Μοναχικά ονόματα στο ληξιαρχείο: Αντιδράσεις και φόβοι για αλλαγή ταυτότητας
Μοναχοί και ιερομόναχοι εκφράζουν ανησυχία ότι η προαιρετική καταγραφή μοναχικού ονόματος μπορεί να οδηγήσει έμμεσα σε νέα ταυτότητα και προσωπικό αριθμό.
Κλίμα έντονης ανησυχίας επικρατεί τις τελευταίες ημέρες σε μοναχούς, μοναχές και ιερομόναχους σε όλη τη χώρα, μετά τη θεσμοθέτηση της δυνατότητας καταγραφής του μοναχικού ονόματος στο ληξιαρχείο. Αν και η ρύθμιση παρουσιάζεται ως προαιρετική, πολλοί εκφράζουν τον φόβο ότι οδηγεί έμμεσα σε ασυμβατότητα με τα υφιστάμενα κρατικά έγγραφα και, τελικά, σε υποχρεωτική αλλαγή ταυτότητας, με σοβαρές συνειδησιακές και πνευματικές προεκτάσεις.
Στο vimaorthodoxias.gr έχουν καταγραφεί το τελευταίο διάστημα διαμαρτυρίες από μονές σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Μοναχοί, μοναχές και ιερομόναχοι κάνουν λόγο για μια διαδικασία που, όπως υποστηρίζουν, δημιουργεί θεσμικό αδιέξοδο και εγκυμονεί τον κίνδυνο έμμεσου εξαναγκασμού σε αλλαγή στοιχείων ταυτότητας.
Μέχρι σήμερα, επισημαίνουν εκπρόσωποι της μοναστικής κοινότητας, το όνομα που λαμβάνεται κατά τη μοναχική κουρά ή τη χειροτονία δεν καταχωριζόταν στο ληξιαρχείο. Στα δημόσια έγγραφα αναγραφόταν αποκλειστικά το βαπτιστικό όνομα, ενώ το μοναχικό είχε καθαρά εκκλησιαστική χρήση. Αυτό το καθεστώς διασφάλιζε την πλήρη ταύτιση ληξιαρχικών στοιχείων και αστυνομικής ταυτότητας, χωρίς διοικητικά προβλήματα.
Η πρόσφατη νομοθετική πρόβλεψη, ωστόσο, επιτρέπει την προσθήκη του μοναχικού ονόματος στο ληξιαρχείο. Παρότι χαρακτηρίζεται ως επιλογή, μοναχοί και ιερομόναχοι τονίζουν ότι οι πρακτικές συνέπειες δεν είναι αμελητέες. Όπως εξηγούν, σε περίπτωση δήλωσης του μοναχικού ονόματος, τα στοιχεία παύουν να συμφωνούν με την παλαιά αστυνομική ταυτότητα, η οποία φέρει μόνο το βαπτιστικό όνομα.
Τι συνεπάγεται για τα κρατικά μητρώα
«Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι θα θεωρηθούμε ασύμβατοι με τα κρατικά μητρώα και θα οδηγηθούμε σε αλλαγή ταυτότητας», αναφέρουν μοναχοί από μονές της Βόρειας και Κεντρικής Ελλάδας. Όπως προσθέτουν, η έκδοση νέας ταυτότητας συνδέεται με την απόδοση Προσωπικού Αριθμού, κάτι που αρκετοί δηλώνουν ότι απορρίπτουν για λόγους συνείδησης.
Στο υπόβαθρο των αντιδράσεων βρίσκεται η γενικότερη ανησυχία για την ψηφιακή ενοποίηση των προσωπικών δεδομένων των πολιτών υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εσωτερικών. Πνευματικοί κύκλοι υπογραμμίζουν ότι η μοναχική ιδιότητα δεν συνιστά απλή μεταβολή ονόματος, αλλά βαθιά υπαρξιακή και εκκλησιολογική αλλαγή, η οποία δεν μπορεί να εντάσσεται μηχανιστικά σε κρατικά μητρώα.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στις τοποθετήσεις από το Άγιον Όρος, όπου εκφράζεται έντονος προβληματισμός για το αν τέτοιες ρυθμίσεις ενδέχεται να εξελιχθούν σε πιεστικές πρακτικές στο μέλλον, ακόμη κι αν σήμερα εμφανίζονται ως προαιρετικές. «Η εμπειρία δείχνει ότι πολλές επιλογές με τον χρόνο μετατρέπονται σε υποχρεώσεις», σημειώνουν χαρακτηριστικά.
Το μήνυμα που μεταφέρουν ηγούμενοι και πνευματικοί πατέρες είναι ξεκάθαρο: να αποφευχθεί, προς το παρόν, η δήλωση των μοναχικών ονομάτων στο ληξιαρχείο, έως ότου υπάρξουν σαφείς και δεσμευτικές θεσμικές εγγυήσεις ότι δεν θα προκύψει έμμεσος εξαναγκασμός σε αλλαγή ταυτότητας και αποδοχή νέων ψηφιακών αριθμών.
Η υπόθεση φαίνεται πως δεν κλείνει εδώ. Αντιθέτως, ανοίγει έναν ευρύτερο διάλογο για τα όρια μεταξύ Πολιτείας και Εκκλησίας, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο η ψηφιακή εποχή αγγίζει ευαίσθητες πνευματικές ταυτότητες που μέχρι σήμερα παρέμεναν εκτός διοικητικής ομογενοποίησης.
Νωρίτερα η ΕΟΔ γράψαμε για απλούστευση στην καταχώριση του θρησκευτικού ονόματος για κληρικούς και μοναχούς.
