Ο Άγιος Σώστης ως περίπτερο της Ελλάδας στη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού το 1900
Με αφορμή την σημερινή μνήμη του Αγίου Σώζοντος, η ΕΟΔ δημοσιεύει αφιέρωμα για το ελληνικό περίπτερο που έκλεψε τις εντυπώσεις στο Παρίσι του 1900 και μεταφέρθηκε στην Ελλάδα, όπου τιμάται ως Ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος.
Στη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού το 1900, κάθε κράτος είχε το δικό του περίπτερο, σχεδιασμένο έτσι ώστε να αναδεικνύει ένα χαρακτηριστικό μνημείο ή οικοδόμημα της χώρας. Τα περίπτερα λειτουργούσαν ουσιαστικά ως μικρά μουσεία, μέσα από τα οποία κάθε εθνική αντιπροσωπεία επιχειρούσε να παρουσιάσει την ιδιαίτερη ταυτότητα και την πολιτιστική της κληρονομιά. Παράλληλα, αποτελούσαν έναν ξεχωριστό χώρο για την έκθεση αντικειμένων ιδιαίτερης αξίας και σημασίας για κάθε χώρα. Για την Ελλάδα, ο σχεδιασμός του περιπτέρου ανατέθηκε στον διακεκριμένο Γάλλο αρχιτέκτονα Lucien Magne.
Το ελληνικό περίπτερο είχε τη μορφή βυζαντινού ναού, ακολουθώντας τον ρυθμό του «σταυροειδούς μετά τρούλου». Καταλάμβανε έκταση 432 τετραγωνικών μέτρων, ενώ το βάρος της κατασκευής δεν ξεπερνούσε τους 150 τόνους. Ο σκελετός του ήταν κατασκευασμένος από χυτοσίδηρο, ενώ οι τοίχοι, πάχους μόλις 30 εκατοστών, αποτελούνταν από ροδόχρωμα τούβλα. Την τοιχοποιία διέκοπταν οριζόντιες σειρές λεπτών τυρκουάζ κεραμικών πλακιδίων με εμαγιέ επίστρωση. Ο τρούλος και οι στέγες ήταν καλυμμένοι με κόκκινα κεραμίδια.
Παρά την απλότητα της κατασκευής του, το ελληνικό περίπτερο δεν περνούσε απαρατήρητο. Δεν εντυπωσίαζε τόσο με το μέγεθος ή την επιβλητικότητά του, όσο με την ήρεμη χάρη και τη βυζαντινή αισθητική που εξέπεμπε, προσελκύοντας εύκολα το βλέμμα των επισκεπτών της έκθεσης.
Με το κλείσιμο της έκθεσης, όμως, η ιστορία του περιπτέρου δεν τελείωσε. Το κτίσμα αποσυναρμολογήθηκε, μεταφέρθηκε στην Ελλάδα και επανασυναρμολογήθηκε στη θέση όπου είχε τοποθετηθεί, το 1898, ο θεμέλιος λίθος ενός ναού αφιερωμένου στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος. Η ανέγερσή του συνδεόταν με ένα τάμα για τη σωτηρία του βασιλιά Γεωργίου Α΄, ο οποίος είχε διασωθεί από δολοφονική απόπειρα στις 14 Φεβρουαρίου 1898.
Έτσι, ένα περίπτερο που είχε κατασκευαστεί για να εκπροσωπήσει την Ελλάδα στη μεγάλη διεθνή σκηνή του Παρισιού απέκτησε μια δεύτερη ζωή στην Αθήνα. Η παράδοξη αυτή βυζαντινή κατασκευή εντάχθηκε σταδιακά στο αθηναϊκό τοπίο και έγινε ο ναός του Αγίου Σώστη — ονομασία που αποτελεί λαϊκή παραφθορά του «Σωτήρ» — στη σημερινή Λεωφόρο Συγγρού.
Προηγουμένως η ΕΟΔ δημοσίευσε οδοιπορικό στα ιστορικά Μοναστήρια της Πίνδου.
