Μάχη της Σπλάντζας: η αναμέτρηση στις εκβολές του Αχέροντα το 1822
Η σύγκρουση Ελλήνων και Οθωμανών στη Σπλάντζα Πρεβέζης έληξε χωρίς νικητή, με τον θάνατο του οπλαρχηγού Κυριακούλη Μαυρομιχάλη.
Η Επανάσταση του 1821 γέννησε δεκάδες πολεμικές αναμετρήσεις μεταξύ Ελλήνων και Οθωμανών, μία εκ των οποίων ήταν η Μάχη της Σπλάντζας, στις εκβολές του Αχέροντα, στη σημερινή Αμμουδιά Πρεβέζης, στις 4 Ιουλίου 1822. Η τρίωρη σύγκρουση ανάμεσα σε Έλληνες επαναστάτες και οθωμανικές δυνάμεις έληξε χωρίς νικητή επί του πεδίου.
Στα μέσα Ιουνίου του 1822 ο Κυριακούλης Μαυρομιχάλης και ο Ιωάννης Ραζηκότσικας, με 500 άνδρες από τη Μάνη και το Μεσολόγγι, είχαν αποβιβαστεί στις ηπειρωτικές ακτές με εντολή του προέδρου του Εκτελεστικού Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, με στόχο να ενισχύσουν τους πολιορκημένους στην Κιάφα Σουλιώτες. Έπειτα από αντίδραση αγγλικού πλοίου στον Μούρτο, ο Μαυρομιχάλης κατέλαβε τη Σπλάντζα, όπου συγκεντρώθηκαν και ενισχύσεις Σουλιωτών. Ενημερωμένοι για την παρουσία των Ελλήνων, οι Οθωμανοί πασάδες έστειλαν δύναμη τριών χιλιάδων Τουρκαλβανών και Τσάμηδων υπό τον Μουσταφάμπεη εναντίον του ελληνικού στρατοπέδου.
Η επίθεση ξεκίνησε πριν από την ανατολή του ηλίου στις 4 Ιουλίου, όμως οι Έλληνες είχαν προειδοποιηθεί εγκαίρως από έναν τσοπάνο και πρόλαβαν να οχυρωθούν. Στη μάχη σκοτώθηκαν ο Κυριακούλης Μαυρομιχάλης και ο Μουσταφάμπεης, ενώ οι απώλειες ανήλθαν σε 43 νεκρούς για τους Οθωμανούς και τρεις για τους Έλληνες. Την ίδια ημέρα οι ελληνικές δυνάμεις ηττήθηκαν στο Πέτα της Άρτας, με αποτέλεσμα η εκστρατεία στην Ήπειρο να αποτύχει και οι Σουλιώτες να συνθηκολογήσουν, εγκαταλείποντας το Σούλι για τα Επτάνησα.
Η ΕΟΔ είχε αναφερθεί πρπηγουμένως και στη συμβολή άλλων λαών στην Επανάσταση.
