Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος: ανησυχία για την ένταξη της Σουμελά στην UNESCO
Η Π.Ο.Ε. θέτει ως προϋπόθεση σαφή αναγνώριση της βυζαντινής και ελληνορθόδοξης ταυτότητας του μνημείου, επικαλούμενη το προηγούμενο της Αγίας Σοφίας.
Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος (Π.Ο.Ε.) εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία εκφράζει έντονο προβληματισμό για τις πρωτοβουλίες των τουρκικών αρχών να εντάξουν την Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά στον μόνιμο Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η οποία κοινοποιήθηκε στους αρμόδιους θεσμικούς φορείς, η διαδικασία αυτή εγείρει κρίσιμα ερωτήματα για τον σεβασμό της ιστορικής και θρησκευτικής ταυτότητας του μνημείου.
Η Π.Ο.Ε. επικαλείται το παράδειγμα της Αγίας Σοφίας, η οποία, παρότι ήταν προστατευόμενο μνημείο της UNESCO από το 1985, μετατράπηκε εκ νέου σε τέμενος το 2020. Το παράδειγμα αυτό, υπογραμμίζει η Ομοσπονδία, αποδεικνύει ότι η διεθνής προστασία δεν συνεπάγεται αυτομάτως σεβασμό στον ιστορικό χαρακτήρα ενός μνημείου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι η Παναγία Σουμελά δεν είναι «απλώς ένα εντυπωσιακό αρχιτεκτόνημα», αλλά «το αδιαπραγμάτευτο κέντρο του Ποντιακού Ελληνισμού» και «η κιβωτός της πίστης» των Ποντίων.
Παράλληλα, η Ομοσπονδία εκφράζει ανησυχία για τους περιορισμούς στην τέλεση της Πατριαρχικής Θείας Λειτουργίας τον Δεκαπενταύγουστο, επισημαίνοντας ότι κατά τα τελευταία χρόνια η σχετική άδεια είτε καθυστερεί, είτε χορηγείται για διαφορετικές ημερομηνίες, είτε απαγορεύεται εντελώς.
Η θέση της Π.Ο.Ε. είναι σαφής: η ένταξη στον κατάλογο της UNESCO μπορεί να θεωρηθεί θετική εξέλιξη μόνο εάν ο φάκελος υποψηφιότητας περιλαμβάνει σαφή αναφορά στη βυζαντινή και ελληνορθόδοξη ταυτότητα του μνημείου, προστασία των αυθεντικών καλλιτεχνικών και ιστορικών χαρακτηριστικών του, αποτροπή οποιασδήποτε παραχάραξης της ιστορίας του, καθώς και «μόνιμη, θεσμοθετημένη και απρόσκοπτη» τέλεση της Πατριαρχικής Θείας Λειτουργίας κάθε 15 Αυγούστου. Η Ομοσπονδία απευθύνεται στην Ελληνική Πολιτεία, στα Υπουργεία Εξωτερικών και Πολιτισμού, στην Ελληνική Εθνική Επιτροπή για την UNESCO και στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην UNESCO, ζητώντας ενημέρωση για το στάδιο της διαδικασίας και κατάθεση θέσεων. «Καμία "λευκή επιταγή" δεν πρέπει να δοθεί στην Τουρκία», καταλήγει η ανακοίνωση.
Η ΕΟΔ είχε αναφερθεί στις νέες προκλήσεις από εθνικιστικούς κύκλους στην Τουρκία που αφορούσαν το ίδιο μνημείο λίγο νωρίτερα.
