Οι ήρωες πολεμούσαν με χιόνια. Εμείς φοβόμαστε τη βροχή?
Η βροχή επηρεάζει τις παρελάσεις της 28ης Οκτωβρίου, ενώ η αποχή μαθητών προκαλεί προβληματισμό για τον σεβασμό στην ιστορική μνήμη και τις θυσίες των ηρώων.
Η κακοκαιρία οδηγεί σε ακυρώσεις μαθητικών παρελάσεων σε αρκετές περιοχές της χώρας. Την ίδια ώρα, η εθνική επέτειος επαναφέρει έναν διαφορετικό προβληματισμό: Πόση σημασία δίνουν σήμερα οι οικογένειες στη συμμετοχή των παιδιών στις εκδηλώσεις τιμής για το Έπος του 1940;
Μια είδηση, διαφορετική απο τις άλλες
Με βροχές, καταιγίδες και ακυρώσεις μαθητικών παρελάσεων τιμά φέτος η Ελλάδα την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου. Οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες έχουν αναγκάσει τις αρμόδιες αρχές να τροποποιήσουν το πρόγραμμα των εορταστικών εκδηλώσεων σε αρκετές περιοχές, με την ασφάλεια των μαθητών να αποτελεί, όπως είναι αυτονόητο, πρώτη προτεραιότητα.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις που έχουν γίνει, μαθητικές παρελάσεις ακυρώθηκαν στα Δωδεκάνησα, στις Κυκλάδες και σε άλλες περιοχές, εξαιτίας του κινδύνου εκδήλωσης επικίνδυνων καιρικών φαινομένων.
Ωστόσο, πέρα από τη σημερινή κακοκαιρία, υπάρχει ένα άλλο ζήτημα που αξίζει να απασχολήσει την ελληνική κοινωνία. Ένα ζήτημα που δεν αφορά τον καιρό, αλλά τη στάση μας απέναντι στην ιστορία.
Όταν η εθνική επέτειος γίνεται ευκαιρία για διακοπές
Για ορισμένες οικογένειες, οι εθνικές επέτειοι αντιμετωπίζονται περισσότερο ως ευκαιρία για μια σύντομη απόδραση παρά ως ημέρες ιστορικής μνήμης.
Η επιλογή αυτή δημιουργεί ένα εύλογο ερώτημα: Ποια θέση έχει η συμμετοχή των παιδιών στις μαθητικές παρελάσεις μέσα στις προτεραιότητες της σύγχρονης οικογένειας;
Ασφαλώς, δεν μπορεί να γνωρίζει κανείς πόσοι μαθητές απουσιάζουν για λόγους αναψυχής, χωρίς συγκεκριμένα στοιχεία από τις σχολικές μονάδες. Ούτε είναι σωστό να αποδίδονται όλες οι απουσίες στην αδιαφορία των γονέων.
Υπάρχει, όμως, μια ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στην αναγκαστική απουσία και στη συνειδητή επιλογή να παραμεριστεί η εθνική επέτειος για χάρη μιας εκδρομής.
Και αυτή η διαφορά δεν πρέπει να περνά απαρατήρητη.
Εκείνοι έδωσαν τη ζωή τους. Εμείς δεν διαθέτουμε ούτε μία ώρα;
Η 28η Οκτωβρίου δεν είναι μια συνηθισμένη αργία.
Είναι η ημέρα που θυμίζει την αντίσταση ενός λαού απέναντι στον φασισμό, τις θυσίες των Ελλήνων στρατιωτών στα βουνά της Πίνδου, τις στερήσεις, τον πόνο και το τίμημα της ελευθερίας.
Άνθρωποι νέοι, πολλοί από τους οποίους δεν είχαν προλάβει να δημιουργήσουν οικογένεια, άφησαν τα σπίτια τους για να υπερασπιστούν την πατρίδα.
Άλλοι δεν επέστρεψαν ποτέ.
Και σήμερα, δεκαετίες αργότερα, τίθεται ένα ερώτημα που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.
Είναι πράγματι τόσο μεγάλη θυσία να αφιερώσει μια οικογένεια λίγες ώρες, ώστε το παιδί της να συμμετάσχει στην παρέλαση και να τιμήσει εκείνους που θυσιάστηκαν;
Κανείς δεν υποστηρίζει ότι ο πατριωτισμός μετριέται αποκλειστικά από τη συμμετοχή σε μια παρέλαση. Η αγάπη για την πατρίδα αποδεικνύεται καθημερινά, με τη συμπεριφορά, την ευθύνη και τον σεβασμό προς τον συνάνθρωπο.
Όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι οι δημόσιες εκδηλώσεις ιστορικής μνήμης στερούνται σημασίας.
Η ευθύνη αρχίζει από το σπίτι
Τα παιδιά δεν γεννιούνται γνωρίζοντας τι σημαίνει η 28η Οκτωβρίου.
Το μαθαίνουν από το σχολείο, από τους δασκάλους τους, αλλά πρωτίστως από το οικογενειακό τους περιβάλλον.
Όταν ένας γονέας εξηγεί στο παιδί του γιατί τιμούμε τους ανθρώπους του 1940, όταν του μιλά για τις δυσκολίες και τις θυσίες εκείνης της γενιάς, του μεταδίδει κάτι πολύ σημαντικότερο από μια τυπική υποχρέωση.
Του μεταδίδει ιστορική συνείδηση.
Αντίθετα, όταν η επέτειος αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως μια ακόμη ευκαιρία για ξεκούραση, ποιο μήνυμα λαμβάνει το παιδί;
Ότι η ιστορία μπορεί να περιμένει; Ότι η μνήμη είναι σημαντική μόνο όταν δεν παρεμβάλλεται στα προσωπικά μας σχέδια;
Οι γονείς έχουν κάθε δικαίωμα να οργανώνουν τον ελεύθερο χρόνο της οικογένειάς τους. Έχουν, όμως, και την ευθύνη να διδάσκουν στα παιδιά ότι δεν είναι όλες οι ημέρες ίδιες.
Κάποιες ημέρες αξίζουν τον χρόνο μας ακριβώς επειδή κάποιοι άλλοι θυσίασαν τον δικό τους, μαζί με τη ζωή τους.
Η παρέλαση δεν είναι απλώς μια σχολική δραστηριότητα
Η συμμετοχή ενός μαθητή στην παρέλαση δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη φιλοπατρίας. Μπορεί, όμως, να λειτουργήσει ως μια ουσιαστική πράξη σεβασμού και συμμετοχής στη συλλογική μνήμη.
Το παιδί που κρατά την ελληνική σημαία, που βαδίζει μαζί με τους συμμαθητές του και που γνωρίζει για ποιον λόγο βρίσκεται εκεί, αποκτά μια διαφορετική σχέση με την ιστορία.
Αρκεί, βέβαια, να του έχει εξηγηθεί το νόημα της ημέρας.
Γιατί η παρέλαση χωρίς γνώση κινδυνεύει να γίνει μια τυπική διαδικασία. Όπως και η ιστορική γνώση χωρίς σεβασμό κινδυνεύει να παραμείνει ένα ακόμη σχολικό μάθημα.
Δεν φταίει πάντοτε ο καιρός
Η σημερινή κακοκαιρία αποτελεί πραγματικό και σοβαρό λόγο ακύρωσης παρελάσεων. Κανείς δεν μπορεί να ζητά από μαθητές και εκπαιδευτικούς να εκτίθενται σε επικίνδυνες συνθήκες για να πραγματοποιηθεί μια εορταστική εκδήλωση.
Αυτό, όμως, είναι διαφορετικό από την αντιμετώπιση της εθνικής επετείου ως μιας ημέρας χωρίς ιδιαίτερο περιεχόμενο.
Η βροχή θα σταματήσει. Οι παρελάσεις που ακυρώθηκαν θα αποτελέσουν σύντομα μια ανάμνηση.
Το ερώτημα, ωστόσο, θα παραμείνει.
Μια μητέρα, ένα παιδί και μια σημαία μέσα στη βροχή. Το μάθημα του 2016
Τι είδους σχέση με την ιστορία καλλιεργούμε στα παιδιά μας;
Αν θέλουμε οι επόμενες γενιές να γνωρίζουν τι συνέβη το 1940, δεν αρκεί να αναρτούμε ελληνικές σημαίες στα κοινωνικά δίκτυα και να επαναλαμβάνουμε επετειακά συνθήματα.
Χρειάζεται να αφιερώνουμε χρόνο. Να συζητούμε μαζί τους. Να τα πηγαίνουμε στις εκδηλώσεις μνήμης, όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν. Να τους εξηγούμε γιατί η ελευθερία δεν υπήρξε ποτέ αυτονόητη.
Και κυρίως, να τους δίνουμε το παράδειγμα.
Γιατί οι πρόγονοί μας δεν αγωνίστηκαν για να κληρονομήσουμε απλώς μια αργία στο ημερολόγιο.
ΟΧΙ αγαπητοί εκδρομείς, επι της αργίας της επετείου. ΟΧΙ. Το καθήκον είναι να διδάσκουμε στα παιδιά το ευχαριστώ, ειδικά όταν αυτό μπορεί να αποδοθεί με μια παρέλαση. Να χτυπούν τα πόδια τους στην άσφαλτο και να "ξυπνούν" τους ήρωες νεκρούς. ΟΧΙ αγαπητοί γονείς, δεν είναι τυπικότητα. Είναι υποχρέωση.
Αγωνίστηκαν για να μας παραδώσουν μια ελεύθερη πατρίδα. Και η ελάχιστη ανταπόδοση είναι να μη λησμονούμε τη θυσία τους.
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΕΣ
ΟΛΟΙ ΣΤΙΣ ΠΑΡΕΛΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΝΑ ΤΙΜΗΣΟΥΜΕ ΕΚΕΙΝΟΥΣ ΠΟΥ ΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΖΩΗ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΝΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΜΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ
ΖΗΤΩ Η ΕΛΛΑΔΑ.
Ένωση Ορθοδόξων Δημοσιογράφων Ελλάδας
