Eκλογή του Μητροπολίτη Πάφου Γρηγορίου: Υπάρχει ζήτημα ακυρότητας;

Μητρόπολη Πάφου

Ακολουθεί ολόκληρο το κείμενο του Dr. Αναστασίου Βαβούσκου

"Προ ολίγων ημερών, και ειδικότερα στις 5 Σεπτεμβρίου 2026 η γνωστή διαδικτυακή ειδησεογραφική πύλη www.cyprustimes.com μου έκανε την τιμή, να δημοσιεύσει ένα άρθρο μου με τίτλο: «Περί του κύρους της εκλογής του νέου Μητροπολίτη Πάφου κ. Γρηγορίου». Στο συγκεκριμένο άρθρο υποστήριξα, ότι η εκλογή του νέου Μητροπολίτη Πάφου δεν είναι νόμιμη, διότι κατά την διαδικασία εκλογής του ίσχυε ο προηγούμενος Καταστατικός Χάρτης της Εκκλησίας της Κύπρου και όχι ο νέος, που ψηφίσθηκε τον Μάΐο του 2026.

Κύριο επιχείρημα μου ήταν η έλλειψη δημοσιεύσεως του νέου Καταστατικού Χάρτη στο επίσημο δελτίο της Εκκλησίας της Κύπρου «Απόστολος Βαρνάβας», η οποία δημοσίευση ήταν απαραίτητη για την θέση αυτού σε ισχύ. Και τούτο το υποστήριξα, διότι είχα στην σκέψη μου δύο πράγματα:

Πρώτον, ότι ο Καταστατικός Χάρτης του 2010 προέβλεπε, πως ο ίδιος ετίθετο σε ισχύ μόνον μετά την δημοσίευση του στον «Απόστολο Βαρνάβα», μη επαρκούσης της ψηφίσεως από την Ιερά Σύνοδο.

Δεύτερον, ότι και ο παλαιότερος Καταστατικός Χάρτης του 1979, αν και ψηφίσθηκε τον μήνα Νοέμβριο, τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1980.

Πού να φανταστώ, ότι η Ιερά Σύνοδος θα άλλαζε άρδην την κατάσταση αυτή καταργώντας τη σχετική διάταξη του προηγουμένου αλλά και την δημιουργηθείσα πρακτική, και θα αποφάσιζε, ότι ο νυν Καταστατικός Χάρτης της θα είχε ισχύ από την ψηφίσεως του από την Ιερά Σύνοδο, δηλαδή από τις 20 Μαΐου 2026, και ότι απλώς θα δημοσιευόταν μετά και στο περιοδικό «Απόστολος Βαρνάβας». Και όλα αυτά, ενώ κανένα εκ των ποικίλων και πολλών δημοσιευμάτων δεν περιελάμβανε μεταξύ των τροποποιήσεων και την κατάργηση της δημοσιεύσεως στον «Απόστολο Βαρνάβα», ως απαραίτητης προϋποθέσεως για την θέση σε ισχύ του νέου Καταστατικού Χάρτη. Όπως, επίσης, που να φανταστώ, ότι, τρεις και πλέον μήνες από την ψήφιση του, το κείμενο του νέου Καταστατικού Χάρτη δεν θα είχε δημοσιευθεί στον «Απόστολο Βαρνάβα». Εάν σε όλα αυτά προσθέσουμε και το γεγονός, ότι δύο εκ των τριών μελών της Συντακτικής Επιτροπής του νέου Χάρτη, που αποσυνδέει την ισχύ αυτού από την δημοσίευση του στον «Απόστολο Βαρνάβα», ήταν μέλη και της προηγουμένης Συντακτικής Επιτροπής, που συνέδεσε (αντιθέτως) την ισχύ του Καταστατικού Χάρτη με την δημοσίευση του και στον «Απόστολο Βαρνάβα», τότε η εν γένει κατάστασις περιπλέκεται ολίγον περισσότερον.

Το επιστέγασμα ήταν, η μετά τρεις μέρες εκλογή του νέου Μητροπολίτη Πάφου. Αυτή την διαδικασία θα εξετάσω αμέσως παρακάτω, υπό άλλο όμως τώρα πρίσμα. Ούτως, όσοι σκέφτηκαν, ότι «ο Βαβούσκος έκανε λάθος», θα διαψευσθούν δυστυχώς. Ξεκαθαρίζω, δε, και δηλώνω σαφώς και κατηγορηματικώς ότι η κριτική μου ως προς το κύρος της εκλογής του νέου Μητροπολίτη Πάφου αφορά αποκλειστικώς στο θεσμικό ζήτημα και ουδεμία μομφή ή άλλη αρνητική πρόθεση έχει για το πρόσωπο του εκλεγέντος κληρικού. Μιλάμε για δύο πράγματα εντελώς ξεχωριστά. Κρίνω το θεσμικό ζήτημα, όχι το πρόσωπο του εκλεγέντος κληρικού.

Ας δούμε, λοιπόν τα γεγονότα, υποθέτοντας – συγγραφικῇ αδείᾳ – ότι όλη η διαδικασία που οδήγησε στην «έκπτωση» του κ. Τυχικού ήταν «ορθή», ώστε να δούμε και ποια ήταν η ακολουθητέα διαδικασία για την πλήρωση της «χηρεύσασας» Μητροπόλεως Πάφου.

Πριν από οτιδήποτε, τονίζω, ότι κατά την περίοδο, που έλαβαν χώρα τα παρακάτω εκτιθέμενα γεγονότα, ίσχυε ο Καταστατικός Χάρτης της Εκκλησίας της Κύπρου του 2010.

Στις 22 Μαΐου 2025 ορίσθηκε ως Τοποτηρητής της Ιεράς Μητροπόλεως Πάφου ο Αρχιεπίσκοπος συμφώνως προς το άρθρο 25 πργφ. 1 του τότε ισχύοντος Καταστατικού Χάρτη του 2010.

Στις 5 Ιουνίου 2025 ο «καταδικασθείς» πρωτοδίκως σε έκπτωση από τον Θρόνο του Μητροπολίτης Πάφου κ. Τυχικός, άσκησε έκκλητο συμφώνως προς τα άρθρα 14 πργφ. 2 και 81 του τότε ισχύοντος Καταστατικού Χάρτη του 2010 και εντός της προθεσμίας των 15 ημερών από την κοινοποίηση της αποφάσεως, όπως προέβλεπε το άρθρο 42 πργφ. του Παραρτήματος Β΄ του τότε ισχύοντος Καταστατικού Χάρτη.

Στις 6 Ιουνίου 2025, ο φάκελος με το έκκλητο απεστάλη στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Επειδή κατά το άρθρο 81 (τελευταίο εδάφιο) του τότε ισχύοντος Καταστατικού Χάρτη, η διαδικασία πληρώσεως της Ιεράς Μητροπόλεως Πάφου δεν μπορούσε να ξεκινήσει πριν την παρέλευση έξι μηνών από την υποβολή του φακέλου του εκκλήτου στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, θα έπρεπε να μην γίνει οποιαδήποτε διαδικασία πληρώσεως μέχρι την 6η Δεκεμβρίου 2025, διάστημα το οποίο προκύπτει ως εξής:

α) δεκαπέντε ημέρες μέχρι την άσκηση του εκκλήτου, το οποίο ασκήθηκε στις 5 Ιουνίου 2025, οπότε – αφού ασκήθηκε εμπροθέσμως έκκλητο – η «απόφαση» της 22ης Μαΐου δεν έγινε τελεσίδικη, προσθέτοντας

β) έξι μήνες από την αποστολή του φακέλου, δηλαδή από τις 6 Ιουνίου 2025 μέχρι τις 6 Δεκεμβρίου 2025.

Συνεπώς, μέχρι τις 6 Δεκεμβρίου 2025 το νωρίτερο δεν μπορούσε να γίνει οποιαδήποτε ενέργεια για την πλήρωση της Ιεράς Μητροπόλεως Πάφου, βάσει πάντοτε του τότε ισχύοντος Καταστατικού Χάρτη του 2010.

Η απόφαση του Οικουμενικού Πατριαρχείου επί του εκκλήτου του πρώην Μητροπολίτη Πάφου Τυχικό εκδόθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2025, κατά την οποία επικυρώθηκε ομοφώνως την απόφαση της Εκκλησίας της Κύπρου, που τον είχε κηρύξει «έκπτωτο» και ούτως επισήμως τέθηκε η Ιερά Μητρόπολη Πάφου σε χηρεία.

Κατόπιν τούτου, συντμήθηκε εκ των πραγμάτων η προθεσμία του εξαμήνου λόγω της εκδόσεως της αποφάσεως από την Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου επί του εκκλήτου, και ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου θα έπρεπε από τις 18 Οκτωβρίου 2025 να κινήσει τις διαδικασίες για την πλήρωση της Ιεράς Μητροπόλεως Πάφου. Δηλαδή, εφαρμόζοντας ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου τον ισχύοντα τότε Καταστατικό Χάρτη του 2010, θα έπρεπε κατά το άρθρο 27 πργφ. 2 σε συνδυασμό με το άρθρο 21 πργφ. 1 (που αφορά στην εκλογή Αρχιεπισκόπου αλλά κατά το άρθρο 27 εφαρμόζεται αναλογικώς και για την εκλογή Αρχιερέων):

α) εντός δέκα ημερών από την χηρεία της Μητροπόλεως, δηλαδή εντός 10 ημερών από τις 18 Οκτωβρίου 2025, που απορρίφθηκε το έκκλητο, ήτοι μέχρι τις 28 Οκτωβρίου 2025,

β) να απολύσει δύο εγκυκλίους (προς τους εφημερίους και προς το πλήρωμα), ώστε οι πρώτοι εντός 15 ημερών:

1. δηλαδή το νωρίτερο μέχρι τις 2 Νοεμβρίου (αποστολή εγκυκλίου την πρώτη ημέρα του 10ημέρου στις 18 Οκτωβρίου + 15 ημέρες = 2 Νοεμβρίου 2025) και

2. το αργότερο μέχρι της 12 Νοεμβρίου (αποστολή εγκυκλίου την τελευταία μέρα του 10ημέρου στις 18 Οκτωβρίου + 15 ημέρες = 12 Νοεμβρίου 2025) να φροντίσουν για την αναθεώρηση ή κατάρτιση των εκλογικών καταλόγων.

Ταυτοχρόνως, με τις ανωτέρω εγκυκλίους ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου θα έπρεπε να ορίσει – πάντοτε βάσει του τότε ισχύοντος Καταστατικού Χάρτη του 2010 –την ημέρα για την εκλογή του τριπροσώπου εντός 40 ημερών από την χηρεία του Θρόνου, δηλαδή εντός 40 ημερών από την 17η Οκτωβρίου, που απορρίφθηκε το έκκλητο του κ. Τυχικού. Τούτο σημαίνει, ότι η εκλογή του τριπροσώπου θα έπρεπε να γίνει το αργότερο μέχρι τις 26 Νοεμβρίου 2025.

Στη συνέχεια, κατά το άρθρο 28 του τότε ισχύοντος Καταστατικού Χάρτη του 2010, σε συνδυασμό με το άρθρο 24, το οποίο εφαρμόζεται αναλογικώς κατά πρόβλεψιν του άρθρου 28:

α) εντός 3 ημερών, δηλαδή το αργότερο μέχρι 29 Νοεμβρίου 2025 (εάν η εκλογή του τριπροσώπου οριζόταν για την τελευταία ημέρα της 40ήμερης προθεσμίας), θα έπρεπε να υποβληθούν οι οποιεσδήποτε ενστάσεις,

β) εντός 5 ημερών, δηλαδή το αργότερο μέχρι τις 4 Δεκεμβρίου 2025, θα έπρεπε να εκδοθεί η απόφαση επί αυτών,

γ) εντός 3 ημερών από την έκδοση της αποφάσεως επί των ενστάσεων, δηλαδή το αργότερο μέχρι τις 7 Δεκεμβρίου 2025, θα έπρεπε να συγκληθεί η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Κύπρου και να εκλέξει τον νέο Μητροπολίτη Πάφου και

δ) εντός 15 ημερών, δηλαδή το αργότερο μέχρι 22 Δεκεμβρίου 2025, εφόσον ο εκλεγείς δεν ήταν Αρχιερέας, να έχει λάβει χώρα η χειροτονία του, σαφώς βεβαίως με βάση και κατ’ εφαρμογήν του Καταστατικού Χάρτη του 2010.

Εν ολίγοις, εάν ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου είχε εφαρμόσει – ως όφειλε – τον Καταστατικό Χάρτη της Εκκλησίας της Κύπρου του 2010, που ίσχυε κατά την κρίσιμη περίοδο, όπως αυτή η περίοδος ανωτέρω περιγράφηκε, ο νέος Μητροπολίτης Πάφου θα έπρεπε να έχει ενθρονισθεί το αργότερο μέχρι της 22 Δεκεμβρίου 2025.

Και βεβαίως, η εκλογή θα είχε γίνει με τη συμμετοχή του λαϊκού στοιχείου, των πιστών της Εκκλησίας της Κύπρου αλλά πάνω απ’ όλα νομίμως.

Αντ’ αυτού, ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου, ως ο μοναδικός υπεύθυνος για την διαδικασία της πληρώσεως της Ιεράς Μητροπόλεως Πάφου βάσει του τότε ισχύοντος Καταστατικού Χάρτη του 2010, παραβίασε όλες τις προθεσμίες και συγχρόνως όλες τις διαδικασίες, που ο Χάρτης προέβλεπε, παρατείνοντας παρανόμως και κατά παράβασιν του τότε ισχύοντος Καταστατικού Χάρτη, την μη εκλογή του νέου Μητροπολίτη Πάφου μέχρι τον Μάϊο του 2026.

Τον Μάϊο, δε, του 2026 συνεκάλεσε την Ιερά Σύνοδο, η οποία τροποποίησε τον Καταστατικό Χάρτη της Εκκλησίας της Κύπρου – πέραν των άλλων τροποποιήσεων – σε δύο καίρια σημεία:

Α) κατήργησε την συμμετοχή των πιστών στην εκλογή Αρχιερέων

Β) περιόρισε την διαδικασία για την θέση σε ισχύ του Καταστατικού Χάρτη, μόνο στην ψήφιση αυτού από την Ιερά Σύνοδο και κατήργησε την υποχρεωτική δημοσίευση στο επίσημο δελτίο της Εκκλησίας της Κύπρου «Απόστολος Βαρνάβας», με την ολοκλήρωση της οποίας ετίθετο σε πλήρη ισχύ ο Καταστατικός Χάρτης της Εκκλησίας της Κύπρου.

Στη συνέχεια, και όπως προκύπτει από το Ανακοινωθέν της 20ης Μαΐου 2026, η Ιερά Σύνοδος διά του Τοποτηρητή Αρχιεπισκόπου Κύπρου κάλεσε τους ενδιαφερομένους, και κατόχους των απαιτουμένων προσόντων, να καταθέσουν προσωπικώς και εγγράφως την υποψηφιότητα τους εντός των επομένων τριών εργασίμων ημερών, δηλαδή την Πέμπτη, 21 Μαΐου, την Παρασκευή 22 Μαΐου και την Δευτέρα 25 Μαΐου 2026.

Τώρα, συγγραφικῇ αδείᾳ για μια ακόμη φορά, θα υποθέσουμε, ότι ορθώς ψηφίσθηκε και τέθηκε σε ισχύ ο νέος Καταστατικός Χάρτης της Εκκλησίας της Κύπρου στις 20 Μαΐου 2026, προκειμένου να δούμε, εάν τυχόν με τις διατάξεις του νέου Χάρτη είναι έγκυρη η εκλογή του νέου Μητροπολίτη Πάφου.

Όπως ήδη ανέφερα παραπάνω, όλα τα κρίσιμα γεγονότα της μέχρι την κήρυξη της Ιεράς Μητροπόλεως Πάφου σε χηρεία, έλαβαν χώρα το έτος 2025, υπό την ισχύ του τότε Καταστατικού Χάρτη. Η παράνομη όμως μη ολοκλήρωση της διαδικασίας πληρώσεως πριν την ψήφιση του νέου Καταστατικού Χάρτη, μετέφερε την εκκρεμότητα της πληρώσεως στην μετά τον νέο Καταστατικό Χάρτη εποχή. Συνεπώς, αφού η τελευταία ενέργεια υπό τον παλαιό Καταστατικό Χάρτη ήταν η ανάληψη της Τοποτηρητείας της Ιεράς Μητροπόλεως Πάφου από τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου, με αυτήν την ενέργεια θεωρούμε ότι «κλείνει» η περίοδος ισχύος του Καταστατικού Χάρτη του 2010 και με την ψήφιση του νέου «ανοίγει» η νέα περίοδος, η οποία ξεκινά με την εφαρμογή του νέου Καταστατικού Χάρτη και την αμέσως επόμενη πράξη μετά την ανάληψη της Τοποτηρητείας, που είναι η εξαπόλυση των εγκυκλίων.

Με βάση τα ανωτέρω, συμφώνως προς το άρθρο 28 του νέου Καταστατικού Χάρτη, ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου θα έπρεπε την επομένη της ψηφίσεως και θέσεως σε ισχύ του νέου Καταστατικού Χάρτη, και εντός προθεσμίας ενός μηνός, να εξαπολύσει μία εγκύκλιο προς τους Επισκόπους και προς όσους – μη Επισκόπους – έχουν τα απαραίτητα προσόντα, προκειμένου αυτοί να καταθέσουν τις υποψηφιότητες τους. Δηλαδή, ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου θα έπρεπε – εφαρμόζοντας από εδώ και στο εξής τον νέο Καταστατικό Χάρτη για την συνέχιση, από εκεί που σταμάτησε, της διαδικασίας πληρώσεως της Μητροπόλεως Πάφου, και την ολοκλήρωση της – να αποστείλει εντός μηνός από την 20η Μαΐου 2026, δηλαδή το αργότερο μέχρι τις 20 Ιουνίου 2026, την σχετική παραπάνω εγκύκλιο, στην οποία θα οριζόταν και η προθεσμία για την υποβολή των υποψηφιοτήτων.

Στη συνέχεια, και μετά την λήξη της προθεσμίας αυτής, συμφώνως προς τον νέο Καταστατικό Χάρτη και ειδικότερα το νέο άρθρο 28 πργφ. 1, η Ιερά Σύνοδος έπρεπε να προχωρήσει στην εκλογή του νέου Μητροπολίτη εντός προθεσμίας 40 ημερών από την χηρεία της Μητροπόλεως, η οποία χηρεία όμως έλαβε στις 17 Οκτωβρίου 2025, ημέρα που εκδόθηκε η απόφαση της Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου, που επικύρωσε την «έκπτωση» του κ. Τυχικού.

Αντ’ αυτού και σαφώς κατά παράβασιν και του νέου Καταστατικού Χάρτη:

α) η Ιερά Σύνοδος και όχι ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου,

β) κάλεσε αυθαιρέτως διά του Τοποτηρητή Αρχιεπισκόπου Κύπρου,

γ) όχι με εγκύκλιο του Αρχιεπισκόπου αλλά με δική της απόφαση, τους υποψηφίους

δ) ορίζοντας αυτή – και όχι ο Αρχιεπίσκοπος με εγκύκλιο του – την προθεσμία για την υποβολή υποψηφιοτήτων και

ε) εξέλεξε νέο Μητροπολίτη όχι εντός σαράντα ημερών από την χηρεία της Μητροπόλεως, όπως απαιτεί ο νέος Καταστατικός Χάρτης, αλλά πολλούς μήνες μετά από αυτήν, παραβιάζοντας βεβαίως και τον νέο Καταστατικού Χάρτη, εκτός από την αποδεδειγμένη παραβίαση και του προηγουμένου Καταστατικού Χάρτη.

Μετά από όλα αυτά, έχω την αίσθηση, πως καταλαβαίνετε, ότι προκειμένου ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου κ. Γεώργιος να εκδιώξει από την Ιερά Μητρόπολη Πάφου τον νόμιμο Ποιμενάρχη της κ. Τυχικό:

1. παραβίασε πρώτα τον τότε εν ισχύϊ Καταστατικό Χάρτη του 2010,

2. έπεισε στην συνέχεια την Ιερά Σύνοδο να ψηφίσει νέο Καταστατικό Χάρτη και μετά

3. παραβίασε και τον νέο Καταστατικό Χάρτη,

εκλέγοντας παρανόμως και αντικανονικώς τον διάδοχο του και νέο Μητροπολίτη Πάφου. Είναι, δε, αξιοσημείωτο, ότι εκλογή αυτή είναι παράνομη υπό την ισχύ και υπό τις διατάξεις όχι ενός αλλά δύο Καταστατικών Χαρτών.

Και δυστυχώς, ουδέν μέλος της Ιεράς Συνόδου δεν τόλμησε να προτείνει σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας πληρώσεως της Ιεράς Μητροπόλεως Πάφου την εφαρμογή της διατάξεως του άρθρου 25, που υπήρχε και στον προηγούμενο Καταστατικό Χάρτη, κατά την οποία η Τοποτηρητεία αναλαμβάνεται από τον επόμενο τη τάξει εν ενεργεία Μητροπολίτη, όταν σε οποιοδήποτε στάδιο της εκλογικής διαδικασίας ο Τοποτηρητής (δηλαδή ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου) παραλείπει ή αμελεί ή αδυνατεί να εφαρμόσει τις διατάξεις του Καταστατικού Χάρτη.

Εν κατακλείδι, από όποια οπτική και να εξετάσει κανείς την εκλογή του νέου Μητροπολίτη Πάφου – είτε υπό το πρίσμα του Καταστατικού Χάρτη του 2010 είτε υπό το πρίσμα του νέου Καταστατικού Χάρτη – το συμπέρασμα είναι το ίδιο. Η εν λόγω εκλογή είναι άκυρη, και δυστυχώς ο εκλεγείς – και κατά τα λοιπά αξιόλογος – κληρικός ενεπλάκη εκών άκων σε μία διαδικασία, που βαρύνεται και με την άκυρη επίσης εκδίωξη του προκατόχου του.

Λυπούμαι ειλικρινώς για όσα συμβαίνουν. Λυπούμαι, όμως, περισσότερο, διότι, εάν είχα ερωτηθεί, σας διαβεβαιώνω, ότι η κατάσταση θα ήταν εντελώς διαφορετική. Αλλά καθώς φαίνεται, η υπεράσπιση εκ μέρους μου της Αδελφότητας της Ιεράς Μονής Αββακούμ βαραίνει περισσότερο. Αυτή η διαπίστωση αποδεικνύεται περίτρανα από την ίδια την εισηγητική έκθεση του νέου Καταστατικού Χάρτη, όπου ομολογείται αυτολεξεί ότι: «…παρουσιάστηκαν κάποιες δυσκολίες κατά την εφαρμογή μερικών διατάξεων του Καταστατικού Χάρτη του 2010, οι οποίες υπεδείκνυαν την ανάγκη τροποποιήσεως του. Τέτοιες διατάξεις αφορούσαν π.χ. στην: α)….., β)……., γ) παρουσία νομικών συμβούλων κατά την απονομή της εκκλησιαστικής δικαιοσύνης».

Εγώ, πάντως, είμαι στην διάθεση της Εκκλησίας της Κύπρου, προκειμένου να συνδράμω με τις γνώσεις μου στην επίλυση των προβλημάτων και στην αποφυγή δημιουργίας νέων."

Δρ. Αναστάσιος Βαβούσκος

Δικηγόρος

Άρχων Ασηκρήτης της Μ.τ.Χ.Ε

Πηγή: https://cyprustimes.com/

Προηγουμένως η ΕΟΔ, έγραψε για το χρονικό της ημέρας

Διαβάστε επίσης