Η συγκλονιστική ιστορία της θαυματουργής εικόνος της Παναγίας Πορταΐτισσας
Η αγιορείτικη παράδοση για την εικόνα, τον όσιο Γαβριήλ και την ονομασία της.
Η Παναγία Πορταΐτισσα αποτελεί μία από τις περισσότερο τιμώμενες εικόνες του Αγίου Όρους και φυλάσσεται σε παρεκκλήσιο κοντά στην κεντρική πύλη της Ιεράς Μονής Ιβήρων.
Σύμφωνα με την αγιορείτικη παράδοση, η ιστορία της εικόνας αρχίζει κατά την περίοδο της Εικονομαχίας. Μία ευσεβής χήρα στη Νίκαια της Βιθυνίας, θέλοντας να προστατεύσει την εικόνα της Θεοτόκου από τους εικονομάχους, την εμπιστεύθηκε στη θάλασσα. Η παράδοση αναφέρει ότι η εικόνα στάθηκε όρθια στα νερά και απομακρύνθηκε.
Η εμφάνιση της εικόνας στο Άγιον Όρος
Πολλά χρόνια αργότερα, οι μοναχοί της Μονής Ιβήρων είδαν την εικόνα στη θάλασσα, μέσα σε στήλη φωτός. Κάθε προσπάθεια να την πλησιάσουν απέβαινε άκαρπη, καθώς, κατά την παράδοση, η εικόνα απομακρυνόταν.
Η Θεοτόκος εμφανίστηκε τότε στον όσιο Γαβριήλ, ο οποίος ασκήτευε κοντά στη Μονή, και του ανέθεσε να παραλάβει την εικόνα. Ο μοναχός εισήλθε στη θάλασσα και βάδισε επάνω στα νερά μέχρι να τη μεταφέρει στην ξηρά. Στο σημείο όπου ακούμπησε την εικόνα ανέβλυσε πηγή αγιάσματος.
Γιατί ονομάστηκε Πορταΐτισσα
Οι μοναχοί μετέφεραν την εικόνα στο Καθολικό της Μονής και την τοποθέτησαν σε προσκυνητάρι. Την επόμενη ημέρα, όμως, τη βρήκαν επάνω από την πύλη. Το ίδιο γεγονός, σύμφωνα με το ιστορικό της Μονής, επαναλήφθηκε τρεις φορές.
Η Παναγία εμφανίστηκε εκ νέου στον όσιο Γαβριήλ και του γνωστοποίησε ότι δεν είχε έλθει για να τη φυλάσσουν οι μοναχοί, αλλά για να φυλάσσει εκείνη τη Μονή και ολόκληρο το Άγιον Όρος.
Για τον λόγο αυτό ανεγέρθηκε παρεκκλήσιο κοντά στην πύλη, όπου τοποθετήθηκε η εικόνα. Από τη θέση της ως φύλακας της εισόδου έλαβε την ονομασία Πορταΐτισσα.
Η εικόνα παραμένει έκτοτε στο παρεκκλήσιο της Μονής Ιβήρων και αποτελεί σημείο αναφοράς για τους Αγιορείτες μοναχούς και τους προσκυνητές. Αντίγραφά της τιμώνται σε ναούς και μονές σε πολλές χώρες.
Προηγουμένως η ΕΟΔ έγραψε ότι αναχώρησε για την Αιδηψό η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Φανερωμένης.