Η Θλίψη - π. Αθανάσιος Μυτιληναίος

Η Θλίψη - π. Αθανάσιος Μυτιληναίος

Τι είναι η θλίψη; Είναι η συμπίεση και η στενοχώρια της ψυχής που προέρχεται απ’ αυτή την πίεση, την θλίψη, τη σύνθλιψη, το ζούληγμα. Ζουλιέται η ψυχή, πιέζεται, άρα και στενοχωρείται (από το στενός χώρος).

Αλλά εάν η χαρά, η εν Κυρίω χαρά, είναι ο καρπός της χριστιανικής ιδιότητος -παρακαλώ προσέξτε αυτό-, τότε η θλίψη είναι το περικάρπιο του καρπού. Απ’ έξω θλίψη, μέσα χαρά· απ’ έξω το τσόφλι, μέσα το αμύγδαλο. Το αμύγδαλο δεν είναι μόνο του· έχει και το τσόφλι του γιατί πρέπει να προστατευθεί.

Η θλίψη -ακούστε αυτά τα εκ πρώτης όψεως οξύμωρα- η θλίψη προστατεύει τη χαρά! Το φανταστήκατε ποτέ; Αυτά όμως είναι δυνατά μόνο μέσα στο χριστιανικό βίωμα. Αν δεν τα ζήσουμε έτσι, πρέπει να αμφιβάλλουμε για τη χριστιανική μας ιδιότητα. Δηλαδή δεν μπορεί να αναπτυχθεί και να περισσεύσει η χαρά και η πνευματικότητα που τη γεννά, αν απουσιάσει η θλίψη.

Αλλά η εν Κυρίω θλίψη δεν είναι κάτι που έρχεται από μέσα -αφού η χαρά είναι ο καρπός και η θλίψη το περικάρπιο- αλλά είναι κάτι που έρχεται απ’ έξω. Αυτό σημειώστε το. Θλίψη είναι η κατάσταση που δημιουργείται στους πιστούς από τις εξωτερικές αντιδράσεις του κόσμου και του διαβόλου.

Ο Κύριος, ξέρετε, μας ειδοποίησε σχετικά· αλλά πόσο το θυμούνται όμως; Λέει στο Κατά Ματθαίον: «παραδώσουσιν ὑμᾶς εἰς θλῖψιν». Α, ώστε λοιπόν το πράγμα είναι απ’ έξω· θα μας παραδώσουν σε θλίψη. Τι είναι η θλίψη; Είναι ο διωγμός, οι φυλακές, οι στερήσεις, ο θάνατος, το μαρτύριο! Αλλά αυτά είναι απ’ έξω· δεν είναι από μέσα. Η κατάσταση αυτή από τον Κύριο ονομάζεται στενή πύλη, για την οποία μίλησε ακόμα σαφέστερα, όταν είπε «ἐν τῷ κόσμῳ θλῖψιν ἕξετε», στον κόσμο θα έχετε θλίψη.

Εν τούτοις αυτή η θλίψη δίνει άφρατη και υπερεκβλύζουσα χαρά!… τόση πολλή, ώστε να γράφει στους Κορινθίους ο απόστολος Παύλος: «πεπλήρωμαι τῇ παρακλήσει, ὑπερπερισσεύομαι τῇ χαρᾷ ἐπὶ πάσῃ τῇ θλίψει ἡμῶν». Πολύ περίεργο πράγμα!… Ακούστε τη μετάφρασή του: Είμαι γεμάτος από παρηγοριά! υπερπερισσεύομαι… επιτρέψετε μου να το πω μ’ αυτή τη σύγχρονη έκφραση — σούπερ-περισσεύομαι στη χαρά… έχω ξεχειλίσει από χαρά, με όλη εκείνη τη θλίψη μας!

Ω, άγιε Παύλε…!

Να γιατί ο καρπός είναι η χαρά, ενώ το περικάρπιο η θλίψη. Αν βγάλεις τη θλίψη, θα χάσεις τη χαρά· αν βγάλεις το τσόφλι, θα χάσεις το αμύγδαλο.

Αλλά προσέξτε: η θλίψη είναι γνώρισμα εκείνων που θα κληρονομήσουν τη Βασιλεία του Θεού.

Είχε πει ο απόστολος Παύλος πάλι, στις Πράξεις, μετά τον λιθοβολισμό του στα Λύστρα, αυτό το περίφημο: «διὰ πολλῶν θλίψεων δεῖ ἡμᾶς εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ». Εκείνο το «δεῖ», το πρέπει, είναι ακριβώς αυτό που συνδέει το μέσα με το έξω, τη χαρά με τη θλίψη. Δεν χωρίζονται αυτά, δεν μπορούν να χωριστούν· γι’ αυτό λέει ότι πρέπει να μπούμε στη Βασιλεία του Θεού, όχι απλώς με θλίψεις, αλλά με πολλές θλίψεις!

Αλλά εδώ, αγαπητοί μου, θα ήθελα να σας σημειώσω κάτι, που πρέπει να προσέξουμε.

Η εποχή μας προσπαθεί να δημιουργήσει έναν Χριστιανισμό χωρίς θλίψεις, έναν Χριστιανισμό γεμάτο από συμβιβασμούς και από ανέσεις. Δεν θέλουμε να πιεστούμε από τίποτα απολύτως. Πρόκειται για τον έναν από τους δύο κινδύνους που απειλούν την Εκκλησία μας στον παρόντα αιώνα, στην εποχή μας. Ο ένας κίνδυνος λέγεται εκκοσμίκευση και ο άλλος κίνδυνος λέγεται Οικουμενισμός, ένας σύγχρονος δηλαδή και νεότερος θρησκευτικός συγκρητισμός. Αυτοί οι δύο μεγάλοι κίνδυνοι απειλούν την Εκκλησία μας αυτή τη στιγμή. Θα τους ξαναπώ: ο Οικουμενισμός και η εκκοσμίκευση, ο εκσυγχρονισμός. Όχι ακριβώς ο εκσυγχρονισμός -γιατί δεν είναι ακριβώς το ίδιο- αλλά η εκκοσμίκευση, δηλαδή η κοσμικοποίηση της Εκκλησίας, η κοσμικοποίηση του ευαγγελικού φρονήματος.

Σήμερα στο ευαγγέλιο, στην παραβολή του άφρονος πλουσίου, λέει ο Κύριος «ὁρᾶτε καὶ φυλάσσεσθε ἀπὸ πάσης πλεονεξίας»⁵⁶ και αναφέρεται σ’ αυτό.

— Εγώ θα σας λύσω τη διαφορά σας. Δεν πρέπει να έχετε διαφορές.

— Μα, Κύριε, αδικούμαι!

— Όχι! στο βάθος υπάρχει πλεονεξία και σ’ εσένα, τον μικρό αδελφό, που νομίζεις ότι ο μεγάλος αδελφός σου τρώει το δίκαιό σου.

Θα μας το πει και ο απόστολος Παύλος αυτό στην Α΄ Προς Κορινθίους επιστολή του, στο 6ο κεφάλαιο, στίχους 7-9, ως εξής:

«Ἤδη μὲν οὖν ὅλως ἥττημα ὑμῖν ἐστὶν ὅτι κρίματα ἔχετε μεθ’ ἑαυτῶν διὰ τί οὐχὶ μᾶλλον ἀδικεῖσθε; διὰ τί οὐχὶ μᾶλλον ἀποστερεῖσθε; ἀλλ’ ὑμεῖς ἀδικεῖτε καὶ ἀποστερεῖτε, καὶ ταῦτα ἀδελφούς· ἢ οὐκ οἴδατε ὅτι ἄδικοι βασιλείαν Θεοῦ οὐ κληρονομήσουσι;»

Δηλαδή: Και μόνο το ότι έχετε μεταξύ σας δίκες, δεν είναι προς τιμήν σας. Γιατί δεν μάθατε να αδικείσθε; Γιατί δεν μάθατε να αποστερείσθε, να διαρπάζεσθε; Αλλά εσείς, αντίθετα, και αδικείτε και διαρπάζετε, και μάλιστα τους αδελφούς σας!

Επομένως θα λέγαμε εδώ ότι δεν πρέπει να πάμε κάποιον στο δικαστήριο! Αυτό το είπα σήμερα, και κάποιος από τους ακροατές μου είπε: Αυτό, αν ήσασταν νεότερος ιεροκήρυκας και το λέγατε στη Λάρισα, θα γελούσαν όλοι εις βάρος σας!

Αλλά τούτο έχω να σας πω -γι’ αυτό σας είπα το παράδειγμα αυτό- ότι εκκοσμίκευση σημαίνει να αρχίσουμε τους συμβιβασμούς και να τοποθετούμε το Ευαγγέλιο στις φόρμουλες της εποχής μας. Αυτός είναι ο κίνδυνος. Όχι όμως· θα πούμε την αλήθεια, αυτό που λέει το Ευαγγέλιο, είτε το ακούσουν οι άνθρωποι είτε δεν το ακούσουν. Αυτό είναι το σωστό.

Αυτός λοιπόν είναι ο μεγάλος κίνδυνος της εκκοσμίκευσεως: να αρχίσει το Ευαγγέλιο να γίνεται κοσμικό πράγμα. Δηλαδή, να βάλουμε τον ορθολογισμό μας, να σκεφτόμαστε λογικά, κατά πώς λένε. Γιατί αυτό έτσι; γιατί εκείνο αλλιώς; Φοβερός κίνδυνος!

Δηλαδή, ο σύγχρονος Χριστιανός απαιτεί μια πίστη με το αζημίωτο, μια πίστη χωρίς σταυρό, μια πνευματικότητα αντισταυρική - που τόσες φορές σας έχω μιλήσει γι’ αυτήν - η οποία όμως παύει πλέον να είναι πνευματικότητα με την έννοια της παρουσίας του Αγίου Πνεύματος, και παραμένει ένα υποκατάστατο της πνευματικότητος, μιας πνευματικότητος όχι πλέον της παρουσίας του Αγίου Πνεύματος, αλλά ως πνευματικότητα με την έννοια των γραφομένων στη δεύτερη σελίδα των εφημερίδων, που μιλούν για πνευματική ζωή, και εννοούν έκθεση βιβλίου, παρουσιάσεις σε ωδεία, ποιήματα, και δεν ξέρω τι άλλα τέτοια πράγματα! Και όλα αυτά λέγονται πνευματική ζωή! Με αυτή την έννοια εννοούν την πνευματικότητα σήμερα, και όχι με αυτήν της παρουσίας του Αγίου Πνεύματος πια. Δραπετεύσε πλέον το Πνεύμα το Άγιο!

Το βιβλίο της Αποκαλύψεως, αγαπητοί μου, μας ειδοποιεί και μας λέει: «ἐδόθη αὐτῷ πόλεμον ποιῆσαι μετὰ τῶν ἁγίων καὶ νικῆσαι αὐτούς». Δηλαδή παραχωρήθηκε σ’ αυτό, στο θηρίο, να κάνει πόλεμο εναντίον των αγίων, των πιστών, και να τους νικήσει. Ακούσατε: παραχωρήθηκε από τον Θεό να νικηθούν οι πιστοί από το θηρίο!

«καὶ ἵνα μὴ τις δύνηται ἀγοράσαι ἢ πωλῆσαι εἰ μὴ ὁ ἔχων τὸ χάραγμα, τὸ ὄνομα τοῦ θηρίου ἢ τὸν ἀριθμὸν τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ χξϛʹ», και να μη μπορείς να αγοράσεις ή να πουλήσεις - οικονομικός αποκλεισμός - παρά μόνο αν έχεις το χάραγμα, το όνομα του θηρίου ή τον αριθμό του ονόματός του, 666. Το χάραγμα… ότι είσαι Μασόνος, ότι είσαι Λάιονς, ότι είσαι Ροταριανός, ότι είσαι… - τι άλλα θα βγουν δεν ξέρω. Αυτό είναι το χάραγμα του Αντιχρίστου· κάθε αντίχριστη ενέργεια, βίωση, τοποθέτηση ή σχήμα. Αυτό είναι το χάραγμα. Εάν λοιπόν είσαι έτσι, τότε όλες οι πόρτες θα σου είναι ανοιχτές· αν όμως δεν είσαι έτσι, τότε θα είσαι αποκλεισμένος από τη ζωή· δεν θα μπορείς ούτε να αγοράζεις ούτε να πουλάς. «Ὧδε ἐστὶν ἡ ὑπομονὴ καὶ ἡ πίστις τῶν ἁγίων». Εδώ είναι η υπομονή και η πίστη των αγίων. Εδώ είναι… εδώ!… Σαν να λέει: Για να δούμε τώρα ποιοι θα είναι εκείνοι που θα έχουν πίστη και υπομονή και θα πουν: Αποκλεισμό; αποκλεισμό! Στο περιθώριο; στο περιθώριο!

Όπως βλέπετε, ο πόλεμος, ο διωγμός των Χριστιανών και ο οικονομικός αποκλεισμός τους στοχεύουν στη με κάθε τρόπο εξόντωση των πιστών. Όλα αυτά αποτελούν την θλίψη, το περικάρπιο της χαράς, την προϋπόθεση της Βασιλείας του Θεού. Δεν μιλάει εδώ το ιερό κείμενο ούτε για ανέσεις ούτε για συμβιβασμούς, αλλά τονίζει το «ὧδε ἐστὶν ἡ ὑπομονὴ καὶ ἡ πίστις τῶν ἁγίων»!

Αγαπητοί μου, τι ξημερώνει αύριο δεν ξέρουμε· γι’ αυτό ας προετοιμαζόμαστε.

Λάρισα, 23 Νοεμβρίου 1980
(Απόσπασμα από την 6η ομιλία του πατρός Αθανασίου Μυτιληναίου στην Αποκάλυψη του Ευαγγελιστού Ιωάννου)

Προηγουμένως η ΕΟΔ έγραψε για τον Επικήδειο Λόγο του Μητρ. Αυγουστίνου Καντιώτη στην κηδεία του Αγίου Γερβασίου.

Читайте также