Ράσκας και Πριζρένης Θεοδόσιος: «Στο Κοσσυφοπέδιο και τα Μετόχια ο Σταυρός και η Ανάσταση βιώνονται καθημερινά»

Για το ουσιαστικό περιεχόμενο της εορτής των Χριστουγέννων, την ανάγκη διαφύλαξης της ταυτότητας και των οικογενειακών δεσμών, την παραμονή στις πατρογονικές εστίες, αλλά και τους τρόπους προστασίας παιδιών και νέων από τις παγίδες της εικονικής πραγματικότητας, μίλησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ράσκας και Πριζρένης κ. Θεοδόσιος σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Jedinstvo», το παλαιότερο και μοναδικό σερβικό έντυπο μέσο ενημέρωσης στο Κοσσυφοπέδιο και τα Μετόχια.

Η συνέντευξη δόθηκε με αφορμή τη συμπλήρωση 81 ετών αδιάλειπτης λειτουργίας της εφημερίδας το 2025 και πραγματοποιήθηκε από τη Ράντα Κόμαζετς, διευθύντρια του εκδοτικού οργανισμού.

Μια διακονία Σταυρού και Αναστάσεως

Απαντώντας στο ερώτημα από πού αντλεί τη δύναμη να παραμένει στην έδρα της Επισκοπής του, παρά τους πολέμους, τις διώξεις, τις απαγωγές και την καταστροφή ιερών προσκυνημάτων, ο Σεβασμιώτατος υπογράμμισε ότι η αληθινή δύναμη δεν προέρχεται από την ανθρώπινη αυτάρκεια ούτε από πρόσκαιρες εγκόσμιες στηρίξεις. Όπως σημείωσε, πηγάζει από τη βαθιά πίστη ότι ο Χριστός κατήργησε τον θάνατο και ότι καμία αδικία δεν έχει μόνιμο χαρακτήρα.

Γι’ αυτόν τον λόγο, τόνισε, η διακονία στο Κοσσυφοπέδιο και τα Μετόχια αποτελεί ιδιαίτερη ευλογία: είναι μια συνεχής συμμετοχή στο μυστήριο της Σταύρωσης και της Ανάστασης. Σε αυτόν τον τόπο γίνεται απτό ότι όλα τα ανθρώπινα είναι εφήμερα και μεταβαλλόμενα, ενώ ό,τι ανήκει στον Χριστό μένει ακλόνητο και αιώνιο. Κάθε Θεία Λειτουργία, πρόσθεσε, υπενθυμίζει πως η Εκκλησία είναι η κιβωτός της σωτηρίας, ο ασφαλής χώρος μέσα στον οποίο ο άνθρωπος βρίσκει προστασία και προοπτική.

Η παραμονή στον τόπο της διακονίας δεν είναι απλώς επιλογή, αλλά πράξη πίστης στον Θεό, στην Εκκλησία και στα ιερά της. Ο χριστιανός, όπως είπε, δεν σώζεται αποφεύγοντας τον σταυρό και τις δοκιμασίες, αλλά παραμένοντας πιστός στον Χριστό εκεί όπου τον έχει καλέσει. Με προσευχή και καθημερινό αγώνα, η Εκκλησία παραμένει δίπλα στον λαό, στους μοναχούς και στον κλήρο, φυλάσσοντας τα ιερά και ζώντας με τη βεβαιότητα ότι ο Θεός έχει πάντοτε τον τελικό λόγο.

Ταυτότητα, οικογένεια και εκκλησιαστική μαρτυρία

Ο Μητροπολίτης κλήθηκε ακόμη να σχολιάσει τις αυξανόμενες επικρίσεις προς τη Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία για τη σταθερή της στάση υπέρ της διατήρησης της σερβικής ταυτότητας και των οικογενειακών αξιών, παρά το γεγονός ότι μέσω του ποιμαντικού της έργου προσφέρει ασφάλεια και στήριξη στον λαό.

Όπως επισήμανε, η Εκκλησία δεν μπορεί να περιοριστεί σε έναν κλειστό χώρο, διότι η πίστη δεν είναι ιδιωτική υπόθεση, αλλά το ζωντανό Σώμα του Χριστού που εκφράζεται μέσα από έναν πιστό λαό. Όταν μιλά για ταυτότητα και οικογένεια, δεν υπερασπίζεται ιδεολογίες, αλλά αξίες που καλλιεργούν την αγάπη, τη θυσία και την κοινοτική ζωή. Χωρίς το χριστιανικό ήθος, προειδοποίησε, μπορεί να διατηρηθούν εξωτερικά σύμβολα, αλλά εσωτερικά ο άνθρωπος κινδυνεύει να χάσει τον προσανατολισμό του, παρασυρόμενος από το πνεύμα της εποχής που σχετικοποιεί τα πάντα.

Η Εκκλησία, τόνισε, δεν λειτουργεί ως πολιτικός παράγοντας, αλλά ως πνευματική μητέρα που υπενθυμίζει ότι αληθινή ελευθερία δεν υπάρχει χωρίς τον Θεό. Όπου επιχειρείται η φίμωσή της, συχνά υποκρύπτεται η πρόθεση να μείνει ο άνθρωπος χωρίς πνευματική καθοδήγηση και να γίνει ευάλωτος στον φόβο, στα πάθη και στη χειραγώγηση.

Οι κίνδυνοι του εικονικού κόσμου

Αναφερόμενος στον ψηφιακό και εικονικό κόσμο, ο Σεβασμιώτατος σημείωσε ότι καθίσταται επικίνδυνος όταν παρουσιάζεται ως πιο αληθινός από την ίδια τη ζωή. Τότε, ιδίως τα παιδιά και οι νέοι, διαμορφώνουν την ταυτότητά τους μέσα από εξιδανικευμένες εικόνες επιτυχίας και ομορφιάς, γεγονός που γεννά φθόνο, ανασφάλεια και εσωτερικές συγκρούσεις.

Η απάντηση, όπως υπογράμμισε, δεν βρίσκεται μόνο σε απαγορεύσεις, αλλά κυρίως στην πνευματική αγωγή και στην καλλιέργεια της καρδιάς. Οι νέοι χρειάζεται να συνειδητοποιήσουν ότι η αξία τους δεν εξαρτάται από την ψηφιακή προβολή, αλλά από το ότι είναι πλασμένοι να γίνουν ναοί του ζώντος Θεού. Η συμμετοχή στη λειτουργική ζωή βοηθά στην απόκτηση εσωτερικής συγκέντρωσης και μειώνει την έλξη του ψηφιακού θορύβου. Καθοριστικός, τέλος, είναι ο ρόλος των γονέων και των ιερέων στη δημιουργία σχέσεων αγάπης και διαλόγου μέσα στην οικογένεια και την κοινότητα.

Στήριξη μέσα στις δοκιμασίες

Ο Μητροπολίτης αναφέρθηκε επίσης στο έργο της Επισκοπής για τη στήριξη των πιστών που βιώνουν δυσκολίες, φόβο και άδικες κατηγορίες. Όπως είπε, η Εκκλησία παραμένει ενεργά παρούσα, χωρίς να εγκαταλείπει τους ιερούς τόπους, προσφέροντας πνευματική παρηγοριά αλλά και έμπρακτη βοήθεια: προσευχή, συμβουλευτική στήριξη, φιλανθρωπικό έργο, ενίσχυση οικογενειών και, όπου είναι δυνατόν, διαμεσολάβηση με διεθνείς φορείς.

Το σημαντικότερο, υπογράμμισε, είναι να αισθανθεί ο άνθρωπος ότι δεν είναι μόνος. Η Εκκλησία προστατεύει από την απελπισία, επαναφέροντας τον πιστό στον Χριστό και υπενθυμίζοντας ότι η ζωή δεν εξαντλείται στις παρούσες δυσκολίες, αλλά έχει αιώνιο νόημα που κανείς δεν μπορεί να αφαιρέσει.

Η πρόκληση της εγκατάλειψης

Αναφερόμενος στη φυγή Σέρβων από το Κοσσυφοπέδιο και τα Μετόχια λόγω διακρίσεων και παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο Σεβασμιώτατος τόνισε ότι κανείς δεν δικαιούται να κρίνει όσους, από φόβο ή αδυναμία, αναζητούν ασφάλεια αλλού. Ωστόσο, ως λαός, δεν πρέπει να λησμονούμε το παράδειγμα των προγόνων μας, που σε ακόμη δυσκολότερες συνθήκες παρέμειναν πιστοί στον Χριστό και την πατρίδα τους.

Η εγκατάλειψη των ιερών τόπων και της κοινότητας, όπως επισήμανε, δεν είναι απλώς αλλαγή τόπου κατοικίας, αλλά βαθύ πνευματικό τραύμα, ιδίως όταν η κληρονομημένη γη εκποιείται σε ξένους, θέτοντας σε κίνδυνο όσους προσπαθούν να παραμείνουν. Γι’ αυτό απαιτείται ανανέωση του αισθήματος ευθύνης και αλληλεγγύης, με ελπίδα όχι στις ανθρώπινες δυνάμεις, αλλά στον Θεό, με τη βεβαιότητα ότι καμία αδικία δεν διαρκεί αιώνια.

Το ουσιαστικό νόημα των Χριστουγέννων

Κλείνοντας, ο Μητροπολίτης μίλησε για το αληθινό περιεχόμενο της εορτής των Χριστουγέννων. Τόνισε ότι όταν περιορίζονται σε καταναλωτικές συνήθειες και επιφανειακή διασκέδαση, χάνεται η ουσία τους, που είναι η προετοιμασία της καρδιάς για την υποδοχή του Χριστού. Τα Χριστούγεννα αποκαλύπτουν την ταπείνωση του Θεού που γίνεται άνθρωπος, ενώ το Πάσχα φανερώνει τη νίκη επί του θανάτου.

Αν οι εορτές δεν μεταμορφώνουν τη ζωή, τις οικογενειακές σχέσεις, τη στάση μας απέναντι στον πλησίον, τότε παραμένουν κενές. Γι’ αυτό η Εκκλησία καλεί οι άγιες ημέρες να βιώνονται με νηστεία, προσευχή, εξομολόγηση και Θεία Κοινωνία. Όταν ο άνθρωπος προσφέρει στον Θεό τα δώρα της καρδιάς του –την πίστη, την καθαρότητα, την προσευχή– τότε η εορτή γίνεται αληθινή, ζωντανή και σωτήρια, τόσο για τον ίδιο όσο και για τους γύρω του.

Νωρίτερα η ΕΟΔ έγραψε ότι στη Συρία αποτράπηκε απόπειρα επίθεσης μαχητών ISIS σε εκκλησίες την Πρωτοχρονιά..