Από το Κομποσκοίνι στο Scrolling...
Ο προβληματισμός για την είσοδο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και της ψηφιακής τεχνολογίας στην εκκλησιαστική ζωή και τις συνέπειες στην πνευματική διακονία.
Ξέρω, ξέρω, έχουν παρέλθει μήνες από την τελευταία φορά που αξιώθηκα να σας γράψω δύο αράδες, αλλά αναλογιστείτε κι εμένα, τον ταπεινό Νεωκόρο, τι τραβώ και δεν το γνωρίζετε…
Παρόλο που το στομάχι μου διεξάγει ακόμα σκληρές διαπραγματεύσεις με το πασχαλινό αρνάκι και τα τσουρέκια, βρήκα λίγο χρόνο να ανασύρω μια κουβέντα που μου εκμυστηρεύτηκε, μεταξύ τυρού και αχλαδιού, ένας γηραιός Μητροπολίτης.
«Νεωκόρε», μου λέει, «παρακολουθώ μετά θαυμασμού -και ολίγης απορίας- τη νεοφανή άνθηση των "ψηφιακών ποιμένων"».
Έμεινα, δεν σας το κρύβω, αποσβολωμένος. Άδραξα λοιπόν την ευκαιρία να ρωτήσω τι θέλει να πει ο «ποιητής» - ή μάλλον ο Ιεράρχης.
«Αδελφέ μου αγαπημένε, δεν ομιλώ για τον ιερέα που απλώς εκτίθεται στο διαδίκτυο… αλλά για εκείνον που "σκρολάρει", όπως λέτε εσείς οι νέοι», είπε, και κατάπιε μονομιάς το αχλάδι Πέλλας, λες και ήθελε να καταπιεί μαζί του όλη την πικρία της σύγχρονης τεχνολογίας.
Έτσι λοιπόν, από την ταπεινή μου γωνιά -όπου το κινητό τηλέφωνο χρησιμεύει μόνο για να καλούμε τον υδραυλικό και όχι για live streaming- άρχισα να παρατηρώ τα νέα εκκλησιαστικά ήθη.
Ακόμα και ο προϊστάμενός μου (καλή του ώρα, δεν έχω παράπονο), προχθές μου το ξεστόμισε με έναν αναστεναγμό που θα ζήλευε και ο Τελώνης:
«Νεωκόρε μου, αχ αυτό το δάχτυλο! Αντί να στρέφει το κομποσκοίνι, έμαθε να προσπερνάει ρυθμικά τα βιντεάκια, αναζητώντας τη δόξα του αλγορίθμου…»
Και πώς να φέρεις αντίρρηση στον Γέροντα; Εδώ πλέον ο ιερός ενθουσιασμός δεν μετριέται με την προσέλευση στο απόδειπνο, αλλά με τα «views» και τα «likes».
Παρατηρούσα προχθές έναν εκ των νεοσσών της ενορίας μας -από αυτούς που το ράσο τους μυρίζει δυστυχώς περισσότερο «μαλακτικό» και λιγότερο λιβάνι- να ίσταται εντός του Ιερού Βήματος.
Θα υπέθετε κανείς πως μελετούσε το Πηδάλιο ή έστω το Τυπικό του Κωνσταντίνου Πρωτοψάλτου. Φευ!
Το δάχτυλο, με μια δεξιοτεχνία που θα ζήλευε και ο πιανίστας Λιστ, έκανε το γνωστό «scroll down» με ταχύτητα φωτός.
Το βλέμμα του, χαμένο στην οθόνη, φωτιζόταν από την μπλε αντανάκλαση του smartphone, δίνοντάς του μια όψη... απόκοσμη, σχεδόν μεταφυσική, αν εξαιρέσεις το γεγονός ότι όπως πρόλαβα να κοιτάξω εκείνη την ώρα έβλεπε συνταγές και βιντεάκια με γατάκια που χορεύουν.
«Ευλογείτε, πάτερ», του λέω διακριτικά, μπας και τον επαναφέρω στην επίγεια πραγματικότητα.
«Περίμενε, Νεωκόρε», μου απαντά χωρίς να σηκώσει κεφάλι, «να δω αν μου έκαναν like στην τελευταία ανάρτηση με το αποφθεγματάκι... Έβαλα και φίλτρο "σέπια" για να φαίνεται πιο ασκητικό».
Φτάσαμε στο σημείο η «πνευματική εγρήγορση» να σημαίνει το τελευταίο μοντέλο iPhone - για καλύτερη κάμερα - και να θεωρείται σχεδόν λειτουργικό σκεύος, παραπλεύρως του Αγίου Ποτηρίου.
Εγώ πάντως, ο ταπεινός Νεωκόρος, επιμένω παραδοσιακά: προτιμώ τον αντίχειρα να πονάει από το τρίψιμο των μανουαλιών, παρά από το ανελέητο σκρολάρισμα ανάμεσα σε διαφημίσεις και βιντεάκια της νεολαίας.
Και πριν τελειώσει η μπαταρία -όχι της συσκευής, αλλά της υπομονής- να προσθέσω δυο αράδες ακόμη: εκτός από το «ευλαβικό» σκρολάρισμα, έχουμε πλέον και το πνευματικό… Χόλυγουντ.
Ζούμε στην εποχή της υψηλής σκηνοθεσίας. Βλέπεις να στήνεται το τρίποδο με τέτοια γεωμετρική ακρίβεια, που θα νόμιζες πως επίκειται γύρισμα και όχι εσπερινός.
Έχουμε και τους Ιερείς εκείνους που έχουν μεταβολιστεί σε εκκλησιαστικούς ρεπόρτερ, και «ανταποκριτές του Ιερού Βήματος».
Πρόκειται για μια ειδική συνομοταξία, που αν η Εκκλησία είχε Πούλιτζερ, θα το είχαν πάρει με το σπαθί τους - ή μάλλον με το iPhone τους.
Αυτό θα πω και θα το ράψω! λίγο πριν το «Ανάστα ο Θεός», την ώρα που η κτίση ολόκληρη κρατούσε την ανάσα της. Ένα παιδί του ιερού, με την αγωνία που είχε για να κοινωνήσει, πλησιάζει τον Προϊστάμενο.
— «Πάτερ, έχω έναν λογισμό που με βασανίζει...» Κι εκείνος, χωρίς να πάρει τα μάτια του από την οθόνη που έδειχνε την μπάρα προόδου, του απαντά με την πρέπουσα ιερατική ψυχραιμία:
— «Μισό λεπτό παιδί μου να τελειώσει το upload... και θα στον λύσω αμέσως…»
Υ.Γ. Βγάζοντας την ποδιά του ταπεινού Νεωκόρου θέλω να συμπληρώσω πως αν τυχόν κανείς σκανδαλιστεί ή θυμώσει εκ των ανωτέρω, ας με συγχωρήσει ο Κύριος και ας μην σπεύσει να με διορθώσει μέσω σχολίων και αντιδράσεων… διότι, ως γνωστόν, η ταπείνωση δεν αποτυπώνεται ευκρινώς σε οθόνες αφής. Άλλωστε, «ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω» — και αν δεν ακούει, τουλάχιστον ας μην το κάνει share.
Ο ΝΕΩΚΟΡΟΣ
Ο θρησκευτικός – παραθρησκευτικός χαρακτήρας των πολεμικών τεχνών