανά σχολείο και τάξη, που θα απαιτείται για την παροχή του μαθήματος της Ηθικής. Αν τελικά αποφασίσει τον αριθμό 10, όπως αναφέρουν δημοσιογραφικές πληροφορίες, τότε το μάθημα αυτό πρόκειται να διδαχθεί σε ελάχιστα τμήματα πολύ μικρού αριθμού σχολείων.
4) Η πρόσφατη καταδίκη από το ΣτΕ του Υπουργείου Παιδείας για τον λόγο της καθυστέρησης παροχής του εναλλακτικού μαθήματος σε απαλλασσόμενους από τα Θρησκευτικά μαθητές, έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από τον δικηγόρο των γονέων των μαθητών που είχαν κάνει τις σχετικές προσφυγές. Καλεί μάλιστα ο δικηγόρος τις οικογένειες να προχωρήσουν τώρα στις περαιτέρω ενέργειες ώστε να λάβουν χρηματική αποζημίωση από το Κράτος. Τελικά, η επιτυχία του δικηγόρου των αθέων θα ολοκληρωθεί με την πιθανή καταβολή κάποιων ευρώ σε ελάχιστες οικογένειες που εκπροσώπησε. Ωστόσο το Υπουργείο συνεχίζει να κινείται εξαιρετικά αργά στην οργάνωση του μαθήματος της Ηθικής και από όσα τουλάχιστον έχουν γίνει γνωστά, καμία διαδικασία συγγραφής σχολικών βιβλίων για το μάθημα αυτό δεν έχει ξεκινήσει. Έτσι και την επόμενη σχολική χρονιά είναι αμφίβολη η παροχή του μαθήματος αυτού. Εξάλλου καταδίκες με χρηματικές αποζημιώσεις το Υπουργείο αντιμετωπίζει και σε άλλους τομείς με πολύ μεγαλύτερα χρηματικά ποσά, όπως για παράδειγμα εξαιτίας της καθυστέρησης αναγνώρισης επαγγελματικών δικαιωμάτων αποφοίτων σχολών κ.α.
Στην παρούσα φάση το μεγαλύτερο πρόβλημα του κλάδου των Θεολόγων και του μαθήματος των Θρησκευτικών είναι οι ελλείψεις καθηγητών και τα πολλά κενά Θεολόγων στα σχολεία, που αφήνουν μεγάλο αριθμό μαθητών χωρίς θρησκευτικό μάθημα ή σε κάποιες περιπτώσεις με μάθημα Θρησκευτικών που διδάσκεται από Φιλολόγους.
Οι προσλήψεις αναπληρωτών Θεολόγων έχουν δραματικά μειωθεί και το Υπουργείο κωφεύει στις σχετικές διαμαρτυρίες της Πανελλήνιας Ένωσης Θεολόγων.
Αυτό είναι το μείζον πρόβλημα και για αυτό οι Θεολογικές Σχολές δεν πράττουν όσα θα ανέμενε κάποιος.
Προηγουμένως η ΕΟΔ έγραψε για την πρόταση των Τριών Ιεραρχών για την παιδεία της Ευρώπης.
