Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος: Οι Φωτιστές των Σλάβων και η κληρονομιά τους

Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος παραδίδουν το Κυριλλικό αλφάβητο εις τους Σλάβους

Ο εκχριστιανισμός των σλαβικών λαών αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα στην ιστορία της Εκκλησίας και της Ευρώπης. Οι Σλάβοι εγκατέλειψαν το ειδωλολατρικό τους παρελθόν και εντάχθηκαν στον χριστιανικό κόσμο, γνωρίζοντας τη σωτήρια αλήθεια του Ευαγγελίου χάρη στο έργο των αγίων Θεσσαλονικέων αδελφών Κυρίλλου και Μεθοδίου.

Οι δύο αδελφοί έζησαν τον 9ο αιώνα και προέρχονταν από επιφανή οικογένεια της Θεσσαλονίκης. Πατέρας τους ήταν ο Λέων ο δρουγγάριος, ο οποίος κατείχε υψηλή στρατιωτική θέση και φρόντισε για την άριστη μόρφωσή τους.

Ο Κύριλλος (κατά κόσμον Κωνσταντίνος), γεννημένος το 827, σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, χειροτονήθηκε ιερέας και διακρίθηκε ως διδάσκαλος Φιλολογίας, Φιλοσοφίας και Θεολογίας. Κατείχε πολλές γλώσσες, μεταξύ των οποίων τη σλαβική, την εβραϊκή, τη συριακή και την αραβική, γεγονός που συνέβαλε καθοριστικά στο ιεραποστολικό του έργο.

Ο Μεθόδιος (κατά κόσμον Μιχαήλ), γεννημένος το 815, ακολούθησε αρχικά στρατιωτική σταδιοδρομία ως διοικητής στη Θεσσαλία. Αργότερα εγκατέλειψε τα εγκόσμια αξιώματα, αποσύρθηκε σε μονή στον Όλυμπο και εκάρη μοναχός.

Την εποχή εκείνη το Βυζάντιο βρισκόταν στο απόγειο της ισχύος και της πολιτιστικής του ακμής. Το 863 ο ηγεμόνας της Μοραβίας Ρατισλάβος ζήτησε από τον αυτοκράτορα Μιχαήλ Γ΄ και τον Πατριάρχη Φώτιο να αποστείλουν ιεραποστόλους για τον εκχριστιανισμό του λαού του. Η επιλογή έπεσε στους δύο αδελφούς, οι οποίοι αποδέχθηκαν την αποστολή θεωρώντας την θεϊκή κλήση.

Πρώτο τους μέλημα ήταν η δημιουργία σλαβικού αλφαβήτου, ώστε να αποδώσουν στη γλώσσα των Σλάβων τα ιερά κείμενα. Ο Κύριλλος συνέλαβε ένα νέο σύστημα γραφής, βασισμένο στο ελληνικό, το οποίο αποδόθηκε αρχικά ως Γλαγολιτικό και αργότερα εξελίχθηκε στην Κυριλλική γραφή. Μετέφρασαν την Αγία Γραφή και λειτουργικά βιβλία, καθιστώντας τη λατρεία προσιτή στον λαό.

Η επιτυχία τους προκάλεσε αντιδράσεις από τους Φράγκους και Λατίνους κληρικούς, οι οποίοι αμφισβήτησαν τη χρήση της σλαβικής γλώσσας στη λατρεία, υποστηρίζοντας ότι μόνο η εβραϊκή, η ελληνική και η λατινική ήταν κατάλληλες. Το 868 οι δύο αδελφοί μετέβησαν στη Ρώμη για να απολογηθούν ενώπιον του πάπα Αδριανού Β΄. Εκεί υπερασπίστηκαν το δικαίωμα κάθε λαού να λατρεύει τον Θεό στη μητρική του γλώσσα. Ο πάπας ενέκρινε τις μεταφράσεις τους και αναγνώρισε τη σλαβική ως λειτουργική γλώσσα.

Κατά την παραμονή του στη Ρώμη ο Κύριλλος ασθένησε και εκοιμήθη τον Φεβρουάριο του 869, αφού έλαβε το μοναχικό σχήμα. Ετάφη στη βασιλική του Αγίου Κλήμεντα.

Ο Μεθόδιος συνέχισε το έργο υπό δύσκολες συνθήκες, αντιμετωπίζοντας διώξεις και φυλακίσεις. Χειροτονήθηκε επίσκοπος Σιρμίου και παρέμεινε αφοσιωμένος στην αποστολή του μέχρι την κοίμησή του στις 6 Απριλίου 885.

Η κοινή μνήμη των δύο αγίων τιμάται στις 11 Μαΐου. Το έργο τους συνέβαλε καθοριστικά στη διάδοση του Χριστιανισμού και στη διαμόρφωση της πολιτιστικής ταυτότητας των σλαβικών λαών, συνδέοντάς τους με την πνευματική και πολιτιστική παράδοση του Βυζαντίου.

Η ΕΟΔ έχει αναφέρει τη σημασία των Ισαποστόλων αδελφών Κύριλλου και Μεθοδίου, που είναι ανεκτίμητη, καθώς οδήγησαν όλους τους σλαβικούς λαούς από το σκοτάδι του παγανισμού στο φως της Ευαγγελικής Αλήθειας.

Διαβάστε επίσης