Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα διδάσκει τα παιδιά μας!
Νέο σύστημα AI στο Ψηφιακό Φροντιστήριο υπόσχεται εξατομίκευση, αλλά εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τον ρόλο του δασκάλου και την ποιότητα της μάθησης.
Με μια απόφαση που σηματοδοτεί μια βαθιά τομή στον τρόπο λειτουργίας της δημόσιας εκπαίδευσης, το Υπουργείο Παιδείας προχωρά στη δημιουργία ενός νέου συστήματος εξατομικευμένων ασκήσεων μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης, στο πλαίσιο του λεγόμενου «Ψηφιακού Φροντιστηρίου (EduAI)». Το έργο, προϋπολογισμού σχεδόν 3 εκατομμυρίων ευρώ, φιλοδοξεί να μετατρέψει μια μέχρι σήμερα παθητική πλατφόρμα εκπαιδευτικού υλικού σε ένα «ευφυές» περιβάλλον μάθησης.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η νέα πλατφόρμα θα μπορεί να δημιουργεί ασκήσεις προσαρμοσμένες στο επίπεδο κάθε μαθητή, να εντοπίζει λάθη και γνωστικά κενά, να αξιολογεί ακόμη και την επιχειρηματολογία των παιδιών και να παρέχει άμεση ανατροφοδότηση. Με άλλα λόγια, επιχειρείται η εισαγωγή της Τεχνητής Νοημοσύνης στον ίδιο τον πυρήνα της μαθησιακής διαδικασίας.
Το ίδιο το Υπουργείο, ωστόσο, παραδέχεται εμμέσως την αποτυχία του υφιστάμενου συστήματος. Το σημερινό Ψηφιακό Φροντιστήριο χαρακτηρίζεται από μονοδιάστατη λειτουργία, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο κατανόησης, χωρίς διαδραστικότητα και χωρίς εργαλεία αξιολόγησης της προόδου. Η νέα επένδυση έρχεται, ουσιαστικά, να καλύψει αυτά τα κενά.
Το ερώτημα όμως που τίθεται είναι βαθύτερο: η απάντηση σε μια ανεπαρκή εκπαιδευτική πολιτική είναι η αντικατάσταση της ανθρώπινης διδασκαλίας από αλγορίθμους;
Η εκπαίδευση δεν είναι απλώς μετάδοση γνώσεων ούτε επίλυση ασκήσεων. Είναι σχέση, διάλογος, παιδαγωγική καθοδήγηση, καλλιέργεια κρίσης και προσωπικότητας. Ένας εκπαιδευτικός δεν περιορίζεται στο να εντοπίζει λάθη· αντιλαμβάνεται τις ψυχολογικές ανάγκες του μαθητή, εμπνέει, ενθαρρύνει, διορθώνει με τρόπο ανθρώπινο. Μπορεί άραγε μια μηχανή να υποκαταστήσει όλα αυτά;
Η υπερβολική εμπιστοσύνη στην Τεχνητή Νοημοσύνη ενέχει σοβαρούς κινδύνους. Πρώτον, δημιουργεί μια ψευδαίσθηση αντικειμενικότητας: οι αλγόριθμοι δεν είναι ουδέτεροι, αλλά ενσωματώνουν επιλογές και περιορισμούς των δημιουργών τους. Δεύτερον, υπάρχει ο κίνδυνος τυποποίησης της μάθησης, όπου η δημιουργικότητα και η κριτική σκέψη υποχωρούν μπροστά σε «έτοιμα» μοτίβα απαντήσεων. Τρίτον, η συνεχής εξάρτηση από ψηφιακά εργαλεία μπορεί να αποδυναμώσει την αυτενέργεια και την ουσιαστική εμβάθυνση των μαθητών.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι η εισαγωγή τέτοιων συστημάτων φαίνεται να αντιμετωπίζεται ως πανάκεια, χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστική ενίσχυση του ίδιου του σχολείου και του ρόλου του εκπαιδευτικού. Αντί να επενδύουμε πρωτίστως στον άνθρωπο, επενδύουμε στη μηχανή.
Η τεχνολογία μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο, όταν λειτουργεί επικουρικά και υπό την καθοδήγηση του δασκάλου. Όταν όμως επιχειρεί να τον αντικαταστήσει, τότε το πρόβλημα είναι πολύ πιο σοβαρό απ' όσο νομίζουμε.
Η νέα αυτή ρύθμιση ανοίγει μια συζήτηση που δεν μπορεί να αγνοηθεί: θέλουμε μια εκπαίδευση με επίκεντρο τον άνθρωπο ή μια εκπαίδευση που θα ανατίθεται σταδιακά σε αλγορίθμους; Το μέλλον των παιδιών μας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως πεδίο πειραματισμού.
Προηγουμένως η ΕΟΔ έγραψε ότι στην Ελλάδα ξεκίνησε το πρώτο εργαλείο «Τεχνητής Νοημοσύνης» για θέματα πίστεως.
![95 Χρόνια ἀπὸ τὴ Συνοδικὴ καταδίκη ἑνὸς Ἁγίου (17 Μαρτίου 1931)[1]](/img/article/866/64_tn-v1773738952.jpg)
