Διδάκτωρ Κανονικού Δικαίου: «Μαύρη κηλίδα» η καταδίκη του Πάφου Τυχικού
Ο Έρικ Σεργίου υποστηρίζει ότι η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Κύπρου παραβίασε θεμελιώδεις κανονικές αρχές στη δίκη του πρώην Μητροπολίτη Πάφου.
Ο Μητροπολίτης (πρ.) Πάφου Τυχικός βρίσκεται για άλλη μια φορά στο επίκεντρο της κανονικής επικαιρότητας, καθώς ο Έρικ Σεργίου, Διδάκτωρ Κανονικού Δικαίου, δημοσίευσε εκτενή ανάλυση «Ενώ καίγεται το δάσος βλέπουμε το δέντρο!» για την απόφαση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Κύπρου σε βάρος του. Σύμφωνα με το κείμενο, η καταδίκη του πρώην ιεράρχη χαρακτηρίζεται ως «μαύρη κηλίδα στη σύγχρονη εκκλησιαστική ιστορία».
Ο Σεργίου υποστηρίζει ότι στην υπόθεση Τυχικού καταστρατηγήθηκαν θεμελιώδεις αρχές δικαίου, όπως η αρχή της νομιμότητας, η ισότητα ενώπιον του νόμου και το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη. Παράλληλα, εκτιμά ότι δεν τηρήθηκαν οι διαδικασίες που ορίζουν οι Ιεροί Κανόνες και ο Καταστατικός Χάρτης της Εκκλησίας της Κύπρου. Ειδικότερα, επισημαίνει ότι κανένας Ιερός Κανόνας δεν τεκμηριώνει τη νομιμότητα της σχετικής απόφασης, επικαλούμενος τον 3ο Κανόνα του Κυρίλλου Αλεξανδρείας, ο οποίος ορίζει ότι Επίσκοπος δεν δύναται να απομακρυνθεί από τον θρόνο του χωρίς καταδίκη για αδίκημα ασυμβίβαστο με τους Κανόνες.
Σύμφωνα με το κείμενο, ο ίδιος ο Μητροπολίτης Τυχικός, κατά την παρακολούθηση της υπόθεσης, ενήργησε βάσει του άρθρου 81 του Καταστατικού Χάρτη και του άρθρου 48δ, παρ. Β΄ του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, υποβάλλοντας προσφυγές στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και στα πολιτειακά δικαστήρια.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδει ο συγγραφέας στο γεγονός ότι ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου, ως πρόεδρος του εκκλησιαστικού δικαστηρίου, ήταν συγχρόνως ο βασικός κατήγορος του Τυχικού, ενώ κατά την άσκηση των καθηκόντων του ως τοποτηρητής της Μητρόπολης Πάφου ενήργησε πέραν του πλαισίου που ορίζει το άρθρο 19.2 του Καταστατικού Χάρτη. Μεταξύ άλλων, απαγόρευσε στον Τυχικό να τελεί μυστήρια, χωρίς να έχει εκδοθεί σχετική συνοδική απόφαση – η οποία εκδόθηκε οκτώ μήνες αργότερα, στις 8 Ιανουαρίου 2026.
Η ανάλυση παραπέμπει επίσης στον 15ο Κανόνα της Συνόδου της Καρθαγένης, ο οποίος προβλέπει αυστηρές κυρώσεις για μεροληπτικούς δικαστές, και επισημαίνει ότι δεκάδες κανονικές γνωματεύσεις επέκριναν τη στάση της Συνόδου, χωρίς να έχει δει το φως της δημοσιότητας καμία γνωμάτευση που να την αιτιολογεί.
Ο Σεργίου κλείνει την ανάλυσή του με ιστορικές αναφορές σε πρόσωπα όπως ο Μέγας Αθανάσιος, ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής και ο Άγιος Νεκτάριος – αρχιερείς που διώχθηκαν αδίκως από τις εκκλησιαστικές αρχές της εποχής τους. Εκφράζει παράλληλα ανησυχία για την υποτίμηση του ρόλου του λαού στην εκλογή των Επισκόπων, στο πλαίσιο των πρόσφατων τροποποιήσεων του Καταστατικού Χάρτη.
Αναλυτικά το άρθρο του Έρικ Σεργίου, Διδάκτωρα Κανονικού Δικαίου
"Ενώ καίγεται το δάσος βλέπουμε το δέντρο!
Είναι πλέον «ηλίου φαεινότερον» ότι στην περίπτωση της καταδίκης του Μητροπολίτη (πρ.) Πάφου Τυχικού καταστρατηγήθηκαν από την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Κύπρου θεμελιώδεις αρχές του δικαίου, όπως είναι οι αρχές της νομιμότητας και της ισότητας ενώπιον του νόμου, το αναφαίρετο δικαίωμα του κάθε κατηγορουμένου σε δίκαια δική, ενώ δεν ελήφθησαν καθόλου υπόψη οι σχετικές διαδικασίες που προβλέπονται από τους Ιερούς Κανόνες και τον Καταστατικό Χάρτη της Εκκλησίας της Κύπρου. Όποιος τόλμησε να διαμαρτυρηθεί γι’ αυτό χαρακτηρίστηκε «ακραίος», «φανατικός» ακόμη και «αιρετικός».
Συγχρόνως συκοφαντήθηκε ένας Αρχιερέας, ο Μητροπολίτης (πρ.) Πάφου Τυχικός, ο οποίος από κανονικής απόψεως δεν έπραξε κάτι που να δικαιολογεί την καταδίκη του. Από την πρώτη στιγμή της ενθρόνισής του τήρησε με υποδειγματική ακρίβεια τους Ιερούς Κανόνες και τον Καταστατικό Χάρτη της Εκκλησίας της Κύπρου. Ακόμη και όταν υπέβαλε τις προσφυγές προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο και προς τα δικαστήρια της Πολιτείας εφάρμοζε τα όσα σχετικά προβλέπονται από τον Καταστατικό Χάρτη (άρθρα 81 του ΚΧ και 48δ, παρ. Β΄ του ΚΠΔ). Οι συνοδικοί Αρχιερείς δεν το γνώριζαν αυτό όταν ψήφισαν, το 2010, τον Καταστατικό Χάρτη προσδίδοντάς του νομικό κύρος και δεσμευτική ισχύ για άπαντα τα μέλη της Εκκλησίας της Κύπρου; Γιατί εξακολουθούν να κωφεύουν στα κελεύσματα των Ιερών Κανόνων που ορίζουν ξεκάθαρα ότι κανένας Επίσκοπος δεν μπορεί να απομακρυνθεί από τον θρόνο του εκτός και αν καταδικαστεί για ζητήματα εντελώς ασυμβίβαστα με τους Ιερούς Κανόνες (3ος Κανόνας του Κυρίλλου Αλεξανδρείας).
Ας μας υποδείξουν τους Ιερούς Κανόνες που παραβίασε ο Μητροπολίτης (πρ.) Πάφου Τυχικός για να δικαιολογήσουν την σε βάρος του απόφασή τους. Όσο και αν το ψάξαμε δεν βρήκαμε ούτε ένα Ιερό Κανόνα που να τεκμηριώνει τη νομιμότητα της απόφασή τους. Αντιθέτως εντοπίσαμε πλήθος Ιερών Κανόνων δια των οποίων ελέγχεται η στάση που τήρησε η πλειοψηφία των μελών της Ιεράς Συνόδου. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι ενώ έχουν δημοσιευτεί δεκάδες κανονικές γνωματεύσεις, δια των οποίων επικρίνεται η στάση και η απόφαση της Ιεράς Συνόδου δεν έχει δει το φως της δημοσιότητας ούτε μια που να τη δικαιολογεί. Συγχρόνως οι συνοδικοί Αρχιερείς ενώ εξάντλησαν την αυστηρότητά τους στο πρόσωπο του κ. Τυχικού δεν ασχολήθηκαν καθόλου με τις αυθαίρετες και αντικανονικές ενέργειες του Μακαριωτάτου, ο οποίος ως πρόεδρος του «Εκκλησιαστικού Δικαστηρίου» (που ποτέ δεν συνεκλήθηκε με κανονικές προϋποθέσεις) ήταν ο βασικός κατήγορός του, ενώ όσον καιρό διατελούσε τοποτηρητής της Μητρόπολης Πάφου ασκούσε τα καθήκοντά του εκτός του νομικού πλαισίου που καθορίζει το άρθρο 19.2 του Καταστατικού Χάρτη («αυτά περιορίζονται στα συνήθη και απαραίτητα μόνο…μη επιτρεπόμενης οποιασδήποτε μεταβολής εις το καθεστώς είτε των προσώπων είτε των πραγμάτων»), απαγορεύοντας επιπλέον στον Μητροπολίτη (πρ.) Πάφου Τυχικό να τελεί μυστήρια στην εκκλησιαστική περιφέρειά του, χωρίς να είχε ληφθεί σχετική συνοδική απόφαση (ελήφθη οκτώ μήνες αργότερα, στις 8/1/2026). Δεν γνωρίζουν οι συνοδικοί Αρχιερείς ότι οι άγιοι θεοφόροι Πατέρες θέσπισαν Ιερούς Κανόνες, όπως είναι ο 15ος της Συνόδου της Καρθαγένης, δια του οποίου προβλέπονται αυστηρές κανονικές κυρώσεις σε όσους δικαστές ενεργούν μεροληπτικώς, ενώ η σύνοδος καλείται να προστατέψει αυτόν που αδίκως διώκεται;
Αν και όλο αυτό που ζούμε είναι πρωτόγνωρο για τα σύγχρονα εκκλησιαστικά χρονικά δε πρέπει ποτέ να λησμονούμε ότι αυτή δεν ήταν η πρώτη και ούτε θα είναι η τελευταία φορά που αρχιερέας «σταυρώνεται» από τους «αγίους» αδελφούς του. Η ιστορία της Εκκλησίας έχει να μας προβάλει μεγάλα πνευματικά αναστήματα, όπως του Μεγάλου Αθανασίου, του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητή, του Αγίου Νεκταρίου κ.ά., οι οποίοι κατασυκοφαντημένοι διώχθηκαν από τις κοσμικές και εκκλησιαστικές αρχές. Η πεποίθηση ότι ο κ. Τυχικός βαδίζει την πεπατημένη οδό των Αγίων μας δίνει μια γλυκιά παρηγοριά. Μας πικραίνουν όμως τα ψέματα που έχουν ειπωθεί από επίσημα εκκλησιαστικά χείλη για να πλήξουν την τιμή και την υπόληψή ενός αρχιερέως.
Μας προβληματίζει η απαξίωση του έργου των Οικουμενικών Συνόδων (μόνο έτσι μπορεί να εκληφθεί η περιφρόνηση και άρνηση εφαρμογής των Ιερών Κανόνων). Μας δυσαρεστεί και η υποτίμηση της νοημοσύνης του χριστεπώνυμου πληρώματος, η οποία επιβεβαιώνεται και από τον παραγκωνισμό του λαού στην διαδικασία εκλογής των Επισκόπων του, σύμφωνα με τις πρόσφατες τροποποιήσεις που έγιναν στον Καταστατικό Χάρτη. Οι πληγές που επέφερε στο Σώμα της Εκκλησίας η συμπεριφορά και η στάση των περισσοτέρων μελών της Ιεράς Συνόδου με το πέρασμα του χρόνου μπορεί και να επουλωθούν. Η καταδίκη του Μητροπολίτη (πρ) Πάφου Τυχικού, όμως, θα αποτελεί μια μαύρη κηλίδα στη σύγχρονη εκκλησιαστική ιστορία που δεν θα «ξεθωριάσει» ποτέ αλλά θα μας υπενθυμίζει ότι όταν η εκκλησιαστική εξουσία δεν ασκείται με σεβασμό στους εκκλησιαστικούς νόμους και με γνώμονα το καλώς νοούμενο συμφέρον των πιστών, τότε μετατρέπεται σε μέσο ισχύος και υποταγής όλων στη βούληση του ενός".
Νωρίτερα η ΕΟΔ έχει γράψει ότι ο Μητροπολίτης (πρώην) Πάφου Τυχικός αναχώρησε το πρωί της 4ης Ιουνίου 2026 από τα γραφεία της Μητροπόλεως Πάφου, κατόπιν έντονης πίεσης και εκφοβισμού εκ μέρους της Αρχιεπισκοπής. Στα γραφεία της Μητροπόλεως διέμενε επί 22 έτη.
