Η ιστορία των αιρέσεων και τρόποι προφύλαξης απο αιρετικές οργανώσεις.
Πως θα προφυλαχθούμε απο τις παγίδες των αιρετικών.
Απο το " «ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν» " του Άρειου, στους "144.000 που θα σωθούν στον νέο παράδεισο" των ιεχωβάδων, ο κόσμος μας συνεχίζει να αιρείται, να διαφωνεί και κυρίως να ενίσταται, για θέματα που ούτε κάν γνωρίζει.
-"Πάρτε ενα φυλλάδιο, διαβάστε το, θα σωθείτε"
-"Σε τι ακριβώς αναφέρεται το φυλλάδιο?".
- "Χριστιανικό είναι, το φυλλάδιο Σκοπιά, μιλάει για........."
Σας έχει συμβεί μια "τυχαία" συνάντηση στο δρόμο, σίγουρα ναι.
Κυρίες και κύριοι, καλώς ήρθατε στο κόσμο των αιρέσεων.
Η Εκκλησία, από την ίδρυσή της μέχρι σήμερα, πορεύεται μέσα στην ιστορία αντιμετωπίζοντας όχι μόνο εξωτερικούς διωγμούς αλλά και εσωτερικές προκλήσεις. Μία από τις σοβαρότερες προκλήσεις υπήρξε και παραμένει το φαινόμενο των αιρέσεων. Οι αιρέσεις δεν είναι απλώς διαφορετικές απόψεις, αποτελούν σύμφωνα με την Ορθόδοξη θεολογία, αλλοίωση της αποκαλυφθείσας αλήθειας και απομάκρυνση από το σώμα της Εκκλησίας. Το παρόν άρθρο, με έντονη θεολογική χροιά, εξετάζει τι είναι η αίρεση, πώς εμφανίστηκε ιστορικά, ποιοι υπήρξαν οι σημαντικότεροι αιρεσιάρχες και ποιες ιστορίες και γεγονότα σημάδεψαν την πορεία της Εκκλησίας από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή.
Πρώτα απο όλα, ας δούμε τι σημαίνει η λέξη αίρεση...
Η λέξη «αίρεση» προέρχεται από το ρήμα «αιρούμαι» και αρχικά σήμαινε την επιλογή. Στο θεολογικό πλαίσιο, όμως, η αίρεση δηλώνει την επιλεκτική αποδοχή ορισμένων στοιχείων της αλήθειας και την απόρριψη άλλων, με αποτέλεσμα τη διαστρέβλωση της ορθής πίστης. Οι Άγιοι Πατέρες τονίζουν ότι η αίρεση δεν είναι απλώς πλάνη διανοητική αλλά πνευματική ασθένεια, η οποία αποκόπτει τον άνθρωπο από τη χάρη του Θεού.
Ο Άγιος Ειρηναίος Λυώνος χαρακτηρίζει τις αιρέσεις ως «λύκους εν ενδύμασι προβάτων», ενώ ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος υπογραμμίζει ότι τίποτα δεν οργίζει τόσο τον διάβολο όσο η ενότητα της Εκκλησίας και τίποτα δεν τον ευχαριστεί περισσότερο από τη διάσπασή της.
Πάμε λοιπόν, πίσω στον χρόνο. Πάμε στις πρώτες γνωστές αιρέσεις, που όλοι γνωρίζουμε.
Γνωστικισμός. Η ψευδαίσθηση της μυστικής γνώσης
Ο Γνωστικισμός υπήρξε μία από τις πρώτες και πιο επικίνδυνες αιρέσεις. Οι Γνωστικοί πίστευαν ότι η σωτηρία επιτυγχάνεται μέσω μυστικής γνώσης (γνώσης), προσιτής μόνο στους «εκλεκτούς». Απέρριπταν την υλικότητα του κόσμου ως κακή και συχνά θεωρούσαν ότι ο Θεός της Παλαιάς Διαθήκης είναι κατώτερος ή κακός δημιουργός.
Ο Άγιος Ειρηναίος αγωνίστηκε σθεναρά εναντίον τους στο έργο του «Κατά Αιρέσεων», περιγράφοντας πώς οι Γνωστικοί παραπλανούσαν απλούς πιστούς, χρησιμοποιώντας χριστιανική ορολογία αλλά αλλοιώνοντας το περιεχόμενό της.
Αρειανισμός . Ο Άρειος και η άρνηση της θεότητας του Χριστού.
Ο Άρειος, πρεσβύτερος από την Αλεξάνδρεια, δίδασκε ότι ο Υιός του Θεού είναι το πρώτο και ανώτερο δημιούργημα του Θεού, αλλά όχι ομοούσιος με τον Πατέρα. Η διδασκαλία του συγκλόνισε την Εκκλησία τον 4ο αιώνα.
Η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος στη Νίκαια (325 μ.Χ.) καταδίκασε τον Αρειανισμό, διακηρύσσοντας ότι ο Υιός είναι «ὁμοούσιος τῷ Πατρί». Κεντρική μορφή του αγώνα υπήρξε ο Μέγας Αθανάσιος, ο οποίος διώχθηκε, εξορίστηκε επανειλημμένα, αλλά δεν υπέκυψε ποτέ στην πλάνη. Ο Άγιος Νικόλαος επίσης, μεταχειρίστηκε το πειστικότατο επιχείρημα των πέντε δακτύλων μετά της παλάμης, επί προσώπου, για να αφήσει -αιώνια- το Θεολογικό του αποτύπωμα, στο πρόσωπο του Αρείου.
Ο Νεστοριανισμός, μια κακοδοξία που υποστήριζε τη διάσπαση του προσώπου του Χριστού
Ο Νεστόριος, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, αρνιόταν να αποκαλέσει την Παναγία Θεοτόκο, υποστηρίζοντας ότι γέννησε μόνο τον άνθρωπο Ιησού. Η Γ΄ Οικουμενική Σύνοδος (Έφεσος, 431 μ.Χ.) καταδίκασε τη διδασκαλία του, επιβεβαιώνοντας ότι ο Χριστός είναι ένα πρόσωπο με δύο φύσεις.
Μεταφερόμαστε ταχύτατα στο σωτήριον έτος 2026 και συμπεράινουμε πως, στις ημέρες μας, οι αιρέσεις έχουν αποκτήσει ένα μεταμοντέρνο style.
Για παράδειγμα..
Οι μέθοδοι των Προτεσταντών (Λουθηρανοί, Βαπτιστές, Καλβινιστές κ.ά.) ας πούμε, είναι εντυπωσιακοί.
Προσπαθούν μέσα απο μια "έντεχνη ευτυχία" και ασυγκράτητη εκδήλωση αγάπης πρός τον Θεό, να κρύψουν, κύριες διαφορές με την Ορθοδοξία, οι οποίες περιλαμβάνουν την απόρριψη της παράδοσης και των Οικουμενικών Συνόδων, την προσκόλληση μόνο στην Αγία Γραφή (Sola Scriptura), την έμφαση στη σωτηρία μόνο μέσω πίστεως (όχι έργων) και την απόρριψη της τιμής των Αγίων, των εικόνων και της Παναγίας.
Προσωπικά, μου θυμίζουν ομάδες αυτοθεραπείας, σε συγκεντρώσεις Life Coacher, που ως μόνο σκοπό έχουν, να αποδείξουν στον εαυτό τους, πως απλά μπορούν να πιστέυουν, με όποιον τρόπο θέλουν.
Χορεύουν, τραγουδούν και κυρίως φωνάζουν το όνομα του θεού που πιστεύουν πως υμνούν, ανα τακτά χρονικά διαστήματα, με τα χέρια υψωμένα, χτυπώντας.....παλαμάκια!
Πολλές ομάδες σήμερα παρουσιάζονται ως «πνευματικά μονοπάτια», «ενεργειακές θεραπείες» ή «χριστιανισμός νέας εποχής». Συχνά αναμειγνύουν ανατολικές φιλοσοφίες, αποκρυφισμό και χριστιανικούς όρους, οδηγώντας σε πνευματική σύγχυση.
Μορμόνοι, μάρτυρες του ιεχωβά, χριστιανοί των τελευταίων ημερών, αντβεντιστές της έβδομης ημέρας μέχρι και τα παιδιά του ηλίου και τα ξαδέρφια της σελήνης, οργανώσεις που προσπαθούν να "τραβήξουν" κόσμο, δραστηριοποιούνται στον Ελλαδικό χώρο και αναπαράγουν κακοδοξίες και λανθασμένες μεταφράσεις ιερών κειμένων.
Τι γίνεται όμως με το νομοθετικό πλαίσιο? Τι ελευθερίες έχει δώσει το κράτος? Υπάρχουν όρια?
Γεγονός είναι όμως και η κείμενη νομοθεσία...
Άρθρο 3 του Συντάγματος- Η Ορθόδοξη Εκκλησία αναγνωρίζεται ως επικρατούσα θρησκεία, χωρίς όμως να καταργείται η θρησκευτική ελευθερία των άλλων δογμάτων.
Άρθρο 13 του Συντάγματος- Κατοχυρώνεται η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης. Όλες οι γνωστές θρησκείες είναι ελεύθερες και η λατρεία τους επιτρέπεται, εφόσον δεν προσβάλλεται η δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη. Απαγορεύεται ο αναγκαστικός προσηλυτισμός.
Έννοια «γνωστής θρησκείας»- Μια θρησκεία θεωρείται γνωστή όταν δεν λειτουργεί μυστικά και οι δοξασίες και η λατρεία της είναι δημόσιες. (εδώ έχουμε καθολική καταπάτηση της νομοθεσίας απο πάρα πολλές παρα-θρησκευτικές οργανώσεις). Οι Μάρτυρες του Ιεχωβά έχουν αναγνωριστεί ως γνωστή θρησκεία, στις 3 Ιουνίου 1975. Ο ιδρυτής τους Kάρολος Ρώσσελ, μεγάλωσε ως ευλαβής Προτεστάντης.
Μια καλή πρόταση για μια μικρά εισαγωγή στο θέμα της νομοθεσίας και δή, των συμφερόντων περί δικαιωμάτων θρησκευτιών ομάδων, είναι το κάτωθι βιβλίο.
Νόμος 4301/2014-Παρέχει τη δυνατότητα στις θρησκευτικές κοινότητες να αποκτούν νομική προσωπικότητα ως θρησκευτικά νομικά πρόσωπα.
Χώροι λατρείας- Η ίδρυση και λειτουργία ευκτηρίων οίκων επιτρέπεται με άδεια από το αρμόδιο Υπουργείο και δεν μπορεί να απαγορευτεί αυθαίρετα.
Στρατιωτική θητεία- Όσοι έχουν θρησκευτικές αντιρρήσεις συνείδησης δικαιούνται εναλλακτική πολιτική υπηρεσία.
Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου- Το άρθρο 9 προστατεύει τη θρησκευτική ελευθερία και δεσμεύει την Ελλάδα.
Βλέπουμε λοιπόν με σαφήνεια, πως δίνεται η "άδεια" σε αρκετές παρα-θρησκευτικές ομάδες να δραστηριοποιούνται, εφόσον πληρούν ορισμένες νομικές προυποθέσεις. Για τις πνευματικές διαστάσεις του θέματος, κανένας λόγος.
Ας δούμε όμως και την "δική" μας πλευρά. Πως ενημερώνουν τους πιστούς οι Ιερείς, στις Εκκλησίες αλλά και εκτός απο αυτές. Ο κίνδυνος είναι υπαρκτός. Υπάρχει δράση? Υπάρχει συνεχής ενημέρωση?
O Π. Αντώνιος Αλεβιζόπουλος, "ένας σύγχρονος απολογητής", διδάσκει, δείχνει και ενημερώνει περί των αιρέσεων.
Εδώ και πολλά χρόνια, οι αιρετικές οργανώσεις, δρούν υπο καθεστώς ασυλίας, απο την πλευρά της εκάστοτε κυβέρνησης. Εμείς όμως θα εργαστούμε επάνω στο κομμάτι της παρουσίας της Εκκλησίας και κατα συνέπεια, των Ιερέων και των ενεργειών που γίνονται, για την προστασία του κόσμου.
Γενικά, οι δράσεις για την καταπολέμηση της παρουσίας των αιρετικών στην χώρα μας, είναι απο λίγες έως και ελάχιστες. Δράσεις, δεν ονομάζονται οι μεμονομένες προσπάθειες Ιερέων και λαικών, δράσεις ονομάζονται οι συντονισμένες προσπάθειες απο Μητροπόλεις και Εκκλησίες, καθώς και απο Ορθόδοξους συλλόγους και σωματεία.
Κάπου-κάπου, ακούμε για κάποιον Ιερέα σε κάποιο χωριό, στα περίχωρα της Φλώρινας π.χ, οποίος όταν έμαθε πως ομάδες Μ.Τ.Ι, έχουν πάει στο χωριό και γυρνούν στο δρόμο, εμφανίζεται και τις αναγκάζει με τον Θείο και πειστικό του λόγο, να αποχωρήσουν απο το χωριό.
Ακούμε για λαικούς οι οποίοι μαζί με Ιερείς, σε ενα πολυσύχναστο δρόμο των Αθηνών, οργανώνουν "βάρδιες" για να αντιμετωπίσουν τους αιρετικούς που με πείσμα θέλουν να αρπάξουν στην κυριολεξία, τις ψυχές των μη υποψιασμένων περαστικών.
Είναι όμως αρκετές αυτές οι προσπάθειες? Μπορούν να σταθούν απέναντι στον τεράστιο όγκο ενεργειών, των αιρετικών ομάδων?
Τεχνικά και πρακτικά, τέτοιες δράσεις, δεν γίνονται αυθόρμητα, αλλά με συγκεκριμένο σχεδιασμό, ώστε να είναι νόμιμη, αποτελεσματική και Εκκλησιαστικά σοβαρή. Η ΕΟΔ θεωρεί πως τέτοιες ενέργειες θα πρέπει να διενεργούνται απο όλες τις Μητροπόλεις της Ελλάδος. Υπάρχουν Ιερείς, ιεροκύρηκες αλλά και λαικοί, οι οποίοι θα μπορούσαν να στελεχώσουν ομάδες που θα κινούνται σταθερά και στοχευμένα, στα σημεία όπου θα επιλέγουν.
Πως θα ξεχωρίσουμε όμως ποιοί διδάσκουν αίρεση και ποιά τα βασικά και σταθερά στοιχεία των κακοδοξιών τους. Ας τα δούμε αναλυτικά και ας είμαστε προσεκτικοί με τον τρόπο με τον οποίο μιλούν:
Κοινά δογματικά στοιχεία αιρετικών ομάδων.
Αποκλειστικότητα της αλήθειας
Πιστεύουν ότι μόνο αυτοί κατέχουν την αλήθεια και ότι όλοι οι άλλοι (Εκκλησίες, θρησκείες, κοινωνία) βρίσκονται σε πλάνη. Η σωτηρία παρουσιάζεται ως προνόμιο των «εκλεκτών».
Αλλοίωση ή άρνηση βασικών δογμάτων
Συχνά παρατηρείται η άρνηση της Αγίας Τριάδας,μια έντεχνη
υποβάθμιση ή άρνηση της θεότητας του Χριστού και
αλλοίωση του προσώπου της Παναγίας.
Επίσης, άρνηση της θείας Χάριτος και των Μυστηρίων.
Ιδιωτική ερμηνεία της Αγίας Γραφής
Απορρίπτουν την Παράδοση και τους Πατέρες και ερμηνεύουν την Αγία Γραφή κατά το δοκούν, απομονώνοντας χωρία και αγνοώντας το συνολικό εκκλησιαστικό πλαίσιο.
Νέες “αποκαλύψεις” ή πρόσθετα ιερά κείμενα
Πολλές ομάδες εισάγουν νέα βιβλία, προφητείες ή «φωτισμούς» που υποτίθεται ότι συμπληρώνουν ή διορθώνουν το Ευαγγέλιο. Αυτό είναι το αποτέλεσμα ΠΑΡΑΦΡΑΣΗΣ των Ιερών κειμένων, τα οποία χρησιμοποιούνται κατά το συμφέρον τους, απο τους αιρετικούς.
Χαρισματικός και αδιαμφισβήτητος ηγέτης
Ο ιδρυτής ή αρχηγός παρουσιάζεται ως προφήτης
μοναδικός ερμηνευτής της αλήθειας
απευθείας καθοδηγούμενος από τον Θεό
Η αμφισβήτηση θεωρείται αμαρτία.
Υποβάθμιση ή απόρριψη της Εκκλησίας
Η Εκκλησία παρουσιάζεται ως διεφθαρμένη, αποστατημένη ή «Βαβυλώνα», ώστε να δικαιολογηθεί η αποκοπή από αυτήν.
Έντονη εσχατολογία και φόβος
Συχνά, προφητεύουν το τέλος του κόσμου
καλλιεργούν φόβο και αίσθηση επείγοντος
χρησιμοποιούν τον φόβο ως μέσο ελέγχου
Ηθικός ή πνευματικός ελιτισμός
Τα μέλη θεωρούνται ανώτερα πνευματικά από τους «έξω», γεγονός που γεννά υπερηφάνεια και περιφρόνηση προς τους άλλους.
Έλεγχος της ζωής των μελών
Παρότι δεν φαίνεται πάντα θρησκευτικός, υπάρχει έλεγχος σχέσεων
έλεγχος πληροφόρησης
έμμεση ή άμεση οικονομική εκμετάλλευση
Απουσία μυστηριακής ζωής
Η χάρη του Θεού αντικαθίσταται από, κανόνες, φόβο και ανθρώπινη προσπάθεια
Η σωτηρία γίνεται επίτευγμα και όχι δωρεά.
Το πρόσωπο Της Παναγίας
Η υποτίμηση στο πρόσωπό Της. (Προτεστάντες, Χιλιαστές, Πεντηκοστιανοί) Αμφισβητούν την αειπαρθενία της υποστηρίζοντας ότι είχε άλλα παιδιά με τον Ιωσήφ, ερμηνεύοντας κατά το δοκούν την Αγία Γραφή. Σκανδαλίζονται από την προσωνυμία «Παναγία».
Ένας σαφής και ασφαλής τρόπος, για να διαπιστώσουμε αν αυτοί που προσπαθούν να μας διδάξουν στον δρόμο, είναι αιρετικοί, είναι κάποιες συγκεκριμένες ερωτήσεις όπως οι εξής..
Πιστεύετε ότι η Παναγία παρέμεινε παρθένος και μετά τη Γέννηση Του Χριστού; Αν όχι, γιατί; Αυτή η ερώτηση, αφορά τα πιστεύω τους για την αειπαρθενία.
Έχετε πρόβλημα με τον όρο “Παναγία”; Αν ναι, τι σας σκανδαλίζει σε αυτόν; Εδώ θα δείτε τι τους απασχολεί και βασανίζει, με την προσωνυμία Παναγία.
Δέχεστε τον όρο “Θεοτόκος”; Αν όχι, γιατί; Οποιαδήποτε απάντηση πέραν του "ναι" , υπονομεύει άμεσα την Θεότητα Του Χριστού και ακουμπά στην Νεστοριανή πλάνη, η οποία αναφέρει Τον Χριστό ως “απλό άνθρωπος που κατοικήθηκε από τον Θεό"
Δέχεστε μόνο την Αγία Γραφή ή και την Ιερά Παράδοση της Εκκλησίας; Εδώ, η ερώτηση αφορά την Εκκλησιαστική παράδοση και εφόσον δεν δεχθούν τους Αγίους Πατέρες και Οικουμενικές συνόδους, απευθείας δείχνουν σημάδια Προτεσταντισμού.
Πιστεύετε ότι οι πρώτοι Χριστιανοί και οι πατέρες έσφαλλαν για αιώνες σχετικά με την Παναγία; Aν απαντήσουν "ναι", αυτοτοποθετούνται πάνω από την Εκκλησία και θεωρούν πως η αλήθεια, ανακαλύφθηκε πρόσφατα. Οπότε εκεί ακριβώς, αποκαλύπτονται.
Γενικά, υπάρχουν αρκετοί τρόποι για να ξεσκεπάσουμε τους αιρετικούς και να προφυλαχθούμε επίσης.
Μην μας ξεγελούν τα προσεγμένα και καθαρά τους ρούχα, αυτή η ψεύτικη πραότητα και το χαμόγελο που απο πίσω κρύβει ενα τεράστιο μίσος για ότι εμείς οι Ορθόδοξοι πιστεύουμε. Kαι μόνο που δεν αποδέχονται Το ιερό πρόσωπο Της Παναγίας μας, αυτό αποδυκνύει το τι πρεσβεύουν.
Ποιό το συμπέρασμά μας λοιπόν, απο αυτή τη μικρή αναφορά στις αιρέσεις?
Αν κάποιος...
Αρνείται την αειπαρθενία.
Σκανδαλίζεται από τον όρο «Παναγία».
Απορρίπτει την παράδοση.
Ερμηνεύει μόνος του τη Γραφή.
τότε δεν εκφράζει Ορθόδοξη πίστη, αλλά αιρετική θεολογία, ακόμη κι αν χρησιμοποιεί Χριστιανική γλώσσα.
Όταν είμαστε διαιρεμένοι, αν και μέσα στους κόλπους της Εκκλησίας, για διαφόρους πνευματικούς η ακόμη και για λόγους με άλλο υπόβαθρο, τότε γινόμαστε πιο εύκολος στόχος για την κάθε λογής αίρεση.
Φίλες και φίλοι αναγνώστες, αν ποτέ βρεθείτε απέναντί τους, αν ποτέ δοκιμαστείτε απο την ψεύτικη αγάπη και την ήπια διδασκαλία που θα σας προσφέρουν, αν κάποια στιγμή πιστέψετε τα μπερδεμένα τους λόγια, λόγια ψέματος και έντεχνης αλήθειας, θυμηθείτε να τους ρωτήσετε τι πιστεύουν για Την Παναγία. Και αν σας καλύψουν αυτά που θα σας πούν, τότε επικαλεστείτε το όνομα Της Αγίας Τριάδος και τότε να είστε σίγουροι πως θα νιώσετε την αλήθεια όχι απλά μέσα σας, αλλά παντού γύρω σας.
Προηγουμένως η ΕΟΔ έγραψε: https://eeod.gr/omologia-pistews/86125-pos-oi-airetiks-omdes-prosengzoun-ton-ksmo
