Ιεροσόλυμα: Κοινό μήνυμα Πατρ. Θεοφίλου και Δανιήλ για την Ορθόδοξη ενότητα

Οι Πατριάρχες Ιεροσολύμων και Βουλγαρίας έξω από το κουβούκλιο του Παναγίου Τάφου, φωτο: Πατριαρχείο Ιεροσολύμων

Ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλος υποδέχθηκε επίσημα στα Ιεροσόλυμα τον Πατριάρχη Βουλγαρίας κ. Δανιήλ, την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου 2026. Ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων υπογράμμισε την ανάγκη διαφύλαξης και αποκατάστασης της ενότητας της Ορθόδοξης Εκκλησίας, επισημαίνοντας ότι οι ανθρώπινες αδυναμίες και οι διαιρέσεις αποδυναμώνουν τη μαρτυρία της στον σύγχρονο κόσμο. Η ιστορική αυτή επίσκεψη σφραγίστηκε από κοινή έκκληση για την προστασία της ανθρώπινης ζωής και επίσημες τιμητικές παρασημοφορήσεις.

Έκκληση για ενότητα της Ορθοδοξίας κατά την επίσκεψη του Πατριάρχη Βουλγαρίας στα Ιεροσόλυμα

Στην επιτακτική ανάγκη περιφρούρησης και επαναφοράς της ορθόδοξης ενότητας εστίασε ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλος, υπογραμμίζοντας ότι οι εσωτερικοί διχασμοί και οι ανθρώπινες ατέλειες αποδυναμώνουν τη φωνή και την αποστολή της Εκκλησίας στη σύγχρονη εποχή.

Ο κ. Θεόφιλος σημείωσε ότι, εν μέσω ενός παγκόσμιου τοπίου σημαδεμένου από πολεμικές συγκρούσεις και βία, η Εκκλησία οφείλει να αποτελεί φορέα ειρήνευσης, ομόνοιας και ελπίδας, αναφέροντας:

«Ἡ μαρτυρία αὕτη ὅμως ἀσθενεῖ ἕνεκα τῶν ἀνθρωπίνων ἀδυναμιῶν καὶ τῶν διαιρέσεων. Διὸ καὶ ἐπιβάλλεται ὅπως ἐργαζώμεθα ἀόκνως πρὸς διαφύλαξιν καὶ ἀποκατάστασιν τῆς ἑνότητος».

Ο Προκαθήμενος της Σιωνίτιδος Εκκλησίας εξήρε τόσο το ταξίδι του κ. Δανιήλ στα Ιεροσόλυμα όσο και την πρόσφατη μετάβασή του στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, χαρακτηρίζοντάς τα ως χειροπιαστές αποδείξεις του διαρκούς ενδιαφέροντός του για τη γαλήνη και την ομοψυχία ανάμεσα στις κατά τόπους Ορθόδοξες Εκκλησίες.

Το πρόγραμμα της επίσκεψης περιέλαβε επίσημες τιμές υποδοχής, προσκυνηματικές επισκέψεις στον Πανάγιο Τάφο και τον Γολγοθά, καθώς και απονομή υψηλών τιμητικών διακρίσεων: ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων παρασημοφόρησε τον Βούλγαρο ομόλογό του με τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος των Ιπποτών του Παναγίου Τάφου. Παράλληλα, στις ομιλίες τους οι δύο θρησκευτικοί ηγέτες αναφέρθηκαν στο παρελθόν των σχέσεων των δύο θρόνων, στον καθοριστικό ρόλο των Ιεροσολύμων για τη θεραπεία του βουλγαρικού σχίσματος, αλλά και στην επείγουσα απαίτηση για επικράτηση ειρήνης τόσο στην περιοχή των Αγίων Τόπων όσο και διεθνώς.

Το τελετουργικό της υποδοχής και το προσκύνημα στον Πανίερο Ναό της Αναστάσεως

Ο Πατριάρχης κ. Δανιήλ αφίχθη το μεσημέρι της Παρασκευής στο αεροδρόμιο «Μπεν Γκουριόν», όπου έτυχε θερμής υποδοχής από τον Πατριαρχικό Επίτροπο, Μητροπολίτη Καπιτωλιάδος κ. Ησύχιο, και τον Γέροντα Δραγουμάνο, Αρχιμανδρίτη π. Ματθαίο.

Το απόγευμα της ίδιας ημέρας, στην Πύλη του Δαυίδ, έλαβε χώρα η επίσημη υποδοχή του με όλες τις τιμές που αρμόζουν σε Προκαθήμενο Εκκλησίας, παρουσία μελών του διπλωματικού σώματος και αντιπροσώπων των τοπικών Εκκλησιών. Ακολούθως, ο Πατριάρχης Βουλγαρίας με τη συνοδεία του μετέβησαν στην έδρα του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, όπου τους υποδέχθηκαν ο Πατριάρχης Θεόφιλος, μέλη της Αγιοταφιτικής Αδελφότητας και Ιεράρχες.

Στη συνέχεια, σχηματίστηκε επίσημη πομπή προς τον Πανίερο Ναό της Αναστάσεως, πλαισιωμένη από μέλη του Σώματος Προσκόπων και υπό το χαρμόσυνο χτύπημα των καμπανών. Εντός του Ναού:

1. Οι δύο Πατριάρχες προσκύνησαν την Ιερά Πλάκα της Αγίας Αποκαθηλώσεως.
2. Μετέβησαν στον Πανάγιο Τάφο, όπου ο Πατριάρχης κ. Δανιήλ ανέγνωσε το Β΄ Εωθινό Ευαγγέλιο της Αναστάσεως στα βουλγαρικά και αναπέμφθηκε ειδική δέηση.
3. Στο Καθολικό του Ναού τελέστηκε πανηγυρική Δοξολογία, ακολουθούμενη από τις πρώτες επίσημες προσφωνήσεις των δύο Προκαθημένων.

Πρώτη προσφώνηση Πατριάρχη Θεοφίλου: «Ζώσα μαρτυρία της ενότητας»

Μιλώντας στο εσωτερικό του Ναού της Αναστάσεως, ο κ. Θεόφιλος καλωσόρισε τον Πατριάρχη Δανιήλ στην Ιερουσαλήμ, τονίζοντας το ιστορικό βάρος της πρώτης του αυτής επίσκεψης μετά την ανάρρησή του στον Πατριαρχικό Θρόνο της Βουλγαρίας:

«Ἡ Εἰρηνική αὕτη Ἐπίσκεψις τῆς Ὑμετέρας Μακαριότητος οὐχ ἁπλῶς ἀποτελεῖ σημαντικόν ἐκκλησιαστικόν γεγονός, ἀλλ’ εἶναι ὁμολογία τῆς κοινῆς ἡμῶν πίστεως καὶ ζῶσα μαρτυρία τῆς ἐν Χριστῷ ἑνότητος τῆς Ἁγίας Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας».

Ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων αναφέρθηκε στην ιερότητα του Παναγίου Τάφου και του Γολγοθά, εξήρε την αποστολική παρακαταθήκη της τοπικής Εκκλησίας —με ειδική μνεία στον πρώτο της επίσκοπο, Άγιο Ιάκωβο τον Αδελφόθεο— και εξέφρασε την ειλικρινή χαρά των Αγιοταφιτών πατέρων, ευχόμενος περαιτέρω σύσφιξη των αδελφικών σχέσεων των δύο Εκκλησιών.

Δεύτερη προσφώνηση Πατριάρχη Θεοφίλου: Το χρέος για αποκατάσταση της ομόνοιας

Στη δεύτερη παρέμβασή του, που έγινε στην αίθουσα του Πατριαρχείου, ο κ. Θεόφιλος συνέδεσε την ανάγκη ενότητας με τις τραγικές δοκιμασίες της ανθρωπότητας:

«Ἰδιαιτέρως δὲ σήμερον, ἐν κόσμῳ δοκιμαζομένῳ ὑπὸ πολέμων, βίας, συγχύσεως, ἀπογνώσεως καὶ πνευματικῆς ἀποστασίας, ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ καλεῖται νὰ δίδῃ ἀδιαλείπτως τὴν μαρτυρίαν τῆς καταλλαγῆς, τῆς ἀμοιβαίας κατανοήσεως, τῆς ἐλπίδος καὶ τῆς εἰρήνης».

Τονίζοντας εκ νέου ότι τα πάθη και τα σχίσματα αδρανοποιούν αυτή την αποστολή, επανέλαβε:

«Διὸ καὶ ἐπιβάλλεται ὅπως ἐργαζώμεθα ἀόκνως πρὸς διαφύλαξιν καὶ ἀποκατάστασιν τῆς ἑνότητος», φέρνοντας ως οδηγό την παύλεια παραγγελία για διαφύλαξη της πνευματικής ενότητας μέσω του δεσμού της ειρήνης.

Υπενθύμισε, παράλληλα, ότι τόσο το ταξίδι στο Φανάρι όσο και η παρουσία στα Ιεροσόλυμα αποτελούν «ἔμπρακτον μαρτυρίαν τῆς μερίμνης Ὑμῶν διὰ τὴν ἑνότητα καὶ τὴν εἰρήνην τῶν κατὰ τόπους Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν», ενώ συνέδεσε το μήνυμα αυτό με την εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, χαρακτηρίζοντας τον Σταυρό σύμβολο συμφιλίωσης, εκκλησιαστικής κοινωνίας και ομόνοιας.

Πρώτη αντιφώνηση Πατριάρχη Δανιήλ: Ιστορική αναδρομή και η άρση του σχίσματος

Αντιφωνώντας στον Ναό της Αναστάσεως, ο Πατριάρχης κ. Δανιήλ ευχαρίστησε για τη φιλοξενία, επισημαίνοντας:

«Ἐρχόμεθα πρὸς Ὑμᾶς καὶ πρὸς τὴν ἁγιωτάτην Ἐκκλησίαν Ἱεροσολύμων ἐν εἰρήνῃ!».

Δήλωσε ότι η παρουσία του επιβεβαιώνει την κοινή πίστη και την ευχαριστιακή κοινωνία των δύο θρόνων, υπογραμμίζοντας τους βαθύτατους ιστορικούς δεσμούς του λαού της Βουλγαρίας με τους Αγίους Τόπους, όπου το προσκύνημα στον Πανάγιο Τάφο συνιστά διαχρονική πνευματική παρακαταθήκη.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον διαμεσολαβητικό ρόλο που διαδραμάτισε διαχρονικά το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων για τη θεραπεία του βουλγαρικού εκκλησιαστικού ζητήματος:

«Οὐδέποτε θὰ λησμονήσωμεν τὴν εἰρηνοποιὸν στάσιν καὶ συμφιλιωτικὴν συμβολὴν τῶν ἀξίων προκατόχων Ὑμῶν».

Αναλυτικά μνημόνευσε:

• Τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Κύριλλο Β΄ για τη στάση που τήρησε στη Σύνοδο του 1872.
• Τις μετέπειτα πρωτοβουλίες των Πατριαρχών Νικοδήμου και Δαμιανού.
• Τις ειρηνευτικές διαβουλεύσεις κατά τη δεκαετία του 1930 με τη μεσολάβηση της Σιωνίτιδος Εκκλησίας, οι οποίες οδήγησαν στην τελική άρση του σχίσματος στις 22 Φεβρουαρίου 1945.
• Τον μακαριστό Μητροπολίτη Νευροκοπίου Βόριδα, ο οποίος είχε μεταβεί στα Ιεροσόλυμα για τις διαπραγματεύσεις, διαβάζοντας μάλιστα απόσπασμα επιστολής που εκείνος είχε στείλει το 1933 στον Μητροπολίτη Πτολεμαΐδος Κελαδίωνα.

Καταλήγοντας, διαβεβαίωσε ότι η Βουλγαρική Εκκλησία δεν ξεχνά ποτέ αυτή τη στήριξη και προσβλέπει στη διαρκή συνέχιση της μεταξύ τους αγαστής συνεργασίας.

Δεύτερη παρέμβαση Πατριάρχη Δανιήλ: Έκκληση για ειρήνη και ανθρώπινη αξιοπρέπεια

Εστιάζοντας στις πολεμικές συρράξεις στη Μέση Ανατολή αλλά και παγκοσμίως, ο κ. Δανιήλ σημείωσε ότι η Ορθοδοξία οφείλει να υψώνει στεντόρεια φωνή υπέρ του ανθρώπινου προσώπου:

«Ἐκτενῶς καὶ διαπρυσίως δεόμεθα σήμερον ὑπὲρ εἰρήνης καὶ εὐδοκίας μεταξὺ πάντων τῶν λαῶν καὶ τῶν θρησκευτικῶν κοινοτήτων τῶν Ἁγίων Τόπων, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ συμπάσης τῆς οἰκουμένης, τῆς δοκιμαζομένης ὑπὸ διενέξεων καὶ αἱματηρῶν συγκρούσεων».

Συμπλήρωσε επίσης:

«Ἡ παροῦσα συνάντησις παρέχει ἡμῖν ἔτι μίαν εὐκαιρίαν νὰ ὑψώσωμεν ὁμοῦ τὴν φωνὴν τῆς ἁγίας Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας ὑπὲρ τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου καὶ τῆς ἀξίας τῆς ἀνθρωπίνης ζωῆς».

Επανερχόμενος στο ζήτημα κατά τη δεύτερη αντιφώνησή του, προσευχήθηκε για όσους ταλανίζονται από τη βία, τον φόβο, τον όλεθρο και την αβεβαιότητα των πολέμων, κατακλείοντας με την ευχή:

«Εἴθε ὁ Σταυρὸς Αὐτοῦ, τὸ “ὅπλον εἰρήνης”, νὰ ὁδηγῇ καὶ ἡμᾶς εἰς τὴν καταλλαγήν, τὴν ἀδελφικὴν ὁμόνοιαν καὶ τὴν διαφύλαξιν τῆς ἑνότητος τῆς Ἐκκλησίας».

Τιμητικές διακρίσεις, δώρα και ολοκλήρωση πρώτης ημέρας

Μετά τις αρχικές προσφωνήσεις στον Ναό της Αναστάσεως, οι Προκαθήμενοι ανέβηκαν για προσκύνημα στον Φρικτό Γολγοθά και επέστρεψαν εν πομπή στην έδρα του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων για νέους χαιρετισμούς.

Εκεί, ο Πατριάρχης Θεόφιλος, εξυμνώντας τη χριστιανική ιστορία της Βουλγαρίας και επικαλούμενος τη δεσποτική εορτή του Σταυρού, σημείωσε:

«Ἡγούμεθα προσήκον, ἐπὶ τῇ ἱερᾷ ταύτῃ πανηγύρει τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου καὶ Ζωοποιοῦ Σταυροῦ, νὰ ἀπονείμωμεν εἰς τὴν Ὑμετέραν Μακαριότητα τὸν Σταυρὸν τοῦ Παναγίου Τάφου».

Ακολούθησαν οι παρασημοφορήσεις:

-Απονεμήθηκε στον Πατριάρχη Βουλγαρίας κ. Δανιήλ ο Μεγαλόσταυρος του Τάγματος των Ιπποτών του Παναγίου Τάφου.

-Τιμήθηκαν με το παράσημο του Ανώτερου Ταξιάρχη του ίδιου Τάγματος ο Μητροπολίτης Νευροκοπίου κ. Σεραφείμ και ο Επίσκοπος Μελενίκου κ. Γεράσιμος.

Ο κ. Δανιήλ εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του λέγοντας:

«Δεχόμεθα τὴν ἱερὰν ταύτην διάκρισιν μετ’ εὐγνωμοσύνης ὡς ἔκφρασιν τῆς ἀδελφικῆς Ὑμῶν ἀγάπης πρὸς ἡμᾶς καὶ πρὸς ἅπαν τὸ εὐσεβὲς πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας τῆς Βουλγαρίας», υπογραμμίζοντας πως το παράσημο θα υπενθυμίζει διαρκώς την κοινωνία και τη συνάντηση των δύο πλευρών.

Η συνάντηση σφραγίστηκε με αμοιβαία ανταλλαγή αναμνηστικών δώρων. Το πρόγραμμα της πρώτης ημέρας έκλεισε με επίσημο δείπνο που παρέθεσε ο Πατριάρχης Θεόφιλος προς τιμήν του Πατριάρχη Δανιήλ και των μελών της βουλγαρικής αντιπροσωπείας στο ξενοδοχείο «Notre Dame».

Όπως είχε αναφέρει η ΕΟΔ, ο Πατριάρχης Θεόφιλος είχε τονίσει τη ζωτική σημασία της προστασίας των Αγίων Τόπων σε προηγούμενη δήλωσή του λίγες ημέρες πριν την επίσκεψη του Βούλγαρου Προκαθημένου.

Διαβάστε επίσης