5 σύγχρονα ερωτήματα που χρήζουν άμεσης απάντησης...

Σήμερα 21:34
56
πέντε βασικά ερωτήματα της πίστης πέντε βασικά ερωτήματα της πίστης

Η γνώση είναι δύναμη. Η γνώση του Ευαγγελίου είναι πνευματική δύναμη

Η γνώση είναι δύναμη. Η ερώτηση αποτελεί την … ευσέβεια της σκέψης. Εξάλλου, η εντολή του Ευαγγελίου είναι ρητή: «ἐρευνάτε τάς γραφάς» (Ιωάννου 5,39). Πίστη, επιστήμη, λογική και παράδοση πρέπει να συνδυάζονται σ’ έναν κόσμο που συνεχώς αλλάζει; Γιατί η Εκκλησία χρειάζεται να συνομιλεί με τη σύγχρονη κοινωνία και πώς μπορούμε να υπερασπιζόμαστε την Ορθοδοξία χωρίς φανατισμό και αποκλεισμούς;

Ζούμε σε μια εποχή κατά την οποία η πληροφορία θεοποιείται και παρέχεται καταιγιστικά, υποσκελίζοντας την γνώση, οι ραγδαίες επιστημονικές ανακαλύψεις αλλάζουν ταχύτατα την καθημερινότητα και οι κοινωνικές αντιλήψεις μεταβάλλονται διαρκώς. Μέσα σ’ αυτή την φρενήρη πραγματικότητα, η Ορθόδοξη Εκκλησία βρίσκεται συχνά μπροστά σε ερωτήματα, που σε κάποιους φαίνονται δύσκολα, ενώ η απάντησή τους είναι απλή! Μπορεί η πίστη να συνυπάρξει με την επιστήμη; Ποια η θέση της Εκκλησίας στη σύγχρονη κοινωνία; Γιατί επιμένει στην παράδοση; Και τι συμβαίνει όταν η συμπεριφορά κάποιων εκπροσώπων της δεν συνάδει με το μήνυμα παγκόσμιας Αγάπης του Ευαγγελίου;

Είναι η πίστη αντίθετη προς την επιστήμη και τη λογική;

Η Ορθόδοξη παράδοση δεν αντιμετωπίζει τη λογική ως εχθρό της πίστης. Η επιστήμη προσπαθεί να ερμηνεύσει τον φυσικό κόσμο, ν’ ανακαλύψει τους νόμους που τον διέπουν και να βελτιώσει τις συνθήκες της ανθρώπινης ζωής.

Η πίστη τοποθετείται σε ερωτήματα υπαρξιακά, πνευματικά και ηθικά: Ποιο είναι το νόημα της ζωής; Τι σημαίνει αγάπη; Πώς αντιμετωπίζουμε τον θάνατο; Ποια είναι η ευθύνη μας απέναντι στον συνάνθρωπο; Η συνάντηση επιστήμης και θεολογίας απαιτεί γνώση, σεβασμό και διάκριση των διαφορετικών πεδίων τους. Η πίστη δεν αρνείται τα τεκμηριωμένα επιστημονικά δεδομένα για να υπερασπιστεί την πνευματική της διάσταση. Αντίθετα μάλιστα βοηθά τον επιστήμονα να μην διολισθήσει στην έπαρση. Ο Blaise Pascal (Πασκάλ) έλεγε πως «Η πίστη διαφέρει από την απόδειξη: η μία είναι ανθρώπινη, η άλλη θεϊκό δώρο» (Πασκάλ, Μ. (2000). Σκέψεις. Αθήνα: Εκδ. Καστανιώτη). Ο Απόστολος των Εθνών Παύλος, στο 11ο κεφάλαιο στην προς Εβραίους επιστολή εξηγεί την Πίστη, ως «ἐλπιζομένων ὑπόστασις, πραγμάτων ἔλεγχος οὐ βλεπομένων». Το Σύμβολο της Πίστεως εξίσου σαφές: «προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν καί ζωήν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος».

Γιατί η Εκκλησία πρέπει να εκφέρει λόγο στη σύγχρονη κοινωνία;

Η Εκκλησία δεν περιορίζεται μέσα σ’ ένα κτιστό ναό. Ο πιστός είναι ταυτόχρονα και πολίτης που έχει άποψη για τα κοινωνικά δρώμενα και τεκταινόμενα. Το Ευαγγέλιο μεταλαμπαδεύει αξίες, την τιμιότητα, την αξιοπρέπεια, τη δικαιοσύνη, τη συγχώρεση, την αλληλεγγύη και την αγάπη, όσα δηλαδή προάγουν την κοινωνική πρόοδο και ευημερία. Επομένως, η Εκκλησία έχει λόγο στον δημόσιο διάλογο για φλέγοντα ζητήματα, όπως η καταστροφή της φύσης, η φτώχεια, η μοναξιά, η κοινωνική ανισότητα, η προστασία των παιδιών, η οικογένεια και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική παράμετρος: η παρέμβασή της γίνεται με επιχειρήματα, γνώση και σεβασμό στην ελευθερία της συνείδησης. Η Εκκλησία καταθέτει τη μαρτυρία της, εκφράζει τις θέσεις της και προτείνει λύσεις στα αδιέξοδα, και μάλιστα λύσεις «δοκιμασμένες», που έχουν αποδώσει αγλαούς καρπούς ανά τους αιώνες. Δεν απαιτεί από όλους να αποδέχονται τις απόψεις της, ούτε αντιμετωπίζει τη διαφωνία ως εχθρότητα ή αμφισβήτηση.

Μπορούν τα ανθρώπινα λάθη των κληρικών να «ακυρώσουν» την αλήθεια του Ευαγγελίου;

Οι ιερείς είναι άνθρωποι και, όπως όλοι οι άνθρωποι, κάνουν λάθη. Μπορεί να απογοητεύσουν, να αδικήσουν, να αποθαρρύνουν, να μιλήσουν έντονα ή να μην ανταποκριθούν στις πνευματικές προσδοκίες κάποιου πιστού. Η ιερατική ιδιότητα δεν αποτελεί εγγύηση προσωπικής τελειότητας. Εξάλλου, η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι «πνευματικό νοσοκομείο», σύμφωνα με τον φωτισμένο Επίσκοπο Λεμεσού Αθανάσιο.

Το να κάνεις λάθος είναι ανθρώπινο. Το να το διορθώνεις όμως είναι πραγματικά θεϊκό. Τότε τα λάθη δεν αποκρύπτονται, δεν αποσιωπώνται, ούτε δικαιολογούνται με το επιχείρημα ότι κάποιος υπηρετεί ένα υψηλό σκοπό. Η Εκκλησία ασκεί αυτοκριτική, αναγνωρίζει τις ευθύνες της και αντιμετωπίζει με δικαιοσύνη κάθε καταγγελία. Ταυτόχρονα, χρειάζεται να διακρίνουμε το μήνυμα του Χριστού από τις αδυναμίες εκείνων που καλούνται να το μεταφέρουν. Το μήνυμα δεν το μεταφέρουν μόνο οι ιερείς, αλλά κάθε πιστός που με το ζωντανό του παράδειγμα ενθαρρύνει ή αποθαρρύνει κάποιον να προσεγγίσει την εκκλησία. Το Ευαγγέλιο δεν γίνεται λιγότερο αληθινό επειδή κάποιος δεν κατάφερε να το υπηρετήσει με συνέπεια.

Γιατί η Ορθοδοξία επιμένει στην τήρηση της παράδοσης;

Σ’ έναν κόσμο που αλλάζει, η παράδοση συχνά θεωρείται κάτι παλιό, παρωχημένο, ξεπερασμένο ή ασύμβατο με την μοντέρνα ζωή. Ωστόσο, στην Ορθόδοξη θεολογία η παράδοση δεν είναι απλώς η διατήρηση ηθών και εθίμων. Είναι η ζωντανή συνέχεια της πίστης, της λατρείας και της εκκλησιαστικής εμπειρίας. Η πίστη της Εκκλησίας του Χριστού έχει τις ρίζες της στην πίστη που κήρυξαν οι Απόστολοι, όπως αυτή μεταδίδεται σε μας ανά τους αιώνες, την οποία πίστη έχουν λάβει απευθείας από τον Χριστό. Το Σώμα του Χριστού, που είναι η Εκκλησία, είναι ζωντανό και ζωτικό. Μεταδίδει την πίστη από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η παράδοση είναι ζωντανή.

Η Εκκλησία δεν αρνείται αφοριστικά την εξέλιξη και την τεχνολογική πρόοδο. Το ζητούμενο είναι να διατηρείται η ουσία της πίστης. Ο τρόπος επικοινωνίας της εκκλησίας με τον σύγχρονο άνθρωπο είναι αμφίδρομος. Δεν αρκεί να θέλει η Εκκλησία, πρέπει να θέλει και ο ίδιος να ακολουθήσει τα διδάγματα της παράδοσης. Η παράδοση δεν είναι μουσειακό έκθεμα. Είναι ζωντανή παρακαταθήκη. Εγκιβωτίζει τα ιερά διδάγματα των πατέρων, γι’ αυτό εξάλλου και δεν απλοποιείται η λειτουργική γλώσσα, αφού τα υψηλά νοήματα μόνο η αρχαία Ελληνική μπορεί να τα «υπηρετήσει» πιστά.

Πώς υπερασπιζόμαστε την πίστη χωρίς φανατισμό, προσβολές και καταδίκη όσων διαφωνούν με εμάς;

Ο Θεός δεν χρειάζεται αυτόκλητους υπερασπιστές. Εδώ βρίσκεται μια μεγάλη πρόκληση για κάθε σύγχρονο Ορθόδοξο χριστιανό. Η πίστη δεν έχει ανάγκη προσβολές για να υπερασπιστεί την αλήθειά της. Δεν διακρίνεται για επιθετικότητα απέναντι σ’ όσους διαφωνούν, ούτε καταδικάζει ανθρώπους διαφορετικών αντιλήψεων. Η ορθοδοξία είναι αγάπη, ταπεινότητα και σεβασμός προς τον άνθρωπο, ακόμα και προς όποιον μας εχθρεύεται! ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν» (Ματθ. ε´, 38, 39, 44)

Αν διαφωνούμε, δεν προσβάλλουμε, δεν υποτιμούμε, δεν μειώνουμε τον συνομιλητή. Υπερασπιζόμαστε τις πεποιθήσεις μας, χωρίς να περιφρονούμε τις πεποιθήσεις των άλλων. Απαντάμε σε δύσκολες ερωτήσεις, χωρίς να αποφεύγουμε τον γόνιμο και δημιουργικό διάλογο. Άλλωστε, η πραγματική πνευματική δύναμη δεν αποδεικνύεται από την ένταση της φωνής, αλλά από τη συνέπεια της ζωής. Η πίστη χρειάζεται γνώση, διάλογο και κυρίως άδολη αγάπη. Ο Απόστολος Παύλος στην Α΄ Κορινθίους 13:2 τονίζει ότι ακόμη κι αν κάποιος έχει πίστη «ὥστε ὄρη μεθιστάναι»- ώστε να μπορεί να μετακινεί βουνά, αλλά δεν έχει αγάπη, δεν ωφελείται. Οι Άγιοι της Ορθοδοξίας δίδασκαν με το παρουσιαστικό τους, με την απλότητα του παραδείγματός τους. Έβλεπαν κάθε άνθρωπο που συναντούσαν ως εικόνα Θεού και τον τιμούσαν αναλόγως, αφού ο Θεός δεν κάνει λάθη, όπως εμείς οι άνθρωποι.

Εάν παρατηρήσετε κάποιο σφάλμα, επιλέξτε το απαιτούμενο κείμενο και πατήστε Ctrl+Enter ή Υποβολή σφάλματος για να το αναφέρετε στους συντάκτες.
Εάν βρείτε κάποιο σφάλμα στο κείμενο, επιλέξτε το με το ποντίκι και πατήστε Ctrl+Enter ή αυτό το κουμπί Εάν βρείτε κάποιο σφάλμα στο κείμενο, επισημάνετε το με το ποντίκι και κάντε κλικ σε αυτό το κουμπί Το επισημασμένο κείμενο είναι πολύ μεγάλο!
Διαβάστε επίσης