Αγία και Μεγάλη Παρασκευή: Η Σταύρωση του Κυρίου
Ποια η θεολογία του Σταυρού και ποιες Ακολουθίες τελούνται την Μεγάλη Παρασκευή, την πιο πένθιμη ημέρα του χρόνου.
Κατά τη Μεγάλη Παρασκευή, ο Χριστός πέθανε πάνω στον Σταυρό. Παρέδωσε το Πνεύμα του λέγοντας: «Τετέλεσται» (Ιωανν. Ιθ, 30). Τα λόγια αυτά τα καταλαβαίνουμε καλύτερα όταν τα αποδώσουμε στην καθημερινή μας γλώσσα «ότι το έργο έχει αποτελειωθεί, συμπληρωθεί». Η αποστολή για την οποία ο Χριστός είχε αποσταλεί από τον Πατέρα Του στον κόσμο ήταν τελειωμένη, είχε έρθει εις πέρας. Ο Χριστός έγινε άνθρωπος. Και όχι απλώς ένας άνθρωπος, αλλά ο ταπεινότερος των ανθρώπων. Ενδύθηκε όλη την ανθρώπινη κατάσταση συμπεριλαμβανομένου του πόνου και του θανάτου, του πιο οδυνηρού, του επί σταυρού θανάτου.
Από του σταυρού, ο Ιησούς ανεβόησε: «Θεέ μου Θεέ μου, ίνα τι με εγκατέλιπες» (Ματθ. Κζ, 46). Αυτή η κραυγή φανερώνει και βεβαιώνει τη δική Του πλήρη ταυτότητα με την ανθρώπινη κατάσταση. Είχε εξ ολοκλήρου περιπτυχθεί την περιφρόνηση, την εγκατάλειψη και την κατάσταση της οδύνης, του πόνου και του θανάτου, την αποξένωση από τον Θεόν. Και ήταν πραγματικά ο άνθρωπος του πόνου, της πληγής και της οδύνης.
Ο θάνατος του Χριστού είχε εξ ολοκλήρου εκούσιο (θεληματικό) χαρακτήρα. Ο Χριστός πέθανε όχι εξ αιτίας κάποιας ανάγκης ή ασθένειας της φύσεως και υπάρξεώς Του. Το επεισόδιο της Γεθσημανή φανερώνει ότι αυτή η εθελούσια θυσία της ζωής Του ήταν γεμάτη λύπη και ταραχή. Κατά την ώρα της προσευχής παρακάλεσε τον Πατέρα Του να απομακρύνει, αν είναι δυνατόν, το ποτήρι της οδύνης και του θανάτου από Αυτόν. Αλλά πρόσθεσε: «Πλην μη το θέλημά μου, αλλά το σον γινέσθω» (Λουκ. κβ, 42). Η τελειότητά Του είχε αποκαλυφθεί κατά την τελεία και εξ ολοκλήρου υποταγή της ανθρώπινης θελήσεώς Του στη θεία βούληση. Η εκούσια εγκατάλειψη της ζωής Του ήταν το μέγιστο σημείο της αγάπης του Θεού για τον άνθρωπο.
Στους Ιερούς Ναούς, τη Μεγάλη Παρασκευή το πρωί, τελείται η Ακολουθία των Μεγάλων Ωρών και του Εσπερινού, όπου γίνεται η Αποκαθήλωση του Σώματος του Χριστού από τον Σταυρό και η τοποθέτησή του στον τάφο. Το απόγευμα της ίδιας ημέρας πραγματοποιείται με τη δέουσα λαμπρότητα η Ακολουθία του Επιταφίου, όπου ψέλνονται τα Εγκώμια του Κυρίου.
Η Μεγάλη Παρασκευή μάς φέρνει ενώπιον των Παθών του Κυρίου μας. Ο Χριστός υποφέρει, σταυρώνεται και πεθαίνει, για να μας οδηγήσει στη σωτηρία, την απαλλαγή από τη φθορά και την αμαρτία που διαποτίζει την ύπαρξή μας και να μας δώσει Ζωή. Όπως λέει ένα από τα πιο όμορφα εγκώμια, σαν τον πελεκάνο, που, όταν τα παιδιά του δηλητηριάζονται από το τσίμπημα του φιδιού, τρυπά τα πλευρά του και τους μεταγγίζει το αίμα του, για να τα σώσει πεθαίνοντας ο ίδιος, έτσι και ο Χριστός μάς δίνει το αίμα Του, για να σωθούμε από το δηλητήριο της αμαρτίας και του θανάτου και να ξαναβρούμε το αληθινό νόημα της ύπαρξής μας.
Προηγουμένως η ΕΟΔ έγραψε για την Μεγάλη Παρασκευή στα Ιεροσόλυμα.
