Αν ο Χριστός στεκόταν μπροστά σου, θα τον αναγνώριζες ή θα τον δίκαζες?
Αν στεκόμασταν μπροστά στον Χριστό, θα Τον ρωτούσαμε γιατί ανέχεται τις κακοδοξίες; Μήπως, στην προσπάθειά μας να υπερασπιστούμε την πίστη, ξεχνάμε ποιος είναι ο Κριτής;
Αναρωτιέμαι καμιά φορά τι θα γινόταν αν ο Χριστός ερχόταν σήμερα ανάμεσά μας. Όχι όπως Τον βλέπουμε στις εικόνες, με το φωτοστέφανο και την ευλογούσα δεξιά, αλλά σαν ένας απλός άνθρωπος που θα καθόταν δίπλα μας και θα άκουγε όσα λέμε για την πίστη, την Εκκλησία και τους άλλους ανθρώπους.
Φοβάμαι πως ορισμένοι από εμάς δεν θα Τον αφήναμε ούτε να ολοκληρώσει την πρώτη Του κουβέντα.
«Κύριε, γιατί επιτρέπεις τις κακοδοξίες; Γιατί δεν τιμωρείς όσους πλανώνται; Γιατί ανέχεσαι αυτούς που προδίδουν την Ορθοδοξία;»
Και ίσως, πριν ακόμη ακούσουμε την απάντησή Του, να Του εξηγούσαμε εμείς για το πώς πρέπει να υπερασπιστεί την Εκκλησία Του.
Αλήθεια, έχουμε σκεφτεί ποτέ πόσο παράλογο είναι αυτό;
Να στεκόμαστε μπροστά στον ίδιο τον Θεό και να απαιτούμε να ενεργήσει σύμφωνα με τις δικές μας αντιλήψεις; Να θεωρούμε ότι εμείς γνωρίζουμε καλύτερα ποιος αξίζει τη μακροθυμία Του και ποιος την τιμωρία Του;
Δεν είναι κακό να αγωνιά κανείς για την ορθόδοξη πίστη. Ούτε είναι αδιαφορία να επισημαίνει μια κακοδοξία, όταν αυτή υπάρχει πραγματικά και μπορεί να τεκμηριωθεί. Η Εκκλησία έχει δόγματα, Ιερούς Κανόνες, Αγίους Πατέρες και μια παράδοση που δεν αποτελεί προσωπική ιδιοκτησία κανενός μας.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν, πίσω από την υπεράσπιση αυτής της παράδοσης, κρύβουμε κάτι άλλο.
Την ανάγκη μας να φανούμε ανώτεροι από τους υπόλοιπους.
Να αποδείξουμε ότι εμείς γνωρίζουμε, εμείς καταλαβαίνουμε, εμείς είμαστε οι αληθινοί Ορθόδοξοι. Ότι όλοι οι άλλοι είναι λίγο ή πολύ πλανεμένοι και χρειάζονται τη δική μας καθοδήγηση.
Και κάπως έτσι, χωρίς να το καταλάβουμε, η ομολογία πίστεως μετατρέπεται σε διαγωνισμό θρησκευτικής υπεροχής.
Δεν μας αρκεί να αγαπάμε την αλήθεια. Θέλουμε να αναγνωρίζουν οι άλλοι ότι είμαστε οι αποκλειστικοί υπερασπιστές της.
Δεν μας αρκεί να ακολουθούμε τους Αγίους Πατέρες. Θέλουμε να τους επικαλούμαστε για να επιβάλουμε τη δική μας άποψη.
Δεν μας αρκεί να υπηρετούμε την Εκκλησία. Θέλουμε, πολλές φορές, να αποκτήσουμε θέση εξουσίας μέσα στις συνειδήσεις των ανθρώπων.
Να μας ακούν, να μας ακολουθούν, να μας θεωρούν πνευματικούς οδηγούς. Να έχουμε τον τελευταίο λόγο για το ποιος είναι Ορθόδοξος και ποιος όχι.
Και όταν κάποιος διαφωνήσει μαζί μας, αντί να εξετάσουμε τα επιχειρήματά του, βιαζόμαστε να του αποδώσουμε χαρακτηρισμούς.
Αιρετικός. Οικουμενιστής. Προδότης. Εχθρός της πίστεως.
Τι εύκολο που είναι να μοιράζουμε καταδίκες όταν έχουμε τοποθετήσει τον εαυτό μας στη θέση του δικαστή!
Μόνο που ο Χριστός μάς δίδαξε κάτι εντελώς διαφορετικό.
Στην παραβολή του Τελώνη και του Φαρισαίου, εκείνος που απαριθμούσε τις αρετές του και αισθανόταν ανώτερος από τον συνάνθρωπό του δεν δικαιώθηκε. Δικαιώθηκε εκείνος που αναγνώριζε τη δική του αμαρτωλότητα.
Ο Φαρισαίος δεν ήταν άνθρωπος χωρίς θρησκευτική γνώση. Γνώριζε τον Νόμο, τηρούσε τις προβλεπόμενες πρακτικές και θεωρούσε ότι υπηρετούσε τον Θεό.
Αλλά είχε χάσει κάτι ουσιαστικό, την ταπείνωση.
Αυτός είναι και ο μεγάλος κίνδυνος του θρησκευτικού φανατισμού.
Να γνωρίζουμε τόσα πολλά για την πίστη και να έχουμε καταλάβει τόσο λίγα από το πνεύμα της.
Οι Άγιοι Πατέρες δεν μας παρέδωσαν την αλήθεια για να τη χρησιμοποιούμε ως όπλο προσωπικής επιβολής. Αγωνίστηκαν για την ορθή πίστη, αλλά μας δίδαξαν συγχρόνως τη μετάνοια, την αυτομεμψία και την ταπείνωση.
Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος, μιλώντας για την ευσπλαχνία, παρουσιάζει μια καρδιά που πονά για ολόκληρη τη δημιουργία. Όχι μια καρδιά που αναζητά αφορμές να καταδικάσει.
Και ο Απόστολος Παύλος μάς προειδοποιεί: «Ἐὰν [...] τὴν πίστιν ὥστε ὄρη μεθιστάνειν, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδέν εἰμι» (Α΄ Κορ. 13,2).
Ας προσέξουμε αυτή τη φράση. Δεν λέει ότι είμαι λιγότερο σπουδαίος. Λέει ότι δεν είμαι τίποτε.
Ο φανατισμός δεν είναι η πιο δυνατή μορφή ομολογίας πίστεως. Είναι η παραμόρφωσή της. Είναι το ακριβώς αντίθετο από εκείνο που υποτίθεται πως υπερασπίζεται.
Γιατί η αληθινή ομολογία δεν έχει ανάγκη από προσωπικούς θρόνους, οπαδούς και χειροκροτήματα.
Έχει ανάγκη από αλήθεια, διάκριση, θάρρος και αγάπη.
Άραγε, αν ο ρόλος τον οποίον έχουν κάποιοι ενδυθεί, απαιτούσε απομάκρυνση απο τον κόσμο, προσευχή χωρίς να γίνεται κάποιος γνωστός και κυρίως, χωρίς να μπορεί να αποζητά και να λαμβάνει τίτλους, να μιλά απο έδρανα με slides π.χ να "παίζουν" απο πίσω και χειροκροτήματα στο τέλος, θα ήθελαν να μετέχουν σε πάνδημη "ομολογία Πίστεως", κατηγορώντας π.χ την άκρατη τεχνολογία, μέσω -όμως- της οποίας γίνονται γνωστοί και αποδεκτοί σε συγκεκριμένες ομάδες?
Και ας επιστρέψουμε στο αρχικό ερώτημα.
Αν ο Χριστός στεκόταν σήμερα μπροστά μας και Τον ρωτούσαμε γιατί ανέχεται τις κακοδοξίες, μήπως θα έπρεπε πρώτα να αναρωτηθούμε γιατί Εκείνος ανέχεται τη δική μας υπερηφάνεια;
Γιατί εξακολουθεί να μας προσφέρει χρόνο για μετάνοια, ενώ εμείς δυσκολευόμαστε να προσφέρουμε λίγη υπομονή στον αδελφό μας;
Ας υπερασπιστούμε, λοιπόν, την Ορθοδοξία. Αλλά ας προσέξουμε μήπως, στην προσπάθειά μας να γίνουμε οι αρχηγοί των υπερασπιστών της, πάψουμε να είμαστε ταπεινοί μαθητές του Χριστού.
Τελικά, η ομολογία Πίστεως είναι μια καθημερινή ανάγκη, καθήκον και κατ' επέκτασιν ρόλος?
Να εύχεσθε.
