Ουκρανική Εκκλησία: Πέντε αποφάσεις που θέτουν σε αμφισβήτηση τον Τόμο

Σήμερα 18:37
136
ΤΟΜΟΣ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΙΑΣ ΤΟΜΟΣ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΙΑΣ

Οι πέντε αποφάσεις της «Συνόδου» του Κιέβου συμβιβάζονται με τον Τόμο; Το ερώτημα που προκύπτει προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Η ενότητα της Ορθόδοξης Εκκλησίας αποτελεί πολύτιμο αγαθό, που οφείλουμε όλοι να διαφυλάσσουμε με αγάπη, σεβασμό και πνεύμα αδελφοσύνης. Μέσα σε αυτό το πνεύμα, ο προβληματισμός γύρω από τις πρόσφατες αποφάσεις της Εκκλησίας της Ουκρανίας δεν αποσκοπεί στην αντιπαράθεση, αλλά στην αναζήτηση απαντήσεων που θα υπηρετούν την εκκλησιαστική τάξη, την αλήθεια και πάνω απ’ όλα, την ενότητα της Ορθοδοξίας.

Στις 19 Νοεμβρίου 2026 συνεδρίασε στο Κίεβο εν ολομελεία, με τη συμμετοχή και των δεκατριών μελών της, η Ιερά Σύνοδος της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας, της εκκλησιαστικής δομής στην οποία το Οικουμενικό Πατριαρχείο χορήγησε τον Ιανουάριο του 2019 Τόμο Αυτοκεφαλίας https://www.pomisna.info/uk/vsi-novyny/ofitsijne-povidomlennya-pro-zasidannya-svyashhennogo-synodu-19-lystopada-2026-r/ https://fosfanariou.gr/index.php/2026/11/19/i-aftokefali-ekklisia-tis-oukranias-thetei-stin-athina-thema-kerkyras/ . Σε μία και μόνη συνεδρίαση η Σύνοδος αποφάνθηκε για τις ενέργειες Μητροπολίτη της Εκκλησίας της Ελλάδος, κήρυξε αιρετική τη διδασκαλία του Προκαθημένου άλλης Τοπικής Εκκλησίας, κατάργησε μία από τις δικές της επισκοπές, τροποποίησε το καταστατικό επισκοπικής διοικήσεως επικαλούμενη τις απαιτήσεις της κρατικής νομοθεσίας και επέβαλε σε επίσκοπο αργία ακριβώς για όσο χρόνο όρισε το ποινικό δικαστήριο. Το παρόν άρθρο θέτει ένα και μόνο ερώτημα: συμβιβάζονται οι αποφάσεις αυτές με τους ιερούς κανόνες και με το ίδιο το γράμμα του Τόμου που εξέδωσε το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως για την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας;

Σκέψη πρώτη: Κρίση επί αρχιερέως της Εκκλησίας της Ελλάδος

Στην παράγραφο 14 της ανακοίνωσής της η «Σύνοδος» γράφει ότι εξέτασε τις ενέργειες του Μητροπολίτη Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων Νεκταρίου. Του καταλογίζεται ότι κατά το ταξίδι του στη Ρωσία ενθάρρυνε δημοσίως τον Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλο και τη διδασκαλία περί «ρωσικού κόσμου», την οποία η ίδια η Σύνοδος της Εκκλησίας της Ουκρανίας αποκαλεί αιρετική, ότι δέχθηκε παράσημο από τον Πατριάρχη Κύριλλο και ότι υπό την καθοδήγησή του εγκαινιάστηκε στην Κέρκυρα «μοναστηριακός οίκος» εξ ονόματος του Μακαριωτάτου Μητροπολίτη Ονουφρίου. Το σύνολο αυτών η Σύνοδος το χαρακτήρισε «χονδροειδή παρέμβαση στις εκκλησιαστικές υποθέσεις της αυτοκέφαλης Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας» (στο πρωτότυπο: «грубим втручанням у церковні справи автокефальної Православної Церкви України») και αποφάσισε να απευθύνει ανοικτή επιστολή προς τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμο Β΄ και προς την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος https://www.pomisna.info/uk/vsi-novyny/ofitsijne-povidomlennya-pro-zasidannya-svyashhennogo-synodu-19-lystopada-2026-r/ . Έως το πρωί της 20ής Νοεμβρίου το κείμενο της επιστολής δεν είχε δημοσιευθεί, και τα ελληνικά εκκλησιαστικά πρακτορεία που μετέδωσαν την απόφαση δεν το παραθέτουν https://www.orthodoxianewsagency.gr/epikairotita/i-ekklisia-tis-oukranias-kataggellei-ton-mosxas-kyrillo-gia-ton-iero-polemo-anoixti-epistoli-pros-tin-athina/ .

Τα πραγματικά περιστατικά είναι γνωστά από τον ελληνικό Τύπο. Ο Μητροπολίτης Νεκτάριος, με την ευλογία της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, βρέθηκε στη Ρωσία από τις 17 έως τις 24 Αυγούστου 2026, συνοδεύοντας τη δεξιά χείρα του Αγίου Σπυρίδωνος, Επισκόπου Τριμυθούντος. Στις 19 Αυγούστου συλλειτούργησε με τον Πατριάρχη Κύριλλο στον Ναό του Σωτήρος Χριστού https://www.pentapostagma.gr/ekklisia/7386996_o-mitropolitis-kerkyras-sti-mosha-me-kyrillo , τιμήθηκε με το παράσημο του Οσίου Σεραφείμ του Σαρώφ Β΄ τάξεως https://www.orthodoxianewsagency.gr/patriarxeia/patriarxio_mosxas/o-patriarxis-mosxas-parasimoforise-ton-mitropoliti-kerkyras/ και απένειμε ο ίδιος στον Πατριάρχη τον Χρυσό Σταυρό μετά Αστέρος του Αγίου Σπυρίδωνος https://www.ekklisiaonline.gr/nea/antallaxan-parasima-moschas-ke-kerkyras/ . Υπογραμμίζουμε εκ νέου ότι το ταξίδι δεν ήταν προσωπική πρωτοβουλία. Κατά την ανακοίνωση της Ιεράς Μητροπόλεως Κερκύρας, οι άδειες της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος δόθηκαν με έγγραφα της 5ης Μαΐου και της 1ης Ιουλίου 2026, ενώ ο ίδιος ο Μητροπολίτης ανέφερε ότι διαβίβασε στη Σύνοδο την πρόσκληση του Πατριάρχη μαζί με αίτησή του και έλαβε άδεια https://www.ekirikas.com/o-mitropolitis-kerkyras-nektarios-ap/ .

Επιπλέον, στα δημοσιεύματα που εξετάστηκαν δεν παρατίθεται καμία δήλωση του Μητροπολίτη Νεκταρίου για τον πόλεμο, για την Ουκρανία ή για τον «ρωσικό κόσμο», και στη συνέντευξή του στην εφημερίδα «Εθνικός Κήρυξ» δεν έθιξε καθόλου τα θέματα αυτά https://www.ekirikas.com/o-mitropolitis-kerkyras-nektarios-ap/ . Σχολιάστηκε μια άλλη φράση του, ότι ο Πατριάρχης «ορθοτομεί τον λόγο της αληθείας» https://www.libre.gr/2026/08/22/giati-i-episkepsi-sti-moscha-tou-mitropo/ . Όσον αφορά τον οίκο στην Κέρκυρα, αυτός εγκαινιάστηκε στις 31 Οκτωβρίου 2026, διαθέτει ναό επ' ονόματι των Οσίων Πατέρων της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου και ιδρύθηκε κατόπιν αιτήματος του Μακαριωτάτου Μητροπολίτη Ονουφρίου, με την ευλογία του επιχωρίου αρχιερέως https://www.orthodoxtimes.gr/kerkyra-meta-apo-aitima-tou-mitropoliti-onoufriou-egkainiastike-monastiriakos-oikos-apo-ton-mitropoliti-nektario/ .

Τίποτε από τα παραπάνω δεν συνέβη στην Ουκρανία. Το ένα γεγονός έλαβε χώρα στη Μόσχα, κατόπιν προσκλήσεως και με συνοδική άδεια, και το άλλο στην Κέρκυρα, δηλαδή στην επαρχία του ίδιου του Μητροπολίτη Νεκταρίου. Ο β΄ κανόνας της Β΄ Οικουμενικής Συνόδου ορίζει: «Τοὺς ὑπὲρ διοίκησιν ἐπισκόπους ταῖς ὑπερορίοις ἐκκλησίαις μὴ ἐπιέναι, μηδὲ συγχέειν τὰς ἐκκλησίας» https://azbyka.ru/pravo/?p=100 . Στη συνέχεια ο ίδιος κανόνας απαγορεύει στους επισκόπους να υπερβαίνουν απρόσκλητοι τα όρια της περιοχής τους για χειροτονία ή για άλλη εκκλησιαστική διευθέτηση: «Ἀκλήτους δὲ ἐπισκόπους ὑπὲρ διοίκησιν μὴ ἐπιβαίνειν ἐπὶ χειροτονίᾳ, ἤ τισιν ἄλλαις οἰκονομίαις ἐκκλησιαστικαῖς» https://azbyka.ru/pravo/?p=100 . Το ίδιο λέει και ο λε΄ Αποστολικός κανόνας: «Ἐπίσκοπον μὴ τολμᾶν ἔξω τῶν ἑαυτοῦ ὅρων χειροτονίας ποιεῖσθαι, εἰς τὰς μὴ ὑποκειμένας αὐτῷ πόλεις, καὶ χώρας» https://azbyka.ru/pravo/35-apostolskoe-pravilo/ . Ο ιγ΄ κανόνας της εν Αντιοχεία Συνόδου αρχίζει με τις λέξεις «Μηδένα ἐπίσκοπον τολμᾶν ἀφ᾽ ἑτέρας ἐπαρχίας εἰς ἑτέραν μεταβαίνειν», δηλαδή με την απαγόρευση στον επίσκοπο να μεταβαίνει από τη μία επαρχία στην άλλη https://azbyka.ru/pravo/antiokhijskij-sobor-13/ . Κατά γράμμα οι κανόνες αυτοί μιλούν για χειροτονίες και για εκκλησιαστικές διευθετήσεις σε ξένη επαρχία. Η αρχή όμως που εκφράζουν είναι γενική: η εξουσία κάθε επισκόπου και κάθε συνόδου τελειώνει στα όρια της περιοχής της, και τις υποθέσεις κάθε Εκκλησίας τις ρυθμίζει η δική της σύνοδος. Κριτής του Μητροπολίτη Κερκύρας είναι επομένως η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, και μόνο σε αυτήν ανήκει το δικαίωμα να αποφανθεί αν υπήρξε εδώ παράπτωμα.

Θα μπορούσε να αντιταχθεί ότι το Κίεβο δεν δίκασε κανέναν, αλλά απλώς απευθύνθηκε στην προϊσταμένη εκκλησιαστική αρχή του Μητροπολίτη, όπως ακριβώς απαιτεί η κανονική τάξη. Η ένσταση είναι σοβαρή, αλλά δεν αρκεί. Και τούτο διότι η Σύνοδος δημοσιοποίησε πρώτα τη δική της εκτίμηση και μόνον έπειτα αναφέρθηκε στην επιστολή: χαρακτήρισε τις ενέργειες του Μητροπολίτη Νεκταρίου «ανάξιες», τη διδασκαλία του Πατριάρχη Κυρίλλου αιρετική και το σύνολο παρέμβαση, μολονότι ο ίδιος ο Μητροπολίτης δεν είχε ακουστεί και η Σύνοδός του δεν είχε ακόμη πει τίποτε. Η επιστολή χαρακτηρίζεται ανοικτή, άρα απευθύνεται στην κοινή γνώμη όχι λιγότερο απ' ό,τι στην Ιερά Σύνοδο στην Αθήνα. Και εφόσον το ταξίδι στη Μόσχα είχε την άδεια της Συνόδου, η μομφή στρέφεται στην πραγματικότητα κατά της ίδιας της Εκκλησίας της Ελλάδος, η οποία στις 12 Οκτωβρίου 2019 αναγνώρισε το κανονικό δικαίωμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου να χορηγεί αυτοκεφαλία https://www.orthodoxianewsagency.gr/aytokefales_ekklisies/ekklisia_ellados/i-ekklisia-tis-ellados-anagnorizei-tin-apofasi-tis-dis-gia-tin-aytokefali-ekklisia-tis-oukranias/ .

Σε αυτό ακριβώς συνίσταται το παράδοξο. Η Σύνοδος της Εκκλησίας της Ουκρανίας κατηγορεί αρχιερέα άλλης Τοπικής Εκκλησίας για παρέμβαση στις ουκρανικές υποθέσεις, μολονότι όλα όσα του καταλογίζονται συνέβησαν στη Μόσχα και στην Κέρκυρα, και την ίδια στιγμή η ίδια αποφαίνεται για τον εσωτερικό βίο μιας Μητροπόλεως της Ελλάδος και για τις αποφάσεις της Ιεράς Συνόδου στην Αθήνα. Ο Τόμος, εξάλλου, περιορίζει τη δικαιοδοσία της νέας Εκκλησίας εντός των ορίων του ουκρανικού κράτους και δεν της επιτρέπει να εγκαθιστά επισκόπους και να ιδρύει θυσιαστήρια εκτός των ορίων αυτών https://www.orthodoxianewsagency.gr/pdf.php?id=28154 . Στην Κέρκυρα το Κίεβο δεν έχει ούτε ποίμνιο ούτε δικαίωμα που θα μπορούσε να έχει θιγεί.

Σκέψη δεύτερη: Κρίση επί της διδασκαλίας Προκαθημένου

Σύμφωνα με την παράγραφο 15, η «Σύνοδος» εξέτασε το βιβλίο του Πατριάρχη Μόσχας Κυρίλλου «Πόλεμος. Πέρα από τις ορατές αιτίες και συνέπειες» (Μόσχα, 2026) και αποφάσισε να εκδώσει δήλωση με την οποία καταδικάζονται η διδασκαλία περί «ρωσικού κόσμου» και η δικαίωση του πολέμου ως «ιερού» https://www.pomisna.info/uk/vsi-novyny/ofitsijne-povidomlennya-pro-zasidannya-svyashhennogo-synodu-19-lystopada-2026-r/ . Στον τίτλο της δηλώσεως περιέχονται οι λέξεις «αντιεκκλησιαστική και αιρετική δραστηριότητα» («антицерковну і єретичну діяльність»). Στο κείμενο μνημονεύονται οι συνοδικές καταδίκες προσώπων που κατείχαν κάποτε πατριαρχικούς θρόνους, ο Πατριάρχης Κύριλλος κρίνεται ανάξιος του θρόνου του και η δήλωση κλείνει με την επιφώνηση «ανάξιος» https://www.pomisna.info/uk/vsi-novyny/zayava-svyashhennogo-synodu-pro-antytserkovnu-i-yeretychnu-diyalnist-kyryla-volodymyra-gundyayeva-ochilnyka-moskovskoyi-patriarhiyi/ . Δημοσιεύθηκε την παραμονή της ογδοηκοστής επετείου των γενεθλίων του Πατριάρχη Κυρίλλου https://www.orthodoxianewsagency.gr/epikairotita/i-ekklisia-tis-oukranias-kataggellei-ton-mosxas-kyrillo-gia-ton-iero-polemo-anoixti-epistoli-pros-tin-athina/ . Η δήλωση απευθύνεται ευθέως σε αυτόν και δεν μνημονεύει ούτε το Οικουμενικό Πατριαρχείο ούτε τις άλλες Ορθόδοξες Εκκλησίες.

Το παρόν άρθρο δεν υπερασπίζεται το βιβλίο. Το βιβλίο υπάρχει: εκδόθηκε από τον Εκδοτικό Οίκο του Πατριαρχείου Μόσχας και κυκλοφορεί από τις 27 Ιουλίου 2026 https://www.rop.ru/novosti/article_post/patriarh-moskovskiy-i-vseya-rusi-kirill-voyna-za-predelami-vidimyh-prichin-i-sledstviy . Κάθε θεολόγος και κάθε αρχιερέας έχει το δικαίωμα να το εξετάσει και να το αντικρούσει. Το ερώτημα είναι άλλο: ποιος έχει το δικαίωμα να κηρύξει, εξ ονόματος της Εκκλησίας, αίρεση τη διδασκαλία του Προκαθημένου άλλης Εκκλησίας και τον ίδιο ανάξιο του θρόνου του; Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η δήλωση δεν παραπέμπει σε σελίδες του βιβλίου και δεν διακρίνει το περιεχόμενό του από όσα ελέχθησαν σε άλλες περιστάσεις, πράγμα που δυσχεραίνει τον έλεγχο μιας τόσο βαριάς κατηγορίας.

Την απάντηση τη δίνει, χωρίς να το θέλει, το ίδιο το κείμενο της δηλώσεως, όταν επικαλείται τα ιστορικά προηγούμενα: τους Πατριάρχες τους καταδίκαζαν για αίρεση Σύνοδοι. Δεκατρείς αρχιερείς της Εκκλησίας της Ουκρανίας δεν αποτελούν τέτοια Σύνοδο, και το «ανάξιος» που εκφωνεί η σύνοδος μιας Εκκλησίας για τον Προκαθήμενο άλλης δεν έχει κανονικές συνέπειες. Ο λδ΄ Αποστολικός κανόνας, επί του οποίου στηρίζεται το συνοδικό πολίτευμα της Εκκλησίας, δεν επιτρέπει ούτε στον πρώτο επίσκοπο να ενεργεί μόνος: «Ἀλλὰ μηδὲ ἐκεῖνος ἄνευ τῆς πάντων γνώμης ποιείτω τι» https://azbyka.ru/pravo/34-apostolskoe-pravilo/ . Ό,τι δεν επιτρέπεται στον πρώτο δύσκολα επιτρέπεται στην Εκκλησία της Ουκρανίας.

Το κυριότερο, ωστόσο, δεν βρίσκεται στους αρχαίους κανόνες, αλλά στον Τόμο της 6ης Ιανουαρίου 2019. Σε αυτόν υπάρχει διάταξη που αρχίζει με τις λέξεις: «Προκειμένου δὲ περὶ μειζόνων ζητημάτων ἐκκλησιαστικῆς, δογματικῆς καὶ κανονικῆς φύσεως». Στη συνέχεια ορίζεται ότι ο Μητροπολίτης Κιέβου οφείλει, εξ ονόματος της Συνόδου της Εκκλησίας του, να απευθύνεται στον Οικουμενικό Θρόνο και να ζητεί την έγκυρη γνώμη και τη συναντίληψή του https://www.orthodoxianewsagency.gr/pdf.php?id=28154 . Το επίσημο κείμενο του Τόμου δημοσιεύθηκε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο στις 14 Ιανουαρίου 2019 στην ελληνική, την αγγλική και την ουκρανική γλώσσα https://www.orthodoxianewsagency.gr/pdf.php?id=30087 . Η κατηγορία της αιρέσεως εναντίον του Προκαθημένου της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί κάτι άλλο από μείζον ζήτημα δογματικής και κανονικής φύσεως. Στη δήλωση της 19ης Νοεμβρίου ο Οικουμενικός Πατριάρχης δεν μνημονεύεται, και ούτε η δήλωση ούτε η ανακοίνωση δίνουν λόγο να θεωρηθεί ότι η γνώμη της Μητρός Εκκλησίας ζητήθηκε εκ των προτέρων.

Μπορεί να λεχθεί ότι η Σύνοδος της Εκκλησίας της Ουκρανίας δεν δίκασε, αλλά απλώς κατέθεσε τη θέση της. Η δήλωση όμως είναι δομημένη ως απόφαση: περιέχει χαρακτηρισμό, ιστορικά προηγούμενα καταδικών και συμπέρασμα περί αναξιότητος. Αν μια Τοπική Εκκλησία μπορεί μόνη της να κηρύξει αιρετική τη διδασκαλία του Προκαθημένου άλλης, τότε αύριο οποιαδήποτε Εκκλησία θα μπορεί να πράξει το ίδιο με οποιονδήποτε Προκαθήμενο, και η Ορθοδοξία θα στερηθεί τον μόνο τρόπο με τον οποίο αποφαίνεται περί της πίστεως, δηλαδή τον συνοδικό.

Σκέψη τρίτη: Εκκλησία κατ' απαίτηση του κράτους

Τρεις ακόμη αποφάσεις της ίδιας συνεδριάσεως αφορούν τον εσωτερικό βίο της ουκρανικής δομής, και η καθεμία χωριστά θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητη. Διαβασμένες μαζί, δείχνουν με ποιο μέτρο μετρώνται οι αποφάσεις που λαμβάνονται.

Η πρώτη αφορά τον επίσκοπο Κύριλλο (Μιχαϊλιούκ), πρώην προϊστάμενο της επισκοπής Ούζχοροντ και Χουστ. Στις 13 Νοεμβρίου 2025 η Σύνοδος της Εκκλησίας της Ουκρανίας τον απομάκρυνε από τη διοίκηση για όσο θα διαρκούσε η έρευνα, και τον Φεβρουάριο του 2026 τον κατέστησε εφησυχάζοντα https://zaxid.net/ptsu_vidstoronila_yepiskopa_yakiy_figuruye_u_spravi_pro_vidachu_posvidchen_svyashhennikiv_uhilyantam_n1623668 . Στις 5 Οκτωβρίου 2026 το δικαστήριο του Κάλους τον κήρυξε ένοχο για παρεμπόδιση της νόμιμης δραστηριότητας των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας, βάσει συμφωνίας αναγνωρίσεως ενοχής την οποία είχε συνάψει με την εισαγγελία στις 31 Μαρτίου. Κατά την απόφαση, από τον Ιούνιο του 2023 έως τον Νοέμβριο του 2025 εκδόθηκαν έναντι αμοιβής έγγραφα περί ιερωσύνης σε 291 υπόχρεους στρατεύσεως· η ποινή είναι πέντε έτη στερήσεως της ελευθερίας με αναστολή και τριετή χρόνο δοκιμασίας https://zakarpattya.net.ua/News/242463-IEpyskop-Uzhhorodsko-KHustskoi-ieparkhii-PTSU-Kyrylo-unyk-realnoho-pokarannia-za-fiktyvni-dokumenty-dyiakoniv-dlia-291-ukhylianta . Βλέπουμε, ωστόσο, ότι η Σύνοδος της Εκκλησίας της Ουκρανίας δεν συγκρότησε εκκλησιαστικό δικαστήριο και δεν επικαλέστηκε κανέναν κανόνα. Του επέβαλε αργία για τρία έτη και εξήγησε τη διάρκεια εντός παρενθέσεως: «για τον χρόνο της ποινής που ορίστηκε με την απόφαση του δικαστηρίου» («на час покарання, визначеного рішенням суду») https://uapc.te.ua/synod-19-lystopada-2026-synodalne-upravlinnya-cyfrovogo-rozvytku/ . Το εκκλησιαστικό επιτίμιο μετρήθηκε, επομένως, όχι με το μέτρο των κανόνων, οι οποίοι για τη χειροτονία επί χρήμασι γνωρίζουν την καθαίρεση, αλλά με το μέτρο του κοσμικού ποινικού δικαστηρίου. Σε τρία χρόνια θα λήξει μαζί με τον χρόνο δοκιμασίας, είτε υπήρξε μετάνοια είτε όχι, ενώ το ερώτημα αν οι 291 αυτοί άνθρωποι θεωρούνται κληρικοί μένει αναπάντητο.

Η δεύτερη απόφαση αφορά την ίδια την επισκοπή. Έξι και μισή εβδομάδες μετά την καταδίκη, η «Σύνοδος» έκρινε ότι η επισκοπή Ούζχοροντ και Χουστ, ως ολιγάριθμη, δεν έχει πλέον λόγο υπάρξεως https://religionpravda.com.ua/?p=102097 . Τη μετέτρεψε σε «Ορθόδοξη Ιεραποστολή των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου» υπό τον γραμματέα της Μητροπόλεως Κιέβου αρχιεπίσκοπο Αγαπητό, κήρυξε τις ενορίες και τον κλήρο σταυροπηγιακά, υπό την άμεση εξάρτηση του Προκαθημένου, και όρισε ότι η μετάβαση ενορίας σε άλλη επισκοπή της ίδιας περιφέρειας απαιτεί την προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση του Επιφανίου https://uapc.te.ua/synod-19-lystopada-2026-synodalne-upravlinnya-cyfrovogo-rozvytku/ . Αριθμοί στην ανακοίνωση δεν υπάρχουν. Ο καταστατικός χάρτης του 2023 επιτρέπει στη Σύνοδο να καταργεί επισκοπές, υπό τον όρο όμως της μεταγενέστερης εγκρίσεως από τη Σύνοδο της Ιεραρχίας https://www.pomisna.info/wp-content/uploads/2023/05/statut-polozhennya-pro-upravlinnya.pdf , ενώ ο καταστατικός χάρτης που ψηφίστηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2018 υπήγε την ίδρυση και την κατάργηση επισκοπών στην αρμοδιότητα της ίδιας της Συνόδου της Ιεραρχίας https://ecerkva.com/uk/official/other/1310-statut-pravoslavnoji-tserkvi-ukrajini . Για την έγκριση η ανακοίνωση δεν λέει τίποτε. Η επισκοπή, εξ ονόματος της οποίας εκδίδονταν τα έγγραφα αυτά, δεν υποβλήθηκε σε δημόσιο έλεγχο: καταργήθηκε, και οι ενορίες της πέρασαν υπό την άμεση διοίκηση του κέντρου.

Η τρίτη απόφαση είναι η συντομότερη. Η Σύνοδος ευλόγησε τη μεταφορά της έδρας της διοικήσεως της επισκοπής Λουχάνσκ και τη διατύπωση του καταστατικού της σε νέα μορφή «λόγω των απαιτήσεων της ουκρανικής νομοθεσίας» («у зв'язку з вимогами українського законодавства») https://www.keuapc.org/2026/11/20/ofitsijne-povidomlennia-pro-zasidannia-sviashchennoho-synodu-19-lystopada-2026-r/ . Η δικαιοσύνη επιβάλλει μία επιφύλαξη: πρόκειται για το καταστατικό νομικού προσώπου και όχι για τον καταστατικό χάρτη της Εκκλησίας, και η μεταφορά της έδρας από έδαφος που το κράτος δεν ελέγχει είναι καθ' εαυτήν εύλογη. Ωστόσο, ούτε ο νόμος ούτε η νέα έδρα κατονομάζονται. Προσοχής αξίζει κάτι άλλο: ως μόνος λόγος προβάλλεται η απαίτηση του κράτους, χωρίς κανένα ποιμαντικό ή κανονικό επιχείρημα, και τούτο συμβαίνει στην ίδια ακριβώς συνεδρίαση κατά την οποία η Σύνοδος προσάπτει στον Προκαθήμενο της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας τη συνεργασία του με κρατικές υπηρεσίες https://www.orthodoxianewsagency.gr/epikairotita/i-ekklisia-tis-oukranias-kataggellei-ton-mosxas-kyrillo-gia-ton-iero-polemo-anoixti-epistoli-pros-tin-athina/ .

Οι τρεις αποφάσεις έχουν, επομένως, ένα κοινό γνώρισμα: το μέτρο δεν λαμβάνεται από τους κανόνες της Εκκλησίας, αλλά από την ποινική απόφαση και από τον κρατικό νόμο, και κάθε διευθέτηση καταλήγει στη συγκέντρωση της εξουσίας στο κέντρο.

Συμπέρασμα: ένα ερώτημα προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο

Η Μητέρα Εκκλησία χορήγησε την αυτοκεφαλία υπό συγκεκριμένους όρους, και οι όροι αυτοί είναι γραμμένοι στον Τόμο. Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας έχει δικαιοδοσία εντός των ορίων της Ουκρανίας. Για τα μείζονα ζητήματα δογματικής και κανονικής φύσεως οφείλει να απευθύνεται στον Οικουμενικό Θρόνο. Ο καταστατικός της χάρτης οφείλει να συμφωνεί με τον Τόμο https://en.interfax.com.ua/news/general/557387.html . Στις 19 Νοεμβρίου 2026 η «Σύνοδος» του Κιέβου αποφάνθηκε για Έλληνα αρχιερέα που διακονεί στην Κέρκυρα και για Προκαθήμενο του οποίου ο θρόνος βρίσκεται στη Μόσχα, κήρυξε μια διδασκαλία αιρετική χωρίς Σύνοδο και, όσο μπορεί να κριθεί από τα δημοσιευμένα κείμενα, χωρίς να απευθυνθεί στον Θρόνο από τον οποίο έλαβε την αυτοκεφαλία.

Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να ερμηνεύει τον Τόμο με μεγαλύτερο κύρος από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το οποίο τον εξέδωσε. Γι' αυτό και το ερώτημα απευθύνεται εκεί, χωρίς αξιώσεις και χωρίς προθεσμίες. Θεωρεί η Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία ότι οι αποφάσεις της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας της 19ης Νοεμβρίου συμβιβάζονται με τον Τόμο; Ζητήθηκε η γνώμη της πριν κηρυχθεί αιρετική η διδασκαλία ενός Προκαθημένου; Και αν η Εκκλησία που έλαβε τον Τόμο μπορεί να κρίνει αρχιερέα της Εκκλησίας της Ελλάδος για όσα έπραξε στην επαρχία του, ποια προστασία απομένει στις Εκκλησίες που την αναγνώρισαν; Η σιωπή θα διαβαστεί ως συγκατάθεση, ενώ μια διευκρίνιση, έστω και η συντομότερη, θα υπηρετούσε την τάξη την οποία το ίδιο το Φανάρι θέλησε να κατοχυρώσει με το κείμενο του 2019.

Εάν παρατηρήσετε κάποιο σφάλμα, επιλέξτε το απαιτούμενο κείμενο και πατήστε Ctrl+Enter ή Υποβολή σφάλματος για να το αναφέρετε στους συντάκτες.
Εάν βρείτε κάποιο σφάλμα στο κείμενο, επιλέξτε το με το ποντίκι και πατήστε Ctrl+Enter ή αυτό το κουμπί Εάν βρείτε κάποιο σφάλμα στο κείμενο, επισημάνετε το με το ποντίκι και κάντε κλικ σε αυτό το κουμπί Το επισημασμένο κείμενο είναι πολύ μεγάλο!
Διαβάστε επίσης