Είναι τα σημερινά cartoon, κατάλληλα για τα παιδιά μας?

ΠΑΛΙΑ ΚΑΙ ΝΕΑ ΚΑΡΤΟΥΝ

Είναι τα σημερινά κινούμενα σχέδια κατάλληλα για τα μικρά παιδιά;

Τα κινούμενα σχέδια αποτελούν ίσως την πιο χαρακτηριστική εικόνα της παιδικής ηλικίας. Για δεκαετίες, τα απογεύματα των παιδιών συνδέθηκαν με συγκεκριμένες φιγούρες, μουσικές εισαγωγές και επαναλαμβανόμενες ατάκες που έγιναν κομμάτι της συλλογικής μνήμης. Από τις πρώτες δημιουργίες της Walt Disney Productions μέχρι τις σύγχρονες σειρές που προβάλλονται σε πλατφόρμες streaming και στο YouTube, ο κόσμος των καρτούν έχει αλλάξει ριζικά. Το ερώτημα, όμως, παραμένει επίκαιρο και ουσιαστικό... είναι τελικά κατάλληλα για τα μικρά παιδιά; Και αν θέλουμε να είμαστε αυστηροί, ήταν πράγματι «καλύτερα» τα παλιά;

Η λεγόμενη χρυσή εποχή των κινουμένων σχεδίων δημιούργησε χαρακτήρες που επιβιώνουν μέχρι σήμερα. Ταινίες όπως η Snow White and the Seven Dwarfs και η Cinderella διαμόρφωσαν ολόκληρη αισθητική και ιδεολογική παράδοση γύρω από το παραμύθι. Αργότερα, παραγωγές όπως το The Lion King συνδύασαν συγκίνηση, μουσική και μια πιο ώριμη αφηγηματική προσέγγιση. Στην τηλεόραση, σειρές όπως το Tom and Jerry και τα Looney Tunes έγιναν σχεδόν καθημερινή συνήθεια.

Αν κοιτάξει κανείς προσεκτικά τα παλιά καρτούν, θα διαπιστώσει ότι είχαν έναν πιο αργό ρυθμό. Οι σκηνές κρατούσαν περισσότερο, τα πλάνα δεν εναλλάσσονταν με ιλιγγιώδη ταχύτητα και η αφήγηση ήταν απλή. Το καλό και το κακό διαχωρίζονταν καθαρά. Ο ήρωας δοκιμαζόταν, αλλά στο τέλος δικαιωνόταν. Αυτή η καθαρότητα έδινε στα παιδιά ένα σταθερό ηθικό πλαίσιο. Παράλληλα, ενίσχυε τη φαντασία, καθώς πολλά στοιχεία της ιστορίας αφήνονταν να συμπληρωθούν από το ίδιο το παιδί.

Ωστόσο, πίσω από αυτή την αθωότητα υπήρχαν και υποσυνείδητα μηνύματα που σήμερα αναγνωρίζονται πιο εύκολα. Οι γυναικείοι χαρακτήρες συχνά παρουσιάζονταν παθητικοί, περιμένοντας τη σωτηρία. Η ομορφιά ταυτιζόταν με την καλοσύνη, ενώ το διαφορετικό παρουσιαζόταν συχνά ως απειλητικό ή γελοιοποιημένο. Σε αρκετές περιπτώσεις υπήρχαν στερεοτυπικές ή και προβληματικές απεικονίσεις κοινωνικών ομάδων. Ακόμη και η βία, αν και παρουσιαζόταν με χιουμοριστικό τρόπο, κανονικοποιούνταν μέσα από το slapstick ύφος, όπου οι ήρωες χτυπιούνται, εκτοξεύονται ή συνθλίβονται χωρίς καμία πραγματική συνέπεια.

Υπάρχει μια μεγάλη διαφορά, στα μηνύματα των παλιών καρτούν με τα σημερινά. Στις ημέρες μας, η κατάλυση των ηθών και των αξιών, γίνεται απροκάλυπτα, χωρίς κανέναν ενδοιασμό.

 

Η σύγχρονη εποχή των κινουμένων σχεδίων άλλαξε τους όρους του παιχνιδιού. Η ψηφιακή τεχνολογία επέτρεψε εντυπωσιακή λεπτομέρεια, έντονα χρώματα και ταχύτατη εναλλαγή εικόνων. Η Pixar Animation Studios, με ταινίες όπως το Toy Story και το Inside Out, εισήγαγε ένα νέο επίπεδο συναισθηματικού και ψυχολογικού βάθους. Οι χαρακτήρες απέκτησαν εσωτερικές συγκρούσεις, αμφιβολίες, πολυπλοκότητα. Τα παιδιά δεν καλούνται απλώς να διαχωρίσουν το καλό από το κακό, αλλά να κατανοήσουν συναισθήματα όπως η λύπη, ο φόβος και η ζήλια.

Παράλληλα, σειρές όπως το Peppa Pig, το Paw Patrol και το Cocomelon απευθύνονται σε πολύ μικρές ηλικίες και βασίζονται σε επανάληψη, έντονα ερεθίσματα και απλά σενάρια. Εδώ εμφανίζεται μια σημαντική διαφορά, ο ρυθμός είναι πολύ πιο γρήγορος. Τα πλάνα αλλάζουν διαρκώς, τα χρώματα είναι έντονα, οι ήχοι διαρκείς. Η υπερδιέγερση αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό πολλών σύγχρονων παραγωγών.

Η σύγκριση των δύο εποχών αποκαλύπτει μια ουσιαστική διαφορά στην εμπειρία θέασης. Τα παλιά καρτούν άφηναν περισσότερο χώρο στη φαντασία και απαιτούσαν μεγαλύτερη υπομονή. Τα νέα κρατούν την προσοχή μέσα από διαρκή διέγερση. Αυτό έχει σημασία, ειδικά στις μικρές ηλικίες, όπου ο εγκέφαλος βρίσκεται σε κρίσιμη φάση ανάπτυξης. Η συνεχής ταχύτητα και η άμεση ικανοποίηση μπορεί να επηρεάσουν τη συγκέντρωση και την ικανότητα του παιδιού να παραμένει σε μια δραστηριότητα χωρίς έντονα ερεθίσματα.

Από την άλλη πλευρά, δεν μπορεί κανείς να αγνοήσει ότι πολλές σύγχρονες παραγωγές προσφέρουν βαθύτερα μηνύματα και πιο ρεαλιστικές συναισθηματικές απεικονίσεις από ό,τι τα παλιά παραμύθια. Η μονοδιάστατη αφήγηση έχει δώσει τη θέση της σε ιστορίες που μιλούν για εσωτερική σύγκρουση, αποδοχή και προσωπική εξέλιξη. Αντί για την παθητική πριγκίπισσα που περιμένει σωτηρία, βλέπουμε ηρωίδες με δράση και πρωτοβουλία.

Η νοσταλγία συχνά εξιδανικεύει το παρελθόν. Οι ενήλικες θυμούνται τα παιδικά τους χρόνια μέσα από ένα φίλτρο συναισθηματικής ασφάλειας. Όμως μια αυστηρή σύγκριση δείχνει ότι κάθε εποχή έχει τα προβληματικά και τα θετικά της στοιχεία. Τα παλιά καρτούν κουβαλούσαν στερεότυπα που σήμερα θα κρίνονταν ακατάλληλα. Τα νέα καρτούν κουβαλούν την πίεση της εμπορικότητας και της υπερδιέγερσης.

Το αν τα κινούμενα σχέδια είναι κατάλληλα για τα μικρά παιδιά δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την εποχή παραγωγής τους. Εξαρτάται από το περιεχόμενο, τη διάρκεια θέασης και, κυρίως, από τη γονεϊκή παρουσία. Ένα παιδί που βλέπει επιλεγμένο περιεχόμενο και συζητά γι’ αυτό, λαμβάνει διαφορετικά μηνύματα από ένα παιδί που εκτίθεται ανεξέλεγκτα σε ατελείωτη ροή βίντεο.

Τελικά, τα καρτούν δεν είναι ούτε απόλυτα αθώα ούτε απόλυτα επικίνδυνα. Είναι πολιτισμικά προϊόντα που αντικατοπτρίζουν την εποχή τους. Τα παλιά μιλούν για έναν κόσμο πιο απλό αλλά γεμάτο στερεότυπα. Τα νέα μιλούν για έναν κόσμο πιο σύνθετο αλλά και πιο γρήγορο, πιο εμπορικό, πιο απαιτητικό. Η ευθύνη δεν βαραίνει το ίδιο το μέσο, αλλά τον τρόπο χρήσης του. Γιατί, πριν από κάθε οθόνη, το παιδί διαμορφώνεται από το περιβάλλον του και από τους ανθρώπους που το καθοδηγούν.

Στο άρθρο, τοποθετήθηκαν εικόνες, απο παλιά αγαπημένα καρτούν, με τα οποία μεγάλωσαν γενιές και γενιές.

Σε αντιδιαστολή με τα σημερινά κατασκευάσματα, όπου το μόνο που προκαλούν είναι άγχος και νεύρα, τα παλιά κινούμενα σχέδια,χάριζαν γέλιο και ανεμελιά.

Προηγουμένως η ΕΟΔ, έγραψε: https://eeod.gr/family-children/86358-yposynedita-minmata-se-paidiks-seirs

Γίνετε μέλη στην μεγάλη ομάδα μας στο VIBER και προσκαλέστε και τους φίλους σας : https://invite.viber.com/?g2=AQAfsYZxqEXuYlJaPfyrLNQMH7RN1pI7dIuOf084sY31IWt%2BOMk5%2B2dlQ4jNwzYK

Читайте также