Το πανηγύρι του Αγίου Σουλά στη Ρόδο στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Κληρονομιάς
Το πανηγύρι του Αγίου Σουλά στη Σορωνή Ρόδου εντάχθηκε τον Μάιο 2025 στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.
Στο πευκοδάσος γύρω από το μοναστήρι του Αγίου Σουλά, ή Αγίου Σίλα, στη Σορωνή της Ρόδου, διοργανώνεται κάθε καλοκαίρι ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά πανηγύρια της Δωδεκανήσου, με κορύφωση στις 30 Ιουλίου. Σύμφωνα με το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ), η παράδοση αυτή έχει ενταχθεί από τον Μάιο του 2025 στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, στο πλαίσιο της Σύμβασης της UNESCO για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, την οποία εφαρμόζει η Ελλάδα τα τελευταία 20 χρόνια. Οι ρίζες του πανηγυριού ανάγονται, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, στον Απόστολο Σίλα, ο οποίος συνόδευσε τον Απόστολο Παύλο κατά την τρίτη αποστολική του περιοδεία, γύρω στο 54 μ.Χ.
Ενώ ο Παύλος παρέμεινε στη Λίνδο, ο Σίλας κήρυξε στα χωριά του νησιού και, φτάνοντας στη σημερινή θέση του πανηγυριού όπου υπήρχε ειδωλολατρικός βωμός, θεράπευσε, σύμφωνα με την παράδοση, έναν ασθενή με το νερό πηγής που αναβλύζει μέχρι σήμερα στον χώρο του μοναστηριού. Κοντά στο μοναστήρι διατηρείται ακόμη τοπωνύμιο που θυμίζει τον τόπο κατοικίας του θεραπευμένου, ενώ οι παλαιότερες φωτογραφικές μαρτυρίες του πανηγυριού ανάγονται στα τέλη του 19ου αιώνα.
Η προετοιμασία ξεκινά περίπου έναν μήνα πριν από τη γιορτή, όταν οικογένειες από τη Σορωνή και τα γύρω χωριά στήνουν παραδοσιακές καλύβες από καλάμια, σκίνους, κερατιές και χαρουπιές. Ο τοπικός λαογράφος Λουκάς Μπονιάτης, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, περιέγραψε την τεχνική αυτή ως γνώση που μεταφέρεται αποκλειστικά μέσα από την πράξη, από τους μεγαλύτερους στους νεότερους. Η ίδια η κατασκευή αναγνωρίζεται ως στοιχείο της άυλης παράδοσης που συνδέεται άμεσα με το πανηγύρι.
Στην πορεία των δεκαετιών το πανηγύρι απέκτησε και άλλες λειτουργίες, όπως ζωοπανήγυρη, εκθέσεις αγροτικών προϊόντων και ιπποδρομίες, πολλές από τις οποίες καθιερώθηκαν κατά την ιταλική περίοδο, όταν δημιουργήθηκαν το στάδιο και ο ιππόδρομος του Αγίου Σουλά. Αργότερα προστέθηκαν πολιτιστικές εκδηλώσεις και συναυλίες, χωρίς να χαθεί ο θρησκευτικός πυρήνας της γιορτής. Σήμερα το πανηγύρι οργανώνεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από την τοπική κοινωνία, με πολιτιστικούς συλλόγους, αθλητικά σωματεία, την εκκλησία και δεκάδες εθελοντές να συνεργάζονται για περίπου δύο εβδομάδες.
Δεν είναι το μοναδικό πανηγύρι που συνδυάζει πίστη και τοπική παράδοση αυτή την περίοδο του καλοκαιριού· πρόσφατα τα φώτα είχαν πέσει στην Ιερά Πανήγυρι του Αγίου Αθανασίου στη Διάβα.
