Τα σχολεία της Σουηδίας μειώνουν την ψηφιακή μάθηση

Ο διπλασιασμός των αναλογικών εργαλείων έχει προκαλέσει κριτική από εταιρείες τεχνολογίας, εκπαιδευτικούς και επιστήμονες υπολογιστών, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι θα μπορούσε να επηρεάσει τις προοπτικές απασχόλησης των μαθητών, ακόμη και να βλάψει την οικονομία της σκανδιναβικής χώρας.

Σε ένα λύκειο στη Νάκα, λίγο έξω από τη Στοκχόλμη, οι τελειόφοιτοι μαθητές βγάζουν φορητούς υπολογιστές από τα σακίδια και τις τσάντες τους, μαζί με αντικείμενα που λένε ότι χρησιμοποιούσαν λιγότερο συχνά πριν από μερικά χρόνια.

«Τώρα γυρίζω σπίτι από το σχολείο με νέα βιβλία και χαρτιά συχνά», λέει η 18χρονη Sophie. Λέει ότι μια δασκάλα «έχει αρχίσει να εκτυπώνει όλα τα κείμενα που χρησιμοποιούμε κατά τη διάρκεια του μαθήματος», ενώ μια ψηφιακή πλατφόρμα μάθησης στα μαθήματα μαθηματικών έχει αντικατασταθεί με διδασκαλία μόνο με σχολικά βιβλία.

Είναι μια εικόνα που έρχεται σε αντίθεση με τη φήμη της Σουηδίας ως μιας από τις πιο τεχνολογικά καταρτισμένες κοινωνίες της Ευρώπης, χάρη στα υψηλά επίπεδα ψηφιακών δεξιοτήτων και σε μια ακμάζουσα σκηνή νεοσύστατων τεχνολογικών επιχειρήσεων.

Οι φορητοί υπολογιστές έγιναν κυρίαρχοι στις σουηδικές τάξεις στα τέλη της δεκαετίας του 2000 και στις αρχές της δεκαετίας του 2010. Μέχρι το 2015, περίπου το 80% των μαθητών στα κρατικά χρηματοδοτούμενα λύκεια των δήμων είχαν ατομική πρόσβαση σε μια ψηφιακή συσκευή, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία.

Η υποχρεωτική χρήση tablet στα νηπιαγωγεία συμπεριλήφθηκε στο πρόγραμμα σπουδών το 2019, στο πλαίσιο της αποστολής της προηγούμενης Σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης να προετοιμάσει ακόμη και τα μικρότερα παιδιά για μια ολοένα και πιο ψηφιακή επαγγελματική και ιδιωτική ζωή.

Ωστόσο, ο τρέχων δεξιός συνασπισμός, ο οποίος ανέλαβε την εξουσία το 2022, στρέφει τη διδασκαλία σε διαφορετική κατεύθυνση.

«Προσπαθούμε, στην πραγματικότητα, να απαλλαγούμε από τις οθόνες όσο το δυνατόν περισσότερο», λέει ο Joar Forsell, εκπρόσωπος εκπαίδευσης του Φιλελεύθερου Κόμματος, του οποίου ο ηγέτης είναι ο υπουργός Παιδείας της Σουηδίας.

«Με μεγαλύτερες ηλικίες στο σχολείο μπορεί να τις χρησιμοποιείτε λίγο περισσότερο, αλλά με μικρότερες ηλικίες ή στο σχολείο, δεν νομίζω ότι πρέπει να χρησιμοποιούμε καθόλου οθόνες».

Η κυβέρνηση έχει χρησιμοποιήσει συχνά το σύνθημα «från skärm till pärm», το οποίο ακούγεται πιασάρικο στα σουηδικά και μεταφράζεται ως «από την οθόνη στο ντοσιέ».

Υποστηρίζει ότι τα μαθήματα χωρίς οθόνη δημιουργούν καλύτερες συνθήκες για να συγκεντρωθούν τα παιδιά και να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους στη γραφή και την ανάγνωση.

Από το 2025, τα νηπιαγωγεία δεν υποχρεούνται πλέον να χρησιμοποιούν ψηφιακά εργαλεία και τα tablet δεν χορηγούνται σε παιδιά κάτω των δύο ετών.

Αργότερα φέτος τίθεται σε ισχύ η απαγόρευση των κινητών τηλεφώνων στα σχολεία – ακόμη και για εκπαιδευτική χρήση.

Στα σχολεία έχουν ήδη διατεθεί περισσότερα από 2,1 δισεκατομμύρια κορώνες (200 εκατομμύρια δολάρια, 157 εκατομμύρια λίρες) σε επιχορηγήσεις για επενδύσεις σε σχολικά βιβλία και οδηγούς δασκάλων. Ένα νέο πρόγραμμα σπουδών που έχει σχεδιαστεί για τη διδασκαλία που βασίζεται σε σχολικά βιβλία αναμένεται το 2028.

«Το να διαβάζουν πραγματικά βιβλία και να γράφουν σε πραγματικό χαρτί, και να κάνουν πράξεις με πραγματικούς αριθμούς σε χαρτί, είναι πολύ καλύτερο αν θέλεις τα παιδιά να αποκτήσουν τη γνώση που χρειάζονται», υποστηρίζει ο Forsell.

Η αλλαγή προσέγγισης ακολούθησε μια διαβούλευση το 2023 στην οποία συμμετείχαν ακαδημαϊκοί ερευνητές, εκπαιδευτικοί οργανισμοί, δημόσιοι φορείς και δήμοι.

«Έχει υπάρξει αυξημένη ευαισθητοποίηση σχετικά με την αναστάτωση που προκαλεί η τεχνολογία στις τάξεις», λέει η Δρ Sissela Nutley, νευροεπιστήμονας που συνδέεται με το Ινστιτούτο Karolinska στη Στοκχόλμη, η οποία είναι μεταξύ εκείνων που έχουν εκφράσει ανησυχίες σχετικά με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων.

Η Nuttley λέει ότι οι μαθητές μπορεί να χάσουν τη συγκέντρωσή τους βλέποντας τι κάνουν άλλα παιδιά στις οθόνες. Επισημαίνει επίσης ένα αυξανόμενο σύνολο διεθνών ερευνών που υποδηλώνουν ότι η ανάγνωση κειμένων σε ψηφιακές συσκευές μπορεί να δυσκολέψει τα παιδιά να επεξεργάζονται πληροφορίες και ότι η έντονη χρήση οθονών μπορεί ακόμη και να επηρεάσει την ανάπτυξη του εγκεφάλου των νεότερων μαθητών.

Η κυβέρνηση ελπίζει ότι η επιστροφή σε πιο παραδοσιακές μεθόδους διδασκαλίας θα βοηθήσει στη βελτίωση της θέσης της Σουηδίας στις κατατάξεις PISA (Πρόγραμμα διεθνούς αξιολόγησης μαθητών) – το σημείο αναφοράς του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για τα βασικά εκπαιδευτικά μαθήματα. Κάποτε πρωταγωνίστρια με εξαιρετικές επιδόσεις, η Σουηδία είδε τις βαθμολογίες της να καταρρέουν το 2012 και, μετά από μια σύντομη ανάκαμψη, σημείωσε νέα σημαντική πτώση στα μαθηματικά και την ανάγνωση το 2022.

Αν και εξακολουθεί να βρίσκεται ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ, η χώρα είχε χειρότερη επίδοση στον αλφαβητισμό το 2022 από χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ΗΠΑ, η Δανία και η Φινλανδία. Σχεδόν το ένα τέταρτο (24%) των μαθητών ηλικίας 15 ή 16 ετών δεν έφτασαν σε ένα βασικό επίπεδο κατανόησης κειμένου.

«Γνωρίζουμε ότι τα παιδιά που έχουν περάσει από όλο το σχολικό σύστημα με πολλές οθόνες – υστερούν στις διεθνείς έρευνες», λέει ο Forsell.

Μια έκθεση για την εκπαίδευση στη Σουηδία, που δημοσιεύθηκε από τον ΟΟΣΑ τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, σε γενικές γραμμές, οι Σουηδοί μαθητές επωφελούνται από την πρόσβαση σε ψηφιακά εργαλεία.

Ωστόσο, επισήμανε την υψηλή παρουσία ψηφιακών περισπασμών στις σουηδικές τάξεις και διαπίστωσε ότι η εκτεταμένη χρήση ψηφιακών συσκευών στα μαθήματα μαθηματικών συσχετίστηκε με χαμηλότερα αποτελέσματα. Παρ’ όλα αυτά, οι βαθμολογίες παρέμεναν αξιοσημείωτα υψηλότερες σε σύγκριση με εκείνους που δεν χρησιμοποιούσαν καθόλου ψηφιακές συσκευές.

Ο Andreas Schleicher, διευθυντής εκπαίδευσης του ΟΟΣΑ, προτρέπει σε προσοχή όσον αφορά τη σύνδεση «αιτίας και αποτελέσματος», αλλά υποστηρίζει ότι η προηγούμενη πιο «ακραία» υιοθέτηση της τεχνολογίας από τη Σουηδία, σε σύγκριση με άλλες χώρες, πιθανότατα επηρέασε τα αποτελέσματά της.

«Απλώς έβαλε πολλές συσκευές και τεχνολογία στις τάξεις χωρίς σαφή παιδαγωγική πρόθεση, χωρίς σαφείς στόχους», υποστηρίζει.

Αλλά στη Σουηδία, η στρατηγική επιστροφής στα βιβλία της κυβέρνησης έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις στην επιχειρηματική κοινότητα.

Μια νέα έκθεση από τον εμπορικό σύλλογο Swedish Edtech Industry προειδοποιεί ότι μια πιο αναλογική εκπαίδευση διατρέχει τον κίνδυνο οι μαθητές να μην είναι επαρκώς προετοιμασμένοι για μελλοντικές θέσεις εργασίας.

«Όλοι χρειάζονται βασικές ψηφιακές δεξιότητες για να ενταχθούν στο εργατικό δυναμικό», υποστηρίζει η Jannie Jeppesen, Διευθύνουσα Σύμβουλος του συλλόγου και πρώην εκπαιδευτικός. Επικαλείται μια πρόσφατη έκθεση της ΕΕ που εκτιμά ότι το 90% των θέσεων εργασίας σύντομα θα απαιτούν ψηφιακές δεξιότητες.

Η Jeppesen ανησυχεί επίσης για τον αντίκτυπο στην επιχειρηματικότητα και την καινοτομία. Η Σουηδία είναι επί του παρόντος το κορυφαίο εργοστάσιο της Ευρώπης για τεχνολογικούς «μονόκερους» (εταιρείες αξίας 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων \[740 εκατομμυρίων λιρών\] ή περισσότερο), σε σχέση με το μέγεθος του πληθυσμού της.

Σε αυτές περιλαμβάνονται η πλατφόρμα μουσικής Spotify και η Legora, μια πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης για το νομικό επάγγελμα. Αυτού του είδους οι εταιρείες «θα μετακινηθούν αλλού» εάν δεν μπορούν να βρουν τις κατάλληλες ικανότητες πληροφορικής στη Σουηδία, υποστηρίζει η Jeppeson.

Υπάρχει επίσης το ζήτημα της αυξανόμενης παγκόσμιας χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ). Η σουηδική κυβέρνηση θέλει τα σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης να αρχίσουν να διδάσκουν μαθήματα σχετικά με τις ευκαιρίες και τους κινδύνους της χρήσης της ΤΝ, αλλά ορισμένοι επικριτές λένε ότι η ΤΝ θα πρέπει επίσης να αποτελεί μέρος του προγράμματος σπουδών και για μικρότερα παιδιά.

Χωρίς τέτοια μέτρα, τα μικρότερα παιδιά από πλουσιότερες οικογένειες, των οποίων οι γονείς είναι πιο πιθανό να είναι σε θέση να τα βοηθήσουν να κατανοήσουν πώς να χρησιμοποιούν εργαλεία ΤΝ, θα αποκτήσουν πλεονέκτημα δημιουργώντας ένα «ψηφιακό χάσμα», προειδοποιεί η καθηγήτρια Linnéa Stenliden, στο Τμήμα Επιστημών Συμπεριφοράς του Πανεπιστημίου Linköping.

Αλλά πίσω στο σουηδικό κοινοβούλιο, ο Forsell επιμένει ότι τα παιδιά δεν πρέπει να διδάσκονται για την ΤΝ πριν κατακτήσουν άλλες βασικές δεξιότητες και απορρίπτει την ιδέα ότι η πιο παραδοσιακή προσέγγιση της κυβέρνησης στην εκπαίδευση θα διευρύνει την ανισότητα.

«Μπορείτε να δώσετε στους ανθρώπους τις ευκαιρίες που τους αφαιρεί η ανισότητα μόνο παρέχοντάς τους την κατάλληλη εκπαίδευση», λέει.

Ωστόσο, η Jeppesen, Διευθύνων Σύμβουλος της σουηδικής βιομηχανίας EdTech, υποστηρίζει ότι αυτή είναι μια «λαϊκιστική» στάση. Λέει ότι η εστίαση της κυβέρνησης στη σύγκριση ψηφιακών και αναλογικών τάξεων απομακρύνει την προσοχή από άλλους παράγοντες που ενδεχομένως επηρεάζουν τα αποτελέσματα.

Αυτό περιλαμβάνει την άνιση κατανομή των εκπαιδευτικών πόρων και των διδακτικών δυνατοτήτων, η οποία επισημάνθηκε σε έκθεση του Μαρτίου από την Υπηρεσία Εκπαίδευσης της Σουηδίας.

Στη Νάκα, οι απόψεις των μαθητών της τελευταίας τάξης είναι επίσης διχασμένες.

«Το διαδίκτυο έχει κατακλύσει τις νεότερες γενιές και έχω παρατηρήσει ότι χάνουν την εστίασή τους πιο εύκολα», λέει ο 18χρονος Αλέξιος, ο οποίος δεν θέλει τα μικρότερα αδέλφια του να χρησιμοποιούν ψηφιακά εργαλεία στο σχολείο όσο η γενιά του.

Αλλά άλλοι, όπως η 19χρονη Γιασμίν, είναι υπέρ της ψηφιακής εκπαίδευσης, ακόμη και για παιδιά ηλικίας δημοτικού σχολείου. «Ας επικεντρωθούμε περισσότερο στους υπολογιστές. Γιατί αν είμαστε ρεαλιστές, όλος ο κόσμος χρησιμοποιεί υπολογιστές».

Νέοι κανόνες χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης στα σχολεία

Πηγή: https://enromiosini.gr/arthrografia/ta-scholeia-tis-soyidias/

Читайте также