Αρχαιολογικά ευρήματα βρέθηκαν κάτω από τον Ναό της Αναστάσεως
Οι ανασκαφές εντόπισαν τάφους, καλλιεργημένες εκτάσεις και ίχνη αρχαίου κήπου, χωρίς οριστική ταύτιση με τον τάφο του Ιησού.
Στον Πανάγιο Τάφο στην Ιερουσαλήμ, Ιταλοί αρχαιολόγοι εντόπισαν ίχνη αρχαίου ταφικού τοπίου κάτω από τον Ναό της Αναστάσεως.
Οι ανασκαφές άρχισαν το 2022, στο πλαίσιο αποκατάστασης του δαπέδου του ναού, και στις τελευταίες φάσεις τους το 2025 αποκάλυψαν εγκαταλελειμμένο λατομείο, καλλιεργημένα τμήματα γης, λαξευμένους τάφους και ίχνη κήπου. Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Liber Annuus».
Η επικεφαλής της ανασκαφής, Φραντσέσκα Ρομάνα Στασόλα του Πανεπιστημίου «La Sapienza» της Ρώμης, δήλωσε ότι βρέθηκαν στοιχεία ταφικού τοπίου. Στοιχεία που συνδέονται με ελαιόδεντρα και αμπέλια χρονολογούνται στην περίοδο κατά την οποία, σύμφωνα με το υλικό, τοποθετείται ο θάνατος του Ιησού.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ομοιότητες με την περιγραφή του Κατά Ιωάννην Ευαγγελίου για κήπο και νέο τάφο κοντά στον τόπο της σταύρωσης. Το λατομείο βρισκόταν έξω από τα τείχη της Ιερουσαλήμ κατά την εποχή του Ιησού, ενώ τμήματά του είχαν αργότερα γεμίσει με χώμα και χρησιμοποιηθεί για καλλιέργεια.
Ένας ταφικός θάλαμος είχε αποκλειστεί από ρωμαϊκή κατασκευή της εποχής του αυτοκράτορα Αδριανού. Κατά την εποχή του Κωνσταντίνου, οι οικοδόμοι κατέστρεψαν αυτή την κατασκευή, ανέσκαψαν το σημείο και διαμόρφωσαν γύρω από τον τάφο ξεχωριστό χριστιανικό προσκύνημα.
Τα αρχαιολογικά δεδομένα δεν προσφέρουν οριστική απόδειξη για την ταύτιση του χώρου με τον τάφο του Ιησού. Η Στασόλα υπογράμμισε ότι η ανασκαφή φωτίζει και την ιστορία των ανθρώπων που συνέδεσαν τον τόπο με την πίστη και τη λατρεία του Ιησού Χριστού.
Προηγουμένως η ΕΟΔ δημοσίευσε αφιέρωμα για τον Πανάγιο Τάφο.