Σχισματικοί Μαυροβουνίου: Η συνάντηση στη Ρώμη που εκθέτει το Φανάρι
Παρά τις διαψεύσεις για επαφή με «Εκκλησία Μαυροβουνίου», η συνάντηση του Μπ. Μπόγιοβιτς με τον Αρχιεπίσκοπο Φινλανδίας πυροδοτεί σενάρια για νέα παρέμβαση στα Βαλκάνια.
Το αμερικανικό παράρτημα της ΕΟΔ έχει αναρτήσει ανάλυση της επίσκεψης μη αναγνωρισμένης αντιπροσωπείας της «Ορθόδοξης Εκκλησίας του Μαυροβουνίου» που περιλαμβάνει συνάντηση με τον Φινλανδό αρχιεπίσκοπο της Κωνσταντινούπολης, γεγονός που αντικρούει τους δημόσιους ισχυρισμούς περί μηδενικής επαφής.
ΡΩΜΗ — Μια πρόσφατη επίσκεψη αντιπροσωπείας της μη αναγνωρισμένης «Ορθόδοξης Εκκλησίας του Μαυροβουνίου» στη Ρώμη και το Βατικανό προκάλεσε νέο έλεγχο σχετικά με τη δηλωμένη θέση του Οικουμενικού Πατριαρχείου απέναντι στους σχισματικούς του Μαυροβουνίου. Ενώ η αντιπροσωπεία παρουσίασε το ταξίδι ως διπλωματική πρόοδο, η επίσκεψη ανέδειξε προφανείς ασυνέπειες μεταξύ των επίσημων διαψεύσεων από το Φανάρι και των γεγονότων επί τόπου.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης στη Ρώμη, ο «Μητροπολίτης» Μπόρις Μπόγιοβιτς, ηγέτης της σχισματικής ομάδας, συναντήθηκε με τον Αρχιεπίσκοπο Ελσίνκι και πάσης Φινλανδίας Ηλία (Βάλγκρεν). Η Φινλανδική Ορθόδοξη Εκκλησία είναι αυτόνομο σώμα υπό την άμεση δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως και όχι αυτοκέφαλη Εκκλησία.
Η συνάντηση έρχεται σε αντίθεση με πρόσφατες δηλώσεις του Μητροπολίτη Χαλκηδόνος κ. Εμμανουήλ, ο οποίος έχει δημοσίως επιμείνει ότι το Φανάρι δεν διατηρεί καμία επαφή με εκπροσώπους της λεγόμενης Ορθόδοξης Εκκλησίας του Μαυροβουνίου και δεν αναγνωρίζει την κανονική τους ιδιότητα.
Μια τέτοια συνάντηση θα ήταν απίθανο να πραγματοποιηθεί χωρίς τουλάχιστον τη γνώση ή τη σιωπηρή έγκριση της Κωνσταντινούπολης. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η συνάντηση ενισχύει τις ανησυχίες ότι, παρά τις επίσημες διαψεύσεις, το Φανάρι συνεχίζει να συνεργάζεται με σχισματικές ομάδες στα Βαλκάνια μέσω εκκλησιών και δομών που υπάγονται στη δικαιοδοσία του.
Η συνάντηση της Ρώμης έχει επίσης αναβιώσει τις συγκρίσεις με το «ουκρανικό σεφνάριο», με τους επικριτές να προειδοποιούν ότι οι διαβεβαιώσεις για μη παρέμβαση στις υποθέσεις της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στο Μαυροβούνιο μπορεί να είναι τακτικές παρά ουσιαστικές. Πρέπει να σημειωθεί ότι, κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη Ρώμη, ο Μπόγιοβιτς συναντήθηκε επίσης με τον Ιβάν Σίντορ, κληρικό της υποστηριζόμενης από το κράτος Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας (OCU).
Ο Μπόγιοβιτς — ένας μη αναγνωρισμένος φυγάς από την Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία — είναι ο αυτοανακηρυγμένος επικεφαλής της μιας φράξιας της λεγόμενης Εκκλησίας του Μαυροβουνίου, ενώ ο Μιχαήλ Ντέντεϊτς είναι ο επικεφαλής της άλλης. Το 2016, ο Μπόγιοβιτς χειροτονήθηκε μοναχός και του δόθηκε ο βαθμός του αρχιμανδρίτη στο Κίεβο, και το 2019 έγινε επίσκοπος στην εκκλησία του Ντέντεϊτς. Το 2023, ξεκίνησε μια εκστρατεία για την αντικατάσταση του Ντέντεϊτς ως επικεφαλής της μη κανονικής Εκκλησίας — σύμφωνα με τον Ντέντεϊτς, αυτή η προσπάθεια απέτυχε και ο Μπόγιοβιτς καθαιρέθηκε. Ωστόσο, μια συνέλευση ανακήρυξε τον Μπόγιοβιτς ως τον νέο επικεφαλής της εκκλησίας — μια απόφαση που έγινε δεκτή από τα κοσμικά δικαστήρια, αλλά ο Ντέντεϊτς την απέρριψε.
Όσο για τον ίδιο τον Ντέντεϊτς, ο αυτοανακηρυγμένος προκαθήμενος υπηρέτησε ως ιερέας του Οικουμενικού Πατριαρχείου μέχρι την καθαίρεσή του και τον αφορισμό του για μοιχεία και υπεξαίρεση το 1997. Το 1998, ενθρονίστηκε ως επικεφαλής της «Ορθόδοξης Εκκλησίας του Μαυροβουνίου». Ο Μπόγιοβιτς υπηρέτησε ακόμη και ως υποδιάκονος υπό την ηγεσία του για αρκετά χρόνια.
O Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος Εμμανουήλ έχει συλλειτουργήσει με τον Μπόγιοβιτς το 2019 στο πλαίσιο λειτουργίας της OCU. Η υπηρεσία Τύπου του Οικουμενικού Πατριαρχείου δήλωσε ότι, με τόσους πολλούς κληρικούς παρόντες στη λειτουργία, ήταν αδύνατο για τον Μητροπολίτη Εμμανουήλ να γνωρίζει ποιοι ήταν όλοι τους.
Προηγουμένως, η ΕΟΔ ανέφερε ότι η Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών της Ρωσικής Ομοσπονδίας εξέδωσε δήλωση αποκαλώντας τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο «Αντίχριστο με ράσο» επειδή εμπλέκεται συνεχώς σε «σχισματική δραστηριότητα».