Ρητορική μίσους το «άρσεν και θήλυ εποίησεν αυτούς»
Γράφει ο Νικόδημος Καλλιντέρης, Νομικός.
Δημοσιεύτηκε στις 26 Μαρτίου 2026 η πολυαναμενόμενη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Φινλανδίας με πρωταγωνίστρια την Päivi Räsänen, πρώην Υπουργό Εσωτερικών της χώρας, μέλος του φινλανδικού κοινοβουλίου από το 1995, ιατρό στο επάγγελμα, πολύτεκνη μητέρα 5 παιδιών και γιαγιά 12 εγγονών.
Η περίπτωσή της είχε εξ αρχής προκαλέσει το διεθνές ενδιαφέρον καθώς άπτεται της ελευθερίας της έκφρασης και της θρησκευτικής ελευθερίας σε μια εποχή κατά την οποία επελαύνει η υστερία της πολιτικής ορθότητας που επιδιώκει τη φίμωση κάθε «παρεκκλίνουσας» φωνής.
Τον Ιούνιο του 2019 η Päivi Räsänen τέθηκε υπό ποινική έρευνα για μια δημοσίευση στον προσωπικό της λογαριασμό στο X (πρώην Twitter) με την οποία αμφισβητούσε την απόφαση της ηγεσίας των Λουθηρανών για τη συμμετοχή τους στις «εκδηλώσεις υπερηφάνειας» (LGBT pride) στο Ελσίνκι.
Στην επίμαχη ανάρτησή της παρέθετε ένα απόσπασμα από την «Προς Ρωμαίους» επιστολή του Αποστόλου Παύλου και συγκεκριμένα απ’ το 1ο Κεφάλαιο στιχ. 27 όπου ο γράφονται τα εξής: «ὁμοίως δὲ καὶ οἱ ἄρσενες ἀφέντες τὴν φυσικὴν χρῆσιν τῆς θηλείας ἐξεκαύθησαν ἐν τῇ ὀρέξει αὐτῶν εἰς ἀλλήλους, ἄρσενες ἐν ἄρσεσι τὴν ἀσχημοσύνην κατεργαζόμενοι καὶ τὴν ἀντιμισθίαν ἣν ἔδει τῆς πλάνης αὐτῶν ἐν ἑαυτοῖς ἀπολαμβάνοντες» (Μετάφραση: «Κατά παρόμοιο τρόπο και οι άνδρες άφησαν την φυσική σχέση και χρήση της γυναίκας και φλογίστηκαν με τις εμπαθείς ορέξεις μεταξύ τους, ώστε άνδρες σε άνδρες να ενεργούν αναίσχυντες και εξευτελιστικές πράξεις και να λαμβάνουν τον μισθό που τους έπρεπε για την πλάνη τους απ’ τον ίδιο τους τον εαυτό»).
Στο πλαίσιο της ποινικής έρευνας εις βάρος της ανακαλύφθηκε ότι το 2004 είχε συγγράψει ένα δοκίμιο σε ένα εκκλησιαστικό περιοδικό με τίτλο «άρσεν και θήλυ εποίησεν αυτούς» ενώ στοχοποιήθηκε και για μια ραδιοφωνική της συνέντευξη κατά την οποία επανέλαβε τις βασικές χριστιανικές θέσεις της για το γάμο και τα δύο φύλα.
Κατά τη Γενική Εισαγγελία της Φινλανδίας η δημοσίευσή της στο Χ με το αποστολικό χωρίο παραβίαζε την ισότητα και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια των ομοφυλοφίλων και, ως εκ τούτου, υπερέβαινε τα όρια της ελευθερίας της έκφρασης και της θρησκευτικής ελευθερίας.
Η μέχρι σήμερα δικαστική της περιπέτεια οδήγησε τελικά σε δύο ομόφωνες αθωωτικές αποφάσεις τον Απρίλιο του 2022 και τον Νοέμβριο του 2023 ενώ με την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Φινλανδίας ολοκληρώνεται σε εγχώριο επίπεδο η δικαστική της περιπέτεια.
Ενώπιον του Εφετείου, η Φινλανδή εισαγγελέας Anu Mantila ισχυρίστηκε ότι «μπορείτε να αναφέρετε τη Βίβλο, αλλά η ερμηνεία και η γνώμη της Räsänen σχετικά με τα εδάφια της Βίβλου είναι εγκληματική».
Στην οριακή απόφασή του (3 υπέρ και 2 κατά) το Ανώτατο Δικαστήριο της Φινλανδίας έκρινε την Päivi Räsänen ένοχη για «ρητορική μίσους» (hate speech) για την έκφραση των χριστιανικών πεποιθήσεών της σχετικά με το γάμο και τη σεξουαλική ηθική στο εκκλησιαστικό περιοδικό πριν από 20 χρόνια.
Η καταδίκη αφορά τη «δημιουργία και τη διάθεση στο κοινό ενός κειμένου που προσβάλλει μια ομάδα».
Το Ανώτατο Δικαστήριο από την άλλη αθώωσε ομόφωνα την Päivi Räsänen για το tweet της που περιείχε το εδάφιο από την «Προς Ρωμαίους» επιστολή.
Η καταδίκη της για «ρητορική μίσους» βασίστηκε στο κεφάλαιο του φινλανδικού ποινικού κώδικα με τίτλο «εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας».
Το Δικαστήριο έκρινε ένοχους την Päivi Räsänen από κοινού με τον έναν Λουθηρανό επίσκοπο επειδή «διέθεσαν στο κοινό απόψεις που προσβάλλουν τους ομοφυλόφιλους ως ομάδα λόγω του σεξουαλικού τους προσανατολισμού».
Επιπλέον, κατά την δικαστική ετυμηγορία «πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι το κείμενο που αποτελεί τη βάση της καταδίκης δεν περιείχε υποκίνηση βίας ή παρόμοια απειλητική υποκίνηση μίσους.
Η συμπεριφορά, επομένως, δεν είναι ιδιαίτερα σοβαρή από την άποψη της φύσης του αδικήματος».
Το Δικαστήριο οδηγήθηκε στην καταδίκη με το σκεπτικό ότι «μετά την έναρξη προκαταρκτικής έρευνας για το θέμα το 2019, η Räsänen συνέχισε να μοιράζεται το άρθρο στις δικές της σελίδες στο διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το 2019 και το 2020».
Όσον αφορά το tweet με το αποστολικό χωρίο, με το οποίο η Räsänen αμφισβήτησε την απόφαση της ηγεσίας των Λουθηρανών να χρηματοδοτήσουν μια εκδήλωση «υπερηφάνειας», το Δικαστήριο έκρινε ομόφωνα ότι δεν πληρούσε τα κριτήρια για το αδίκημα της υποκίνησης, καθώς η Räsänen «αιτιολόγησε τη γνώμη της επικαλούμενη ένα βιβλικό χωρίο».
Το Ανώτατο Δικαστήριο τελικά επέβαλε χρηματική ποινή ύψους αρκετών χιλιάδων ευρώ και αποφάσισε ότι οι αμφισβητούμενες δηλώσεις πρέπει «να μην είναι προσβάσιμες στο κοινό και να καταστραφούν».
Αμέσως μετά την δημοσίευση της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου η Päivi Räsänen έκανε τις εξής δηλώσεις:
«Είμαι συγκλονισμένη και βαθιά απογοητευμένη που το Δικαστήριο δεν αναγνώρισε το θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμά μου στην ελευθερία της έκφρασης.
Παραμένω πιστή στις διδασκαλίες της χριστιανικής μου πίστης και θα συνεχίσω να υπερασπίζομαι το δικαίωμά μου, αλλά και το δικαίωμα κάθε ανθρώπου, να μοιράζεται τις πεποιθήσεις του στο δημόσιο χώρο.
Ζητώ νομική συμβουλή σχετικά με μια πιθανή προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Δεν πρόκειται μόνο για την δική μου ελευθερία έκφρασής, αλλά για εκείνη κάθε ατόμου στη Φινλανδία.
Μια θετική απόφαση θα βοηθούσε να αποτραπεί η υποβολή άλλων αθώων ανθρώπων στην ίδια δοκιμασία απλώς και μόνο επειδή μοιράζονται τις πεποιθήσεις τους».
Τέλος, αξίζει να επισημανθεί ότι το βρετανικό περιοδικό Εconomist στο ειδικό αφιέρωμα τον Μάϊο του 2025 για την σταδιακή οπισθοχώρηση της Ευρώπης στην προστασία του θεμελιώδους δικαιώματος της ελευθερίας της έκφρασης έκανε ειδική μνεία στη συγκεκριμένη υπόθεση.
Προηγουμένως η ΕΟΔ έγραψε σχετικά με την απόφαση του ΣτΕ για την υιοθεσία από ομοφυλόφιλα ζευγάρια.
