Δεν χρειάζεσαι αλυσίδες όταν έχεις μάθει να μην κινείσαι
Ο Ραγιάς της εποχής, δεν χρειάζεται καταναγκασμό, έχει μάθει να αυτοπεριορίζεται. Δεν τον κρατάει κανείς πίσω, έχει απλώς συμφιλιωθεί με τη στασιμότητα. Βλέπει καθαρά την αδικία, την αναγνωρίζει, την σχολιάζει, και μετά την καταπίνει σαν να είναι φυσικός νόμος.
- Δεν μαλώνει με κανέναν. Ακόμη και να τον ενοχλήσεις αρκετά, θα κοιτάξει να βρεί τη λύση που δεν θα τον δυσκολέψει σε μελλοντικές επαφές.
- Έχει ανταλλάξει τη σκέψη με την ησυχία του
- Βαφτίζει την αδράνεια “σοφία” για να μη νιώσει ότι φοβάται
- Ξέρει πολύ καλά τι δεν πάει καλά, αλλά έχει επενδύσει στο να μην τον αφορά
- Μιλάει για “αδικία” μόνο όταν δεν υπάρχει κανένα ρίσκο
- Προτιμά να έχει άποψη παρά στάση και που θεωρεί ότι, η μη αντίδραση είναι “ρεαλισμός”, ενώ στην πράξη είναι συνήθεια.
Κυρίες και κύριοι, καλώς ήρθατε στον ανούσιο και φοβισμένο κόσμο, του... Ραγιά.
Ο σύγχρονος «ραγιάς» δεν έχει ανάγκη από αλυσίδες. Δεν χρειάζεται επιβολή, ούτε εξαναγκασμό. Έχει πετύχει κάτι πολύ πιο “εξελιγμένο”, έχει εσωτερικεύσει την υποταγή του και την παρουσιάζει ως επιλογή, ρεαλισμό ή ακόμη και εξυπνάδα.
Δεν είναι άνθρωπος χωρίς άποψη. Το αντίθετο. Έχει άποψη για όλα. Για την πολιτική, για την κοινωνία, για τις αδικίες, για το «σύστημα». Μιλάει, σχολιάζει, αγανακτεί. Αλλά εκεί σταματάει το οτιδήποτε. Γιατί η άποψη δεν κοστίζει τίποτα, η στάση όμως κοστίζει.
Και εκεί φαίνεται η διαφορά....
Ραγιάς, όταν η σκέψη σταματά πριν γίνει πράξη.
Ο «Ραγιάς» της εποχής δεν αντιδρά όχι επειδή δεν βλέπει. Αντιδράσεις δεν λείπουν από την αντίληψή του, αλλά από τη βούλησή του. Βλέπει καθαρά τι δεν λειτουργεί, αλλά έχει συμφωνήσει σιωπηλά με τον εαυτό του ότι δεν είναι δική του δουλειά να το αλλάξει. Και αυτή η συμφωνία είναι το πιο επικίνδυνο είδος συναίνεσης, αυτή που δεν δηλώνεται ποτέ.
Ο Ραγιάς έχει άποψη, δεν έχει στάση.
Η πιο χαρακτηριστική φράση του δεν είναι “δεν μπορώ”. Είναι “έτσι είναι τα πράγματα”. Μια φράση που δεν περιγράφει την πραγματικότητα, αλλά την παραίτηση. Μια φράση που κλείνει τη σκέψη πριν προλάβει να γίνει πράξη.
Στην εργασία, στην κοινωνία, στην καθημερινότητα, ο σύγχρονος «Ραγιάς» λειτουργεί με ακρίβεια, εντοπίζει το πρόβλημα, το συζητά, το αναγνωρίζει και μετά το αφήνει ανέγγιχτο. Όχι από αδυναμία, αλλά από συνήθεια. Έχει εκπαιδευτεί να επιβιώνει μέσα στο σύστημα χωρίς να το ενοχλεί. Και αυτό το παρουσιάζει ως “σοφία”.
Ο σύγχρονος ραγιάς δεν έχει αφέντη, έχει συνήθεια.
Η πιο σκληρή αλήθεια είναι ότι αυτή η στάση δεν μοιάζει με υποταγή όταν τη ζεις από μέσα. Μοιάζει με σταθερότητα. Μοιάζει με ωριμότητα. Μοιάζει με το να “μην μπλέκεις”. Αλλά στην πραγματικότητα είναι μια αργή αποδοχή ότι τίποτα δεν αξίζει αρκετά για να ρισκάρεις άβολες συνέπειες.
- "Έχω σπίτι?"
- "Έχω αμάξι?"
- "Εχω χρήματα?................ Ε, καλά είμαι. Δεν θα βγάλω εγώ το φίδι απο την τρύπα."
Και έτσι χτίζεται μια κοινωνία όπου όλοι βλέπουν, αλλά λίγοι κινούνται. Όλοι σχολιάζουν, αλλά λίγοι παρεμβαίνουν. Όλοι καταλαβαίνουν, αλλά σχεδόν κανείς δεν αναλαμβάνει κόστος.
Ο «Ραγιάς» δεν είναι εξαίρεση, δυστυχώς. Είναι ένας ρόλος που εμφανίζεται εύκολα, γιατί είναι βολικός. Δεν απαιτεί σύγκρουση, δεν απαιτεί ρίσκο, δεν απαιτεί σύγκριση με τον εαυτό σου. Απαιτεί μόνο προσαρμογή και σιωπή όταν χρειάζεται.
Κάθε φορά που σκέφτεται να ξεκαθαρίσει κάτι, υπολογίζει έξοδα-κόστος-κέρδος. Αν δεν του βγεί, απλά το ξεχνά και υπομένει αυτά που κατηγορεί και πρίν λίγο, είχε δηλώσει πως θα τα πολεμήσει. Ο "ωχαδερφισμός", είναι το μεσαίο του όνομα.
Και εδώ είναι το σημείο που γίνεται άβολο, αυτός ο ρόλος δεν επιβάλλεται πάντα απ’ έξω. Τις περισσότερες φορές επιλέγεται. Όχι συνειδητά με μεγάλη δραματικότητα, αλλά σταδιακά, με μικρές καθημερινές αποφάσεις να μην “μπλέξεις”, να μην “εκτεθείς”, να μην “χαλάσεις τη ζαχαρένια σου”.
Έτσι, η αδράνεια μετατρέπεται σε ταυτότητα. Σκληρό, αλλά αληθινό.
Η ειρωνεία είναι ότι ο σύγχρονος «Ραγιάς» συχνά πιστεύει ότι είναι πιο έξυπνος από όσους προσπαθούν να αλλάξουν πράγματα. Βλέπει την προσπάθεια ως αφέλεια και την εμπλοκή ως ρίσκο χωρίς απόδοση. Όμως αυτό που δεν βλέπει είναι ότι η πλήρης αποχή από το ρίσκο δεν είναι ουδετερότητα, είναι αποδοχή του ήδη υπάρχοντος.
Και το υπάρχον δεν μένει ποτέ ουδέτερο. Ή σε διαμορφώνει ή το διαμορφώνεις.
Το πιο αφυπνιστικό σημείο δεν είναι να κατηγορήσεις τον άλλον. Είναι να αναγνωρίσεις πόσο εύκολα αυτή η στάση εμφανίζεται ως “λογική” επιλογή. Πόσο εύκολα η αποφυγή της δυσκολίας βαφτίζεται “σύνεση”. Και πόσο εύκολα η σιωπή γίνεται συνήθεια που δεν αμφισβητείται πια.
Ο «ραγιάς» της εποχής δεν είναι ένα ιστορικό απομεινάρι. Είναι μια καθημερινή πιθανότητα. Μια μικρή απόφαση που επαναλαμβάνεται μέχρι να γίνει τρόπος ύπαρξης: να βλέπεις, να ξέρεις, αλλά να μην κινείσαι.
Το πραγματικό ερώτημα, δεν είναι ποιος είναι «Ραγιάς». Είναι πόσο συχνά επιλέγουμε όλοι, σε μικρές στιγμές, την άνεση της αδράνειας αντί για το ρίσκο της πράξης.
Kάθε φορά που βλέπει τοίχο μπροστά του, μένει εμπρός στον τοίχο, ακίνητος. Και ο τοίχος, παραμένει ανίκητος. Μετά την καθημερινή του ήττα, ανοίγει το βιβλιάριο τραπέζης, κοιτά το υπόλοιπο και ενα μειδίαμα ασφάλειας, περιγράφεται στα χείλη του.
Δεν είναι για κάτι περαιτέρω. Μέχρι εκεί. Μαρκάρει απο απόσταση. Πάντα και δεν θα αλλάξει.
Φίλες και φίλοι, συνήθως τα άρθρα, εμπεριέχουν εικόνες με χρώματα η ασπρόμαυρες. Παλιές η πιο νέες. Ψάχνοντας λοιπόν να βρώ κάποιες για να τις ενσωματσώσω, ώστε το άρθρο να είναι καλαίσθητο, δεν το κατάφερα. Μια προσπάθεια ίσως απο τον καθένας μας στον καθρέφτη, κάθε πρωί, μπορεί και να μας ταρακουνήσει. Μπορεί να δούμε κάτι που περιγράφει το άρθρο. Τα μάτια, λένε πάντα την αλήθεια.
Δεν κατάφερα να συμπυκνώσω όλη αυτή την οσφυοκαμψία και την δουλικότητα κάποιων ανθρώπων. Όσο χαμερπής και να είναι κάποιος, δεν μπορεί, κάποια στιγμή θα....ξυπνήσει. Ίσως. Υποθέτω.
Προηγουμένως, η ΕΟΔ, έγραψε:https://eeod.gr/news/87232-kapsan-simaa-loatki-stin-kpro
