Η άδικη δολοφονία του Αριστοτέλη Γκούμα

Ο αείμνηστος Αριστοτέλης Γκούμας, φωτο web

Η δολοφονία του Αριστοτέλη Γκούμα το 2010 στη Χειμάρρα αποτελεί μια τραγική καμπή στη νεότερη ιστορία του Βορειοηπειρωτικού ελληνισμού. Το άρθρο που ακολουθεί ρίχνει φως στο περιστατικό που συγκλόνισε την κοινή γνώμη, όταν ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του υπερασπιζόμενος τη μητρική του γλώσσα. Παράλληλα, αναδεικνύονται οι διαχρονικές προκλήσεις και ο αγώνας της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία για την προάσπιση των δικαιωμάτων της. Πρόκειται για μια συγκινητική αναδρομή σε μια θυσία που μετατράπηκε σε διαχρονικό σύμβολο εθνικής αξιοπρέπειας και πολιτισμικής αντίστασης.

Του Θοδωρή Σπηλιώτη 

Σαν σήμερα 12 Αυγούστου 2010, ο 37 χρόνος Έλληνας από την Χειμάρρα Αριστοτέλης Γκούμας δολοφονείται από τρεις Αλβανούς. Η αιτία της εκτέλεσης του ήταν ότι ο Αριστοτέλης επέμενε να μιλάει Ελληνικά σε ελληνικό από τους αρχαίους χρόνους έδαφος. 

Η Ήπειρος στους αρχαίους χρόνους 

Από τα αρχαία χρόνια η Ήπειρος ήταν μια και αδιαίρετη. Η Ήπειρος ξεκινά από τον ποταμό Σκουμπίνη και εκτείνεται μέχρι τον Αμβρακικό κόλπο.  Η ελληνικότητα της Ηπείρου τεκμηριώνεται από τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς, όπως τον Στράβονα τον αρχαίο Έλληνα γεωγράφο, που στα βιβλία του συγκαταλέγει την Ήπειρο εντός της Ελλάδας, αλλά και άλλους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς. 

Το βορειοηπειρωτικό ζήτημα 

Την χρονική περίοδο 1912- 1913, οι χώρες των Βαλκανίων επαναστατούν κατά της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και η Ελλάδα εντάσσεται και αυτή στον πόλεμο. Μέχρι τότε τα σύνορα της Ελλάδας εκτείνονταν ως το γεωγραφικό διαμέρισμα της Θεσσαλίας (εκτός από την επαρχία της Ελασσόνας) και την πόλη της Ηπείρου την Άρτα. 

Στην διάρκεια των βαλκανικών πολέμων, ο ελληνικός στρατός απελευθέρωσε την Μακεδονία, την Ήπειρο και τα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου, διπλασιάζοντας εδαφικά την χώρα. 

Παρόλα αυτά στα συνέδρια που ακολούθησαν, οι Μεγάλες δυνάμεις μαζί με τις βαλκανικές χώρες, αποφάσισαν να μοιράσουν διαφορετικά τις περιοχές που έχασε η Οθωμανική αυτοκρατορία. Συγκεκριμένα ,παραχώρησαν στην Ελλάδα, την Νοτιοδυτική Μακεδονία, την Κεντρική Μακεδονία και δύο περιοχές της Ανατολικής Μακεδονίας, την Δράμα και την Καβάλα. Επιπλέον παραχώρησαν τα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου, το μεγάλο νησί της Κρήτης και κάποιες περιοχές της Ηπείρου. 

Παραχώρησαν όμως,σχεδόν όλη την περιοχή της Πελαγονίας, στο κράτος της Σερβίας, μαζί με τις περιοχές της Οχρίδας της Γευγελής και της Στρώμνιτσας, περιοχές με έντονο ελληνικό πληθυσμό από τα αρχαία χρόνια. Επίσης παραχώρησαν στην Βουλγαρία την Θράκη και ορισμένες περιοχές της Ανατολικής Μακεδονίας (Άνω Νευροκόπι, Μελένικο κ.α.) και τέλος αποφάσισαν να αναγνωρίσουν νέο κράτος στα Βαλκάνια, την Αλβανία. 

Για να ενισχύσουν το νέο αυτό κράτος, χώρισαν την Ήπειρο σε δύο κομμάτια, σε βόρεια και νότια και χάρισαν στο νέο αυτό κράτος την βόρεια Ήπειρο. Ο τότε πρωθυπουργός της Ελλάδας  Ελευθέριος Βενιζέλος συμβιβάστηκε με τις μεγάλες Δυνάμεις και δέχτηκε χωρίς να αντιδράσει καθόλου, αυτές τις αποφάσεις.

Οι Έλληνες Ηπειρώτες ωστόσο αντέδρασαν.. Στις 17 Φεβρουαρίου 1914, ο κλήρος και ο λαός της Βορείου Ηπείρου συγκεντρώθηκε στην πόλη του Αργυροκάστρου και όλοι μαζί ενωμένοι ανακήρυξαν την αυτονομία της Βορείου Ηπείρου. Ο Ηπειρωτικός στρατός νίκησε τις αλβανικές δυνάμεις και ελευθέρωσε ξανά την Ήπειρο. 

Οι Μεγάλες Δυνάμεις αναγκάστηκαν να υπογράψουν το πρωτόκολλο της Κέρκυρας, στις 17 Μαΐου 1914, αναγνωρίζοντας την αυτονομία της Βορείου Ηπείρου. Τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς η Βόρειος Ήπειρος ενώθηκε με την Ελλάδα. 

Ωστόσο το καθεστώς  αυτό κράτησε μέχρι το 1916. Οι πιέσεις του Ιταλικού κράτους μαζί με τον εθνικό διχασμό των Ελλήνων, οδήγησαν το καλοκαίρι του 1916 τους Αλβανούς να κατακτήσουν την βόρεια Ήπειρο. 

Στις 28 Οκτωβρίου 1940, η Ελλάδα μπήκε στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο και απέκρουσε την ιταλική επίθεση, και προχώρησε δυτικά απελευθερώνοντας  για ακόμα μια φορά την βόρεια Ήπειρο. Εντούτοις μετά την λήξη του πολέμου, οι μεγάλες Δυνάμεις ξαναεδωσαν την Βόρειο Ήπειρο στην Αλβανία. 

Η Βόρειος Ήπειρος κατά το κομμουνιστικό καθεστώς 

Το 1946 εξελέγη πρόεδρος της Αλβανίας ο Ενβέρ Χότζα και επεβαλε το κομμουνιστικό καθεστώς της αθεΐας σε όλη την χώρα. Την περίοδο αυτή, ο βορειοηπειρωτικός ελληνισμός υφίσταται έναν σκληρό και βίαιο διωγμό. Πολλοί Έλληνες συλλαμβάνονται και  βασανίζονται με την κατηγορία ότι είναι χριστιανοί. 

Η Ελληνική πολιτεία ήταν αδιάφορη, ανενεργή και χωρίς καμία ενημέρωση για την κατάσταση που επικρατούσε στην Βόρεια Ήπειρο. 

Παρόλα αυτά, ένας επίσκοπος της εκκλησίας της Ελλάδος, ο μητροπολίτης Δρυϊνουπόλεως Πωγωνιανής και Κονίτσης Σεβαστιανός έφερε στην επιφάνεια τον διωγμό των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου. Ενημερωσε  τους Έλληνες και τους Ευρωπαίους για την κατάσταση. Πήγε στο Αμερικανικό Κονγκρέσο και στο ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και κατήγγειλε τις βιαιοπραγίες των Αλβανών σε βάρος των Ελλήνων Βορειοηπειρωτών. 

Η σημερινή κατάσταση 

Μετά το 1990, το κομμουνιστικό καθεστώς της Αλβανίας κατέρρευσε και ο διωγμός σταμάτησε .Η αλβανική κυβέρνηση ποτέ δεν αναγνώρισε την Εθνική Ελληνική μειονότητα της Βορείας Ηπείρου. Αντίθετα μεθοδεύει σταδιακά την απομάκρυνση των Ελλήνων από τις περιοχές που ζουν. 

Το χρονικό μιας δολοφονίας 

Ένας Βορειοηπειρώτης ο Αριστοτέλης Γκούμας διέθετε εμπορικό κατάστημα στην πόλη της Χειμάρρας. Το πρωί της Τετάρτης 12 Αυγούστου 2010, τρεις Αλβανοί από την Αυλώνα μπήκαν στο μαγαζί για να ψωνίσουν. Οι Αλβανοί απαίτησαν από τον Αριστοτέλη να μην τους μιλάει στα Ελληνικά. Εκείνος τους απάντησε ότι είναι Έλληνας και ότι μιλάει την μητρική του γλώσσα. 

Όταν ο Αριστοτέλης τελείωσε την εργασία του, ανέβηκε στο μηχανάκι του και ξεκίνησε για το σπίτι του. Οι τρεις Αλβανοί τον ακολούθησαν με το αυτοκίνητό τους.

Λίγο αργότερα, ο Αριστοτέλης βρέθηκε νεκρός, αιμόφυρτος και εγκαταλελημένος στην άκρη του οδοστρώματος. Σύμφωνα με το αστυνομικό πόρισμα, οι δολοφόνοι εμβόλισαν τον Αριστοτέλη προκαλώντας τον θανάσιμο τραυματισμό του και στην συνέχεια οδήγησαν το αυτοκίνητό τους πάνω από το αιμόφυρτο σώμα τουλάχιστον δύο φορές, για να βεβαιωθούν ότι τον σκότωσαν. 

Το γεγονός αυτό εξόργισε τους Έλληνες Βορειοηπειρώτες και οδήγησε τους Έλληνες σε αντιδράσεις, όπως το κλείσιμο του δρόμου ( Αυλώνας – Αγίων Σαράντα), ενώ οι υπάλληλοι της Χειμάρρας πραγματοποίησαν απεργίες. 

Μετά από μεγάλες πιέσεις, η αλβανική αστυνομία εντόπισε και συνέλαβε τους δολοφόνους. Επτά άνθρωποι κατηγορήθηκαν για την δολοφονία αυτή. Τρεις για την ενέργεια της πράξης και τέσσερις για απόκρυψη στοιχείων. 

Επιλογικά ο Αριστοτέλης Γκούμας με την πράξη του αυτή μας θυμίζει ότι η γλώσσα, η ψυχή και τα ιδανικά μας δεν δολοφονούνται, δεν υποτάσσονται και δεν διαπραγματεύονται. Η Βόρειος Ήπειρος βρίσκεται μέχρι σήμερα χωρισμένη από την Ελλάδα και υποδουλωμένη. 

Προηγουμένως η ΕΟΔ έγραψε για την επέτειο 30 χρόνων από τις δολοφονίες Ισαάκ-Σολωμού που σημάδεψαν τον Κυπριακό Ελληνισμό.

Читайте также