Μοναχός: ένας αθλητής που δεν έχει τίποτε άλλο παρά μόνο τον Θεό

Σήμερα 09:34
80
μοναχός προσεύχεται με κομποσχοίνι, μεγαλούπολη και μοναστήρι μοναχός προσεύχεται με κομποσχοίνι, μεγαλούπολη και μοναστήρι

Μοναστήρια- πνευματικές κυψέλες του μελίρρυτου Λόγου, εργαστήρια πνευματικής αγωγής

Γιατί ένας άνθρωπος με υψηλή μόρφωση, κοινωνική αναγνώριση, επαγγελματική επιτυχία και υλική άνεση αποφασίζει να εγκαταλείψει τον κόσμο, ν’ αφήσει τους γονείς του και να ζήσει σε μοναστήρι; Τι μπορεί να αναζητά από τον αναχωρητισμό, μακριά από τις ανέσεις και τις τεχνολογικές ευκολίες της σύγχρονης ζωής; Η απάντηση δεν βρίσκεται στην απογοήτευση από τα εγκόσμια, αλλά στη βαθύτερη επιθυμία: την αναζήτηση του Θεού και της Ειρήνης. Ο Θεός αποτελεί την ίδια την Ειρήνη.

Στην ορθόδοξη παράδοση, ο μοναχισμός δεν αντιμετωπίζεται ως φυγή από τη ζωή, αλλά ως ένας διαφορετικός τρόπος ύπαρξης. Ο μοναχός δεν εγκαταλείπει απλώς τα υλικά αγαθά· επιδιώκει να απελευθερωθεί από την εξάρτησή τους. Καλλιεργεί τις αρετές της ακτημοσύνης, της υπακοής και της παρθενίας, που αποτελούν τους τρεις βασικούς άξονες στους οποίους εδράζεται η μοναχική ζωή. Σκοπός είναι η πνευματική ελευθερία και η ολοκληρωτική αφιέρωση στον Θεό.

Οι Μοναχοί δεν αδιαφορούν για τον κόσμο, βρίσκονται στο Μοναστήρι από αγάπη προς τον κόσμο. Αδιαφορούν για το κοσμικό φρόνημα και τις σαρκικές ηδονές. Η μοναχική κλήση δεν είναι απλώς μια προσωπική απόφαση αλλαγής τρόπου ζωής. Είναι μια εσωτερική αναζήτηση που, σύμφωνα με τον Ορθόδοξο Χριστιανισμό, βιώνεται ως ανταπόκριση στο κάλεσμα του Θεού, αλλά και ως Θείος Έρωτας.

Ο Ιερός Χρυσόστομος παρατηρεί: «Είναι τόσο πολύ επιβλητικός ο πνευματικός έρωτας, ώστε δεν αφήνει να περάσει ούτε στιγμή, αλλά πάντα κυριεύει την ψυχή του ερωτευμένου, και δεν επιτρέπει να υπερισχύσει καμιά θλίψη ή οδύνη στην ψυχή». Ψυχή ερωτευμένη με τον Θεό προσκολλάται γερά πάνω σ’ Αυτόν, Του έχει απόλυτη εμπιστοσύνη, σ’ Αυτόν στηρίζει κάθε ελπίδα. Ο Θείος Έρωτας αναβιβάζει την ψυχή προς τον Θεό, ώστε να συνομιλεί μ’ Αυτόν ακατάπαυστα μέρα-νύχτα. Ψυχή κυριευμένη από Θείο Έρωτα δεν επιθυμεί τίποτε άλλο, παρά μόνο το άκρως αγαθό.  Των εφετών η ακρότης, «το ανώτατο σημείο όλων των επιθυμιών, η υπέρτατη επιθυμία» ο Κύριος ημων Ιησούς Χριστός είναι ο υψηλότερος πόθος και στήριγμα των πιστών. Σημειωτέον, το ρήμα ἐφίεμαι στα Αρχαία Ελληνικά σημαίνει επιθυμώ σφοδρά. Η ἀκρότης είναι το υψηλότερο σημείο. Συνεπώς, «τῶν ἐφετῶν ἡ ἀκρότης» σημαίνει η πιο σπουδαία επιθυμία, λαχτάρα και αναζήτηση.

Ποιο το κέρδος του μοναχισμού για τον κόσμο;

Οι προσευχές, οι γονυκλισίες και τα δάκρια μετανοίας των ορθόδοξων μοναχών είναι αυτά που μας κρατούν ακόμη σταθερούς στη πίστη, παρ' όλες τις δυσκολίες και τα ανυπέρβλητα σύγχρονα προβλήματα, την αθεΐα, τον μηδενισμό, την ιδεολογική σύγχυση, την ιδιοτέλεια, την αποξένωση! Ο Μοναχός είναι φως πνευματικό, τηλαυγής «φάρος στα κοσμικά βράχια» που φωτίζει τους ανθρώπους για να αποφεύγουν τους ιδεολογικούς υφάλους και τους ανήθικους σκοπέλους της σύγχρονης ζωής. «Ο Μοναχός βοηθάει με την προσευχή σε πράγματα που δεν γίνονται ανθρωπίνως. Οι Μοναχοί είναι οι ‘‘ασυρματιστές’’ της Εκκλησίας μας και γι’ αυτό τον λόγο απομακρύνονται από τους κοσμικούς θορύβους, για να έχουν ‘‘καλή επαφή’’ με τον Χριστό στην προσευχή, για να βοηθάνε», έλεγε ο Άγιος Παΐσιος.

«Παλεύουν» με τον Θεό καθημερινά για να νικηθούν από την απροσμέτρητή Του αγάπη και το απύθμενο έλεός Του. Με την ακατάπαυστη προσευχή τους και το καθημερινό τους εργόχειρο αγωνίζονται να προσελκύσουν την Θεία χάρη. Όταν το καταφέρνουν, δεν την κρατούν για τον εαυτό τους, αλλά την μεταλαμπαδεύουν, ακτινοβολώντας στους προσκυνητές, οι οποίοι βλέποντας το «πνευματικό μέλι», τρέχουν να το γευτούν και να το λάβουν από τις «πνευματικές κυψέλες», τα μοναστήρια μας.

Άνθρωποι που από την αναζήτηση της Αλήθειας  πέτυχαν την απόλυτη ψυχική και σωματική αφιέρωση

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Αμερικανού μοναχού Σεραφείμ Ρόουζ Seraphim Rose. Πριν την κουρά του, ο Eugene Rose σπούδασε φιλοσοφία και μελέτησε διαφορετικά φιλοσοφικά και θρησκευτικά ρεύματα. Αναζητούσε την απόλυτη αλήθεια, εξερευνώντας διάφορες ανατολικές θρησκείες. Η εσωτερική του αναζήτηση τον οδήγησε στην Ορθοδοξία, την οποία ασπάστηκε το 1962. Αργότερα εγκατέλειψε την κοσμική ζωή και εγκαταστάθηκε στην Καλιφόρνια, όπου ίδρυσε μοναστική αδελφότητα. Το έργο του αποδεικνύει ότι η μοναχική κλήση δεν προκύπτει από κάποια προσωπική αποτυχία ή κοινωνική απογοήτευση. Μπορεί να γεννηθεί από μια έντονη διανοητική και υπαρξιακή αναζήτηση, από την ανάγκη του ανθρώπου να ανακαλύψει ένα νόημα που υπερβαίνει τα πρόσκαιρα επιτεύγματα, την υλική φθορά.

Εξίσου συγκλονιστική μαρτυρία συναντάμε στον βίο του Αγίου Πορφυρίου του Καυσοκαλυβίτη. Ο Ευάγγελος Μπαϊρακτάρης, όπως ήταν το κοσμικό του όνομα, δεν προερχόταν από εύπορη οικογένεια, ούτε είχε γνωρίσει την υλική ευημερία. Από πολύ μικρός εργαζόταν για να βοηθήσει την οικογένειά του. Ωστόσο, η ανάγνωση του βίου του Αγίου Ιωάννη του Καλυβίτη γέννησε μέσα του την επιθυμία να αφιερωθεί στον Θεό. Σε ηλικία περίπου δεκατεσσάρων ετών από το λιμάνι του Πειραιά πήγε στο Άγιον Όρος, όπου αργότερα εκάρη μοναχός με το όνομα Νικήτας. Η ζωή του αποτελεί μια σημαντική μαρτυρία για τη δύναμη της εσωτερικής κλήσης. Ο ίδιος δεν αναζήτησε την απομόνωση ως αυτοσκοπό. Αντίθετα, η αγάπη του για τον Θεό εκφράστηκε και μέσα από την αγάπη προς τους ανθρώπους. Για τριάντα τρία χρόνια υπηρέτησε ως ιερέας και πνευματικός μέσα στον κόσμο, στην Πολυκλινική Αθηνών, συμπαραστεκόμενος σε ασθενείς και ανθρώπους που υπέφεραν από βαριά σωματικά νοσήματα.

Αποκαλυπτική είναι και η μαρτυρία του Παντελεήμονα Βόλκοφ, ο οποίος είχε σπουδάσει στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας και είχε προοπτικές επιστημονικής σταδιοδρομίας. Παρά τις δυνατότητές του, επέλεξε τη μοναχική ζωή και εγκαταστάθηκε στο Άγιον Όρος. Αναφέρει πως οι προσωπικές δοκιμασίες και η συνάντησή του με έναν ορθόδοξο γέροντα συνέβαλαν στην απόφασή του. Η ιστορία του δείχνει ότι ακόμη και άνθρωποι με σημαντικές επαγγελματικές προοπτικές μπορεί εύκολα να αδιαφορήσουν για την κοινωνική καταξίωση.

Παρόμοια, ο Γέροντας Δαμασκηνός του Αγίου Όρους περιγράφει τη μοναχική κλήση ως μια βαθιά προσωπική εμπειρία. Ακούγοντας το ευαγγελικό μήνυμα «ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολουθείτω μοι», αισθάνθηκε ότι απευθυνόταν προσωπικά στον ίδιο.

Στην ορθόδοξη ασκητική παράδοση, η Ειρήνη δεν ταυτίζεται με την απουσία προβλημάτων ή δυσκολιών. Είναι μια κατάσταση πνευματικού αγώνα, η οποία καλλιεργείται μέσα από την προσευχή, τη σιωπή, την ταπείνωση και την αγάπη. Ο μοναχός δεν παύει να αντιμετωπίζει ανθρώπινες αδυναμίες και πειρασμούς. Αντίθετα, εισέρχεται συνειδητά σ’ έναν αγώνα αυτογνωσίας και πνευματικής Θαβόρειας μεταμόρφωσης.

Ποιο είναι το τελικό ερώτημα;

Ίσως, λοιπόν, το σημαντικότερο ερώτημα δεν είναι γιατί κάποιος εγκαταλείπει όσα έχει, αλλά τι θεωρεί πραγματικά πολύτιμο στη ζωή του. Για τον μοναχό, η επιτυχία δεν μετριέται με την κοινωνική θέση, την οικονομική ασφάλεια ή την κοινωνική αναγνώριση. Μετριέται με την αγάπη, την ελευθερία της ψυχής και την ένωσή του με τον Θεό.

Τι είναι αυτά τα γράμματα- τα κόκκινα σύμβολα που φορούν οι μοναχοί;

Τα κεντημένα γράμματα που φορά ο μεγαλόσχημος μοναχός είναι συγκλονιστικά:
Τ Σ Δ Φ= Τούτο το Σχήμα Δαίμονες Φρίττουσι, δηλαδή το αγγελικό σχήμα το τρέμουν, το φοβούνται οι δαίμονες.
Ρ Ρ Δ Ρ= Ρητορικοτέρα Ρημάτων Δακρύων Ροή. Τα δάκρυα της μετάνοιας αξίζουν περισσότερο κι απ’ τα πιο περίτεχνα ρητορικά λόγια.
Θ Θ Θ Θ= Θεού Θέα Θείον Θαύμα. Με το λογοτεχνικό σχήμα της παρήχησης, επανάληψης ίδιου γράμματος, εξηγείται πως δεν υπάρχει μεγαλύτερο θαύμα, λαμπρότερη ομορφιά, πιο ανείπωτη, ανεκλάλητη χαρά, απ’ το να απολαμβάνεις τη θέα του Θεϊκού προσώπου του Χριστού μας.
Χ Χ Χ Χ = Χριστός Χριστιανοίς Χαρίζεται Χάριν. Στους Χριστιανούς ο Χριστός χαρίζει την Χάρη Του. Σε όλους χαρίζει χάρη. Το μέγεθος της δωρεάς εξαρτάται από την χωρητικότητα που έχει αφήσει ο καθένας στην καρδιά του!
Ε Ε Ε Ε= Εωσφόρος Έπεσεν. Εύρωμεν Εδέμ, ήτοι από τον εγωισμό του ο Εωσφόρος, εξέπεσε απ’ τον Παράδεισο. Εμείς, όμως ας μη του μοιάσουμε. Να βρούμε την Εδέμ- τον Παράδεισο.
Φ Χ Φ Π= Φως Χριστού Φαίνει Πάσι, ήτοι το Φως της Χάριτος του Χριστού φωτίζει τα πάντα, τους ανθρώπους κι όλη την πλάση.
Τ Κ Π Γ= Τόπος Κρανίου Παράδεισος Γέγονεν, δηλαδή ο Γολγοθάς έγινε Παράδεισος. Γιατί ο Θάνατος, πέθανε, η αμαρτία νικήθηκε, πάνω στο Σταυρό του Χριστού και όλοι, ουρανός και γη πανηγυρίζουν.

Ποιο το πρόγραμμα των μοναχών; Τι κάνουν όλη μέρα;

Ο μοναχός ακολουθεί ένα ασκητικό καθημερινό πρόγραμμα. Από πολύ νωρίς, λίγο μετά τα μεσάνυχτα ξυπνάει. Έχει ένα ορισμένο πρόγραμμα προσωπικών προσευχών στο κελί του, εν συνεχεία προσεύχεται στο ιερό ναό, όπου μαζί με τους άλλους αδελφούς τελούν την ακολουθία του μεσονυκτικού, του όρθρου, της Θείας Λειτουργίας. Μετά από ένα μικρό πρόγευμα εργάζονται ο καθένας στο διακόνημά του. Σε κάθε μοναχό ανατίθεται κάποιο διακόνημα, μια εργασία, ένα «εργόχειρο» που πρέπει να φέρει καθημερινά εις πέρας. Το μεσημέρι πηγαίνει πάλι στον ναό για την Παράκληση προς την Παναγία. Μετά την Παράκληση, το γεύμα. Στη συνέχεια, μια μικρή ξεκούραση, λίγη εργασία, ο Εσπερινός, το Απόδειπνο και νωρίς το βράδυ αποσύρονται στα κελιά τους, όχι για ύπνο, αλλά για πνευματική εργασία, για μελέτη, για πνευματική άσκηση, μετάνοιες, κομποσχοίνια και ασταμάτητη καρδιακή προσευχή: Κύριε ημών Ιησού Χριστέ ελέησόν με. Την εσωτερική ζωή ενός μοναχού μόνο ο Θεός την γνωρίζει. Δεν είναι δυνατόν να περιγραφεί. Δεν είναι εύκολο κάποιος να γράφει γι’ αυτά τα θέματα. Είναι ένα ακατάληπτο μυστήριο η ζωή εκείνου που αφιερώθηκε στον Θεό.

Εάν παρατηρήσετε κάποιο σφάλμα, επιλέξτε το απαιτούμενο κείμενο και πατήστε Ctrl+Enter ή Υποβολή σφάλματος για να το αναφέρετε στους συντάκτες.
Εάν βρείτε κάποιο σφάλμα στο κείμενο, επιλέξτε το με το ποντίκι και πατήστε Ctrl+Enter ή αυτό το κουμπί Εάν βρείτε κάποιο σφάλμα στο κείμενο, επισημάνετε το με το ποντίκι και κάντε κλικ σε αυτό το κουμπί Το επισημασμένο κείμενο είναι πολύ μεγάλο!
Διαβάστε επίσης