Αντιδράσεις στη Βουλγαρία για την επίσκεψη του Πατριάρχη Βαρθολομαίου
Στην επιστολή που υπογράφουν κληρικοί, λαϊκοί και μοναχοί, γίνεται λόγος για άρνηση ευχαριστιακής κοινωνίας με τον Πατριάρχη πριν τη Θεία Λειτουργία της 19ης Οκτωβρίου 2026.
Κληρικοί, μοναχοί και λαϊκοί της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας απέστειλαν ανοικτή επιστολή διαμαρτυρίας προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, ζητώντας του να ματαιώσει την προγραμματισμένη επίσκεψή του στην Ιερά Μονή της Ρίλας στη Βουλγαρία. Το κείμενο δημοσιεύθηκε στα ελληνικά και στα αγγλικά μέσω της συντακτικής ομάδας «Χριστοφόροι» (Христоносци) και αφορά την προεξάρχηση του Πατριάρχη στη Θεία Λειτουργία της 19ης Οκτωβρίου 2026. Οι υπογράφοντες δηλώνουν ότι αρνούνται να έχουν ευχαριστιακή κοινωνία μαζί του, επικαλούμενοι κατηγορίες περί κηρύγματος οικουμενισμού και θρησκευτικού συγκρητισμού.
Στην επιστολή, οι υπογράφοντες αναφέρονται σε δηλώσεις του Πατριάρχη στο Βίλνιους (8 Ιουνίου 2026) και στη Βουδαπέστη (4 Σεπτεμβρίου 2026), όπου κατά τους ίδιους υιοθέτησε τη «θεωρία των κλάδων» και τον «νομικό οικουμενισμό», καθώς και σε ομιλία στην Κωνσταντινούπολη τον Ιούλιο του 2025, όπου κατά την επιστολή εξίσωσε τη Θεία Αποκάλυψη με άλλες θρησκευτικές παραδόσεις. Επικαλούνται επίσης την απόφαση της Ιεράς Συνόδου της Βουλγαρικής Εκκλησίας του 2016, η οποία απέρριψε συνοδικώς τη Σύνοδο της Κρήτης, καθώς και το ζήτημα της Ουκρανίας, όπου κατηγορούν τον Πατριάρχη για αντικανονική παρέμβαση από το 2019.
Επικαλούμενοι τον ΙΕ΄ Κανόνα της Πρωτοδευτέρας Συνόδου και το προηγούμενο των πιστών της Εκκλησίας της Γεωργίας το 1997, οι κληρικοί, μοναχοί και λαϊκοί δηλώνουν πως αρνούνται να συλλειτουργήσουν με τον Πατριάρχη κατά την εορτή του αγίου Ιωάννη της Ρίλας, καλώντας τον να αναθεωρήσει την απόφασή του.
Ακολουθεί αυτούσιο το κείμενο της επιστολής στα ελληνικά, όπως δημοσιεύθηκε.
ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΥΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΑ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΝ Αʹ, ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ — ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΝ
ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΟΔΥΝΗΣ
τοῦ κλήρου, τῶν μοναχῶν καὶ τῶν λαϊκῶν τῆς Βουλγαρικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας — Πατριαρχείου Βουλγαρίας, σχετικῶς μὲ τὴν ἐπικειμένην ἐπίσκεψιν Ὑμῶν εἰς τὴν Ἱερὰν Μονὴν τῆς Ῥίλας
Παναγιώτατε,
Ἀπευθυνόμεθα πρὸς Ὑμᾶς, οὐχὶ ὁρμώμενοι ἀπὸ κοσμικὴν ἔχθραν ἢ ἀνθρωπίνην μεροληψίαν, ἀλλὰ παρακινούμενοι ἀπὸ βαθεῖαν πνευματικὴν ὀδύνην. Ἡ ὀδύνη αὕτη καταλαμβάνει τὰς καρδίας ἡμῶν, ὅταν βλέπωμεν πῶς ὁ Οἰκουμενικὸς Θρόνος, ὁ ὁποῖος ἄλλοτε ὑπῆρξε στῦλος τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ ὑπερασπιστὴς τῶν δογμάτων, ἔχει σήμερον μεταβληθῆ εἰς πηγὴν σκανδαλισμοῦ δι᾿ ὁλόκληρον τὴν Μίαν, Ἁγίαν, Καθολικὴν καὶ Ἀποστολικὴν Ἐκκλησίαν.
Ἀφορμὴ διὰ τὴν παροῦσαν ἐπιστολὴν εἶναι αἱ διαδοθεῖσαι πληροφορίαι περὶ τῆς ἐπικειμένης ἐπισκέψεως Ὑμῶν εἰς τὴν πνευματικὴν καρδίαν τῆς Βουλγαρίας — τὴν Ἱερὰν Μονὴν τῆς Ῥίλας — ὅπου θὰ προεξάρξητε τῆς Θείας Εὐχαριστίας τὴν 19ην Ὀκτωβρίου 2026.
Ἡ Ἱερὰ Παράδοσις ἐπιβάλλει νὰ διαφυλάττωμεν τὴν καθαρότητα τῆς πίστεως περισσότερον καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν ζωήν ἡμῶν. Ὅπως γράφει ὁ ἀείμνηστος ὁμολογητὴς Μητροπολίτης Φιλάρετος (Βοζνεσένσκυ) εἰς τὰς «Ἐπιστολὰς Ὀδύνης» αὐτοῦ: «Ἀγάπη ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἡνωμένη μὲ τὴν Ἀλήθειαν δὲν εἶναι ἀγάπη Χριστοῦ. Τὸ νὰ ἀποσιωπᾶται ἡ Ἀλήθεια χάριν μιᾶς ψευδοῦς εἰρήνης σημαίνει προδοσίαν τοῦ ἰδίου τοῦ Θεοῦ». Δι᾿ αὐτὸ ἀκριβῶς, ὡς πιστὰ τέκνα τῆς Βουλγαρικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ σιωπῶμεν.
Παναγιώτατε, κατὰ τὰς τελευταίας δεκαετίας, καὶ μὲ ἰδιαιτέραν θρασύτητα κατὰ τὸ τρέχον ἔτος 2026, κηρύσσετε ἀνοικτῶς καὶ συστηματικῶς διδασκαλίας αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀναθεματισθῆ ἀπὸ τοὺς Ἁγίους Πατέρας:
- Ὑποστηρίζετε τὴν παναίρεσιν τοῦ οἰκουμενισμοῦ: Εἰς τὸ Βίλνιους (8 Ἰουνίου 2026) καὶ εἰς τὴν Βουδαπέστην (4 Σεπτεμβρίου 2026) ἐκηρύξατε τὴν καταδικασθεῖσαν «θεωρίαν τῶν κλάδων», ὁμιλοῦντες περὶ τῆς «ἀγωνίας τοῦ διῃρημένου Χριστιανισμοῦ». Ἐχαρακτηρίσατε τὸν ἱερὸν δογματικὸν ζῆλον ὡς «στεῖραν ὁμολογιακὴν περιχαράκωσιν» καὶ προεβάλατε τὸν ὀλέθριον «νομικὸν οἰκουμενισμόν», νομιμοποιοῦντες τὰς ρωμαιοπαπικὰς πλάνας καὶ ἀναγνωρίζοντες πρωτεῖον τοῦ Βατικανοῦ, χωρὶς νὰ ἔχῃ προηγηθῆ οἱαδήποτε μετάνοια ἐκ μέρους τῆς Ῥώμης.
- Κηρύσσετε ὀλέθριον θρησκευτικὸν συγκρητισμόν: Εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν (29 Ἰουλίου 2025) ἐξισώσατε τὴν Θείαν Ἀποκάλυψιν μὲ τὰ εἰδωλολατρικὰ εἴδωλα καὶ τὰς ἀνατολικὰς λατρείας, ὑποστηρίζοντες ὅτι τὸ Ἱερὸν ἐκφράζεται ἐξίσου διὰ τοῦ «Θεοῦ, τοῦ Ἀλλάχ, τοῦ Μπράχμαν ἢ τῆς Φωτεινῆς Κενότητος». Διὰ τὴν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν αὐτὸ δὲν εἶναι διάλογος, ἀλλὰ βαρεῖα βλασφημία κατὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ καταπάτησις τῆς πρώτης ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ.
- Ἠνοίξατε τὴν αἱμορροοῦσαν πληγὴν εἰς τὴν Οὐκρανίαν: Ἡ ἀντικανονικὴ εἰσβολὴ Ὑμῶν εἰς ἀλλοτρίαν δικαιοδοσίαν τὸ 2019 ἐχρησίμευσεν ὡς δικαιολογία διὰ τὸν φοβερώτατον διωγμὸν κατὰ τῆς Ὀρθοδοξίας εἰς τὴν νεωτάτην ἱστορίαν. Τὸ αἷμα, τὰ δάκρυα, οἱ ἁρπαγέντες ναοὶ καὶ οἱ ἀρχιερεῖς, κληρικοὶ καὶ λαϊκοὶ τῆς κανονικῆς Οὐκρανικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, οἱ ὁποῖοι ἐρρίφθησαν εἰς δεσμωτήρια, βαρύνουν τὴν ἀρχιποιμαντικὴν συνείδησιν Ὑμῶν.
Ὑπενθυμίζομεν εἰς Ὑμᾶς ὅτι ἑτοιμάζεσθε νὰ ἐπισκεφθῆτε τὴν κανονικὴν ἐπικράτειαν τῆς Βουλγαρικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, τῆς ὁποίας ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τὸ 2016 ἀπέρριψε συνοδικῶς, κατηγορηματικῶς καὶ μὲ ὁμολογιακὸν φρόνημα τὴν Σύνοδον τῆς Κρήτης καὶ ἀπεφάνθη ὅτι «ἐκτὸς τῆς Ἁγίας Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας δὲν ὑπάρχουν ἄλλαι ἐκκλησίαι». Ἡ διδασκαλία Ὑμῶν εὑρίσκεται εἰς ἄμεσον καὶ ἀγεφύρωτον δογματικὴν σύγκρουσιν μὲ τὴν ὁμολογιακὴν στάσιν τῆς Ἐκκλησίας τῆς πατρίδος ἡμῶν.
Ἡ Θεία Εὐχαριστία εἶναι Μυστήριον τῆς τελείας ὁμοφροσύνης ἐν τῇ Πίστει. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἐκφωνήσωμεν τὸ «Ἀγαπήσωμεν ἀλλήλους, ἵνα ἐν ὁμονοίᾳ ὁμολογήσωμεν...» μετὰ ἀρχιερέως κηρύσσοντος τὴν κατάλυσιν τῶν δογμάτων. Διὰ τοῦτο, ἀκολουθοῦντες τὸ παράδειγμα τῶν χιλιάδων πιστῶν κληρικῶν καὶ λαϊκῶν τῆς Γεωργίας τὸ 1997 καὶ στηριζόμενοι σταθερῶς εἰς τὸν ΙΕʹ Κανόνα τῆς Πρωτοδευτέρας (ἐν Κωνσταντινουπόλει) Συνόδου, δηλοῦμεν τὰ ἑξῆς:
Ἡμεῖς, ὁ ὀρθόδοξος κλῆρος, οἱ μοναχοὶ καὶ οἱ λαϊκοὶ τῆς Βουλγαρικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ἀρνούμεθα νὰ ἔχωμεν κοινωνίαν ἐν προσευχῇ καὶ Εὐχαριστίᾳ μὲ προκαθήμενον ὁ ὁποῖος κηρύσσει δημοσίως αἵρεσιν. Τὸ νὰ προεξάρχητε τῆς Θείας Λειτουργίας κατὰ τὴν ἑορτὴν τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τῆς Ῥίλας εἶναι δι᾿ ἡμᾶς πνευματικῶς καὶ κανονικῶς ἀπαράδεκτον.
Καλοῦμεν Ὑμᾶς νὰ ἐπιδείξητε σύνεσιν καὶ νὰ ματαιώσητε τὴν ἐπίσκεψιν Ὑμῶν εἰς τὴν Ἱερὰν Μονὴν τῆς Ῥίλας. Μὴ μετατρέψητε τὴν λαμπροτέραν πανβουλγαρικὴν ἑορτὴν εἰς ἀφορμὴν σκανδαλισμοῦ, σχίσματος καὶ δημοσίας ἀναταραχῆς. Μὴ βιάζετε τὴν πνευματικὴν συνείδησιν τοῦ βουλγαρικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ πληρώματος, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀποφασισμένον νὰ τηρήσῃ τὴν Διαθήκην τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τῆς Ῥίλας καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ «εἰς τὸν πονηρὸν λύκον νὰ ταράξῃ τὸ εἰρηνικὸν ποίμνιον τοῦ Χριστοῦ».
Πιστεύομεν ὅτι ἡ ἄρνησις ἡμῶν νὰ συλλειτουργήσωμεν μεθ᾿ Ὑμῶν ἀποτελεῖ τὴν ὑψίστην μορφὴν ἀληθινῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ, διότι μόνον ὁ αὐστηρὸς ἔλεγχος δύναται νὰ ἀφυπνίσῃ τὴν συνείδησιν. Μὲ αὐτὴν τὴν περίλυπον, ἀλλὰ σταθερὰν ἀγάπην προσευχόμεθα ὅπως ὁ Παντελεήμων Θεὸς φωτίσῃ τὴν καρδίαν Ὑμῶν, χαρίσῃ εἰς Ὑμᾶς πνεῦμα εἰλικρινοῦς μετανοίας καὶ ἐπαναφέρῃ Ὑμᾶς εἰς τοὺς κόλπους τῆς ἀνοθεύτου πατερικῆς Ὀρθοδοξίας.
Μέχρι τότε, ὅμως, ἡ παρουσία Ὑμῶν ἐνώπιον τῶν ἱερῶν θυσιαστηρίων τῆς Βουλγαρίας ἀποτελεῖ σκάνδαλον τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἐπιτρέψωμεν.
Κλῆρος, μοναχοὶ καὶ λαϊκοὶ τῆς Βουλγαρικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας — Πατριαρχείου Βουλγαρίας
Η σχέση Κωνσταντινουπόλεως και Σόφιας δεν στερείται αντιφάσεων· πριν από μερικά χρόνια, η Βουλγαρική Εκκλησία βράβευσε τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο για υπέρβαση του σχίσματος, σε μια χειρονομία που έρχεται σε έντονη αντίθεση με το τωρινό κλίμα διαμαρτυρίας γύρω από την επικείμενη επίσκεψη στη Ρίλα.
