Η χάλκινη ασπίδα του βασιλιά Φαρνάκη Α΄ του Πόντου εκτίθεται στο Getty Villa
Το σπάνιο αντικείμενο φέρει ελληνική επιγραφή με το όνομα του βασιλιά εδώ και πάνω από 2.000 χρόνια
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά κειμήλια της ελληνιστικής εποχής βρίσκεται εκτεθειμένο στο Getty Villa της Μαλιμπού, στην Καλιφόρνια: μια χάλκινη ασπίδα χρονολογούμενη μεταξύ 185 και 160 π.Χ., διαστάσεων 79,7 × 81,4 εκατοστών, που φέρει ακόμη το όνομα του κατόχου της στα ελληνικά — του βασιλιά Φαρνάκη Α΄ του Πόντου.
Το βασίλειο του Πόντου
Ο Πόντος βρισκόταν στη νοτιοανατολική ακτή της Μαύρης Θάλασσας και ήταν ένα από τα πολλά βασίλεια που αναδύθηκαν από τον ελληνικό κόσμο μετά τις κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ο Πόντος κυβερνήθηκε από την περσικής καταγωγής Μιθριδατική δυναστεία. Ο βασιλιάς Μιθριδάτης Α΄ ίδρυσε το βασίλειο το 281 π.Χ., το οποίο διατηρήθηκε έως ότου το κατέλαβε η Ρωμαϊκή Δημοκρατία το 63 π.Χ.
Ένας από τους σημαντικότερους βασιλείς του Πόντου ήταν ο Φαρνάκης Α΄, ο οποίος κατέλαβε τη Σινώπη το 183 π.Χ., που έγινε η πρωτεύουσά του. Ο Φαρνάκης νυμφεύθηκε τη Νύσα, Σελευκίδα πριγκίπισσα, το 172 ή 171 π.Χ., μέσω μιας διπλωματικής συμφωνίας.
Η ασπίδα και η βασιλική της συμβολολογία
Η χάλκινη ασπίδα έχει έντονα μακεδονικά χαρακτηριστικά λόγω του κεντρικού αστεριού που συμβολίζει τον ήλιο και τη βασιλεία. Η επιγραφή αποκαλύπτει ότι κατασκευάστηκε στον Πόντο για τον βασιλιά Φαρνάκη Α΄, εξηγώντας έτσι τη μεικτή ελληνική και μακεδονική εμφάνισή της.
Ο Φαρνάκης ευεργέτης των Αθηναίων
Ο Φαρνάκης φρόντισε να αναπτύξει καλές σχέσεις με τους πολίτες της Αθήνας και το ελληνικό νησί της Δήλου, κάνοντας ευεργεσίες στον αθηναϊκό λαό — η ακριβής φύση των οποίων παραμένει άγνωστη, ίσως κάποιου είδους εθελοντική δωρεά, πιθανώς λίγο μετά το 183 π.Χ. Μια εκτεταμένη τιμητική επιγραφή των Αθηναίων στη Δήλο τιμά τον Φαρνάκη και τη σύζυγό του Νύσα, οι οποίοι έλαβαν χρυσό στεφάνι και χάλκινα αγάλματά τους ανεγέρθηκαν στη Δήλο.
Η Νύσα χάρισε στον Φαρνάκη δύο παιδιά: έναν γιο, τον Μιθριδάτη Ε΄ του Πόντου, και μια κόρη, τη Νύσα της Καππαδοκίας.
Η ασπίδα του Φαρνάκη Α΄ παραμένει μια σπάνια, αδιαμφισβήτητη μαρτυρία της ελληνιστικής βασιλικής τέχνης — ένα χάλκινο αντικείμενο που κουβαλά το όνομα του κατόχου του αναλλοίωτο για περισσότερες από δύο χιλιετίες.
Νωρίτερα η ΕΟΔ έγραψε για την επαναλειτουργία της Ιστορικής Ιεράς Μονής Μιχαήλ Βόδα στο Βουκουρέστι.
