Τι κάνεις όταν περιμένεις σημαντική επίσκεψη;
Μια ξεχωριστή ημέρα του μπάρμπα- Πανώφ.
Πριν από πάρα πολλά χρόνια ζούσε ένας γέρος τσαγκάρης. Το όνομά του ήταν Πανώφ. Ο μπαρμπα-Πανώφ δεν ήταν πλούσιος. Όλη η περιουσία του ήταν ένα μικρό δωμάτιο που έβλεπε στον δρόμο του χωριού.
Η γυναίκα του είχε πεθάνει πριν από πολλά χρόνια και τα παιδιά του είχαν πια μεγαλώσει και είχαν φύγει από το σπίτι του. Δεν είχε πια κανένα κοντά του.
Είναι βράδυ παραμονής Χριστουγέννων. Ο μοναχικός ηλικιωμένος τσαγκάρης, μπαρμπα-Πανώφ, κατεβάζει από το ψηλό ράφι το παλιό καφέ βιβλίο, κάθεται στην αναπαυτική πολυθρόνα του και αρχίζει να διαβάζει. Διαβάζει από το βιβλίο την ιστορία της γέννησης του Χριστού, την ιστορία δηλαδή των Χριστουγέννων. Καθώς διαβάζει, διάφορες σκέψεις περνούν από το μυαλό του. Πόσο θα ήθελε να πρόσφερε ο ίδιος καταφύγιο στον Ιωσήφ, τη Μαρία και τον νεογέννητο Χριστό!
Διαβάζοντας, όμως, για τους τρεις μάγους και τα πολύτιμα δώρα που έφεραν στον Χριστό, σκέφτεται με λύπη πως, αν ο Χριστός ερχόταν στο σπίτι του, ο ίδιος δεν θα είχε τίποτα να του δώσει.
Ξαφνικά, ένα χαμόγελο ζωγραφίζεται στο πρόσωπό του και τα μάτια του λάμπουν. Σηκώνεται από την πολυθρόνα του, πηγαίνει στο ψηλό ράφι και βρίσκει ένα σκονισμένο κουτί. Το ανοίγει και βγάζει από μέσα ένα ζευγάρι παιδικά παπούτσια. Ήταν στ’ αλήθεια τα ωραιότερα παπούτσια που είχε ποτέ κάνει! Αυτά θα του έδινε, αν ερχόταν στο σπίτι του!
Με την επιθυμία, λοιπόν, να τον επισκεπτόταν ο Χριστός και να του έδινε το δώρο του, ο μπαρμπα-Πανώφ αποκοιμήθηκε. Ακούει τότε τον Χριστό να του λέει: «Μπαρμπα-Πανώφ, έχεις την επιθυμία να με δεις, να έλθω στο μαγαζάκι σου και να μου προσφέρεις κάποιο δώρο. Αύριο, λοιπόν, από το πρωί μέχρι το βράδυ να κοιτάζεις έξω στον δρόμο και θα με δεις να έρχομαι. Πρόσεξε να με αναγνωρίσεις!»
Χριστούγεννα! Ο μπαρμπα-Πανώφ ετοιμάζεται γρήγορα και βγαίνει από το σπίτι του να πάει στην εκκλησία για τη Λειτουργία των Χριστουγέννων. Όταν επιστρέφει, κάθεται στην πολυθρόνα του και περιμένει με ανυπομονησία την επίσκεψη του Χριστού. Κοιτάζει συνεχώς από το παράθυρο, στέκει στην πόρτα, ψάχνει με το βλέμμα, μα μόνο χωριανούς του βλέπει, τους οποίους χαιρετά με καλοσύνη.
Καθώς περιμένει με αγωνία να συναντήσει τον Χριστό, προσφέρει φιλοξενία και ζεστασιά σε διάφορους περαστικούς. Πρώτα δέχεται στο σπίτι του τον γέρο οδοκαθαριστή που εργάζεται μέσα στην παγωνιά και του δίνει να πιει ένα φλιτζάνι καφέ, για να ζεσταθεί. Στη συνέχεια φιλοξενεί μια νέα κουρασμένη γυναίκα με ένα βρέφος στην αγκαλιά. Ο μπαρμπα-Πανώφ τους προσφέρει φαγητό και παίρνει στην αγκαλιά του το μικρό παιδί. Βλέπει τα γυμνά ποδαράκια του μωρού και συγκινείται. Αμέσως, σηκώνεται από την πολυθρόνα του, παίρνει το κουτί από το ράφι, βγάζει τα παπουτσάκια που προόριζε για τον Χριστό και τα χαρίζει στο μικρό παιδί. Η γυναίκα τον ευχαρίστησε πάρα πολύ, πήρε το παιδί στην αγκαλιά της και έφυγε.
Ο μπαρμπα-Πανώφ στάθηκε και πάλι στο παράθυρο και κοιτούσε να δει τον Χριστό. Οι ώρες περνούσαν και οι άνθρωποι πηγαινοέρχονταν στον δρόμο. Όλους τους χαιρετούσε ο μπαρμπα-Πανώφ. Άλλους τους χαμογελούσε και στους ζητιάνους έδινε κάποιο νόμισμα ή ένα κομμάτι ψωμί. Ο Χριστός, όμως, δεν φαινόταν να έρχεται. Ο μπαρμπα-Πανώφ ήταν πολύ λυπημένος. Με βαριά καρδιά κάθισε στην πολυθρόνα του και σκέφτηκε πως όλα τελικά ήταν μόνο ένα όνειρο. Τότε ακούγεται η φωνή του Χριστού, για να του αποκαλύψει: «Εγώ είμαι που πεινούσα και μου έδωσες να φάω. Διψούσα και μου έδωσες να πιω. Κρύωνα και με πήρες μέσα και με ζέστανες… Όλοι αυτοί οι άνθρωποι που βοήθησες σήμερα, ήμουνα Εγώ! Εμένα βοήθησες. Εμένα δέχθηκες σήμερα, μπαρμπα-Πανώφ!»
«Ω, Θεέ μου», σιγομουρμούρισε ο γερο-τσαγκάρης με μάτια που έλαμπαν από χαρά και ευτυχία. «Ήρθε τελικά! Ήταν εδώ, λοιπόν, όλη τη μέρα!»
Ρούμπεν Σάιλλενς διασκευή από τον Λέοντα Τολστόι, εκδόσεις Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος
Τι μας διδάσκει η ιστορία αυτή;
Σύμφωνα με τον σπουδαίο Ντοστογιέφσκι, «κόλαση είναι η αδυναμία τού να αγαπάς». Όμως, ο άνθρωπος που βλέπει στα μάτια των συνανθρώπων του τον Θεό, αισθάνεται αληθινή χαρά και αγαλλίαση, ως προϊόντα αγάπης. Κάνει πράξη το Ευαγγέλιο. Εφαρμόζει το : ἐπείνασα γὰρ καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα καὶ ἐποτίσατέ με, ξένος ἤμην καὶ συνηγάγετέ με, γυμνὸς καὶ περιεβάλετέ με, ἠσθένησα καὶ ἐπεσκέψασθέ με, ἐν φυλακῇ ἤμην καὶ ἤλθετε πρός με. (Ματθ. κε΄, 31-46) Πείνασα και μου δώσατε φαγητό, δίψασα και με ξεδιψάσατε, ήμουν ξένος και με φιλοξενήσατε, χωρίς ρούχα και με ντύσατε, αρρώστησα και με επισκεφθήκατε, ήμουν στη φυλακή και ήρθατε να με δείτε.
Όλες αυτές οι αγαθές πράξεις έχουν μοναδικό κίνητρο την αγνή αγάπη. Εξάλλου, ο Θεός είναι η Αγάπη. Ταυτόχρονα όμως είναι και «ανέκφραστος, απερινόητος, αόρατος, ακατάληπτος» και έτσι εμείς οι άνθρωποι ως υλικές- φθαρτές-πεπερασμένες- πεπτωκυίαις υπάρξεις χρειαζόμαστε τις αισθήσεις για να επικοινωνήσουμε και να εκφραστούμε. Την αγάπη μας στον Θεό την εκφράζουμε πρώτα στους συνανθρώπους μας. Η παράθεση των τρόπων εκδήλωσης αυτής της αγάπης αγκαλιάζει όλες τις ανθρώπινες ανάγκες: υλικές -πείνα, δίψα, ένδυση- και ουσιαστικές (που αφορούν την ουσία, το είναι μας): αποδοχή της διαφορετικότητας του ξένου, να συμπάσχουμε στον πόνο του, να συγχωρούμε με ανεξικακία το λάθος του φυλακισμένου. Στην πραγματικότητα, αυτός που αγαπά αληθινά δεν δίνει απλώς κάτι από τον εαυτό του, αλλά... τον εαυτό του. Τότε μιμείται το Πρωτότυπο, τον Κύριο και Θεό που έδωσε τον εαυτό Του «υπέρ της του κόσμου ζωής και σωτηρίας». Με πόνο και αγάπη, θυσιαστικά και χωρίς να υποχρεώνει κανέναν. Έτσι, και ο ταπεινός τσαγκάρης, μπάρμπα- Πανώφ βοήθησε πρόθυμα όποιον του ζήτησε βοήθεια, χωρίς να ζητήσει διευκρινίσεις ή εξηγήσεις, χωρίς να θέσει ως δικαιολογία ότι δεν προλαβαίνει, γιατί περιμένει κάποιον σημαντικό επισκέπτη, χωρίς να προφασιστεί την μειωμένη οικονομική του δυνατότητα. Είχε πάντα ανοιχτό το σπίτι του και την καρδιά του… Αυτό δηλαδή που ορίζουν οι Άγιες μέρες που διανύουμε.
