Συναγερμός Τσούκαλη για κειμήλια: «Άμεση καταγραφή και προστασία»

Ο ιδιωτικός ερευνητής Γιώργος Τσούκαλης μιλά στο «Εν Αληθεία» της ΕΟΔ. Φώτο: ΕΟΔ

Ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των ιερών εικόνων, των λειψάνων και των πολύτιμων εκκλησιαστικών κειμηλίων έδωσε ο ιδιωτικός ερευνητής Γιώργος Τσούκαλης, κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του στην εκπομπή «Εν Αληθεία» της Ένωσης Ορθοδόξων Δημοσιογράφων.

Με την πολυετή εμπειρία του στην εξιχνίαση υποθέσεων αρχαιοκαπηλίας, ο κ. Τσούκαλης εξέφρασε την ανησυχία του για την ασφάλεια πολλών ναών και μοναστηριών της ελληνικής υπαίθρου, επισημαίνοντας ότι αρκετοί πολύτιμοι εκκλησιαστικοί θησαυροί παραμένουν ευάλωτοι απέναντι στη δράση οργανωμένων κυκλωμάτων.

Οι εκκλησίες και τα μοναστήρια στο στόχαστρο

Ο Γιώργος Τσούκαλης υπογράμμισε ότι οι κλοπές εκκλησιαστικών κειμηλίων δεν αποτελούν φαινόμενο του παρελθόντος, αλλά μια διαρκή απειλή.

Όπως εξήγησε, οργανωμένα κυκλώματα εξακολουθούν να αναζητούν φορητές εικόνες, σταυρούς, λειψανοθήκες, ευαγγέλια, λειτουργικά σκεύη και άλλα αντικείμενα μεγάλης ιστορικής και καλλιτεχνικής αξίας, τα οποία στη συνέχεια διοχετεύονται στη διεθνή αγορά έργων τέχνης.

Ιδιαίτερα ευάλωτες, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι οι μικρές ενορίες και τα απομακρυσμένα μοναστήρια, όπου συχνά δεν υπάρχουν επαρκή μέτρα ασφαλείας.

Η πρόταση για πανελλαδική καταγραφή

Ο γνωστός ερευνητής παρουσίασε μια συγκεκριμένη πρόταση, την οποία θεωρεί απαραίτητη για την αποτελεσματικότερη προστασία της εκκλησιαστικής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Όπως ανέφερε, κάθε Ιερά Μητρόπολη θα μπορούσε να προχωρήσει σε πλήρη καταγραφή των πολύτιμων κειμηλίων που φυλάσσονται στους ναούς και τις μονές της εκκλησιαστικής της περιφέρειας.

Η καταγραφή αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει:

• φωτογράφιση κάθε εικόνας και κειμηλίου,
• αναλυτική περιγραφή,
• διαστάσεις και τεχνικά χαρακτηριστικά,
• στοιχεία προέλευσης,
• ψηφιακή αρχειοθέτηση.

Κατά τον ίδιο, ένα τέτοιο αρχείο θα αποτελούσε πολύτιμο εργαλείο τόσο για την πρόληψη όσο και για την αναζήτηση κλαπέντων αντικειμένων.

Ο κ. Τσούκαλης στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της φωτογραφικής τεκμηρίωσης.

Όπως εξήγησε, όταν μια εικόνα ή ένα άλλο εκκλησιαστικό κειμήλιο αφαιρείται παράνομα και εντοπίζεται χρόνια αργότερα σε οίκο δημοπρασιών ή σε ιδιωτική συλλογή του εξωτερικού, απαιτούνται αδιάσειστα στοιχεία για να αποδειχθεί η προέλευσή του.

Η ύπαρξη αναλυτικών φωτογραφιών και πλήρους καταγραφής διευκολύνει τόσο τις διωκτικές αρχές όσο και τις δικαστικές διαδικασίες για τον επαναπατρισμό των κλαπέντων θησαυρών.

«Χωρίς τεκμηρίωση, πολλές φορές είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποδειχθεί ότι ένα αντικείμενο ανήκε σε συγκεκριμένο ναό ή μοναστήρι», επισήμανε.

Αντίγραφα για μεγαλύτερη ασφάλεια

Μία ακόμη πρόταση που διατύπωσε αφορά τα ιδιαίτερα πολύτιμα εκκλησιαστικά κειμήλια.

Σύμφωνα με τον ίδιο, σε ορισμένες περιπτώσεις θα μπορούσαν να εκτίθενται στους ναούς πιστά αντίγραφα, ενώ τα αυθεντικά αντικείμενα να φυλάσσονται σε ειδικά διαμορφωμένους ασφαλείς χώρους, όπου θα προστατεύονται από κλοπές και φθορές.

Όπως εξήγησε, η πρακτική αυτή εφαρμόζεται ήδη σε αρκετές χώρες και δεν μειώνει τη θρησκευτική ή ιστορική αξία των κειμηλίων, αντίθετα συμβάλλει στη διατήρησή τους για τις επόμενες γενιές.

Η Εκκλησία ως θεματοφύλακας της ιστορίας

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ο Γιώργος Τσούκαλης υπενθύμισε ότι τα εκκλησιαστικά κειμήλια δεν αποτελούν απλώς έργα τέχνης ή αντικείμενα οικονομικής αξίας.

Αντιθέτως, αποτελούν ζωντανές μαρτυρίες της ιστορίας του Ελληνισμού και της Ορθόδοξης παράδοσης, συνδεδεμένες με την πνευματική ζωή των τοπικών κοινωνιών και τη συλλογική μνήμη του λαού.

Η προστασία τους, όπως υπογράμμισε, αποτελεί ευθύνη όχι μόνο της Εκκλησίας και της Πολιτείας, αλλά και κάθε πολίτη που αντιλαμβάνεται την αξία της πολιτιστικής και θρησκευτικής κληρονομιάς.

Ένα εθνικό σχέδιο προστασίας

Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο γνωστός ερευνητής επανέλαβε ότι η Ελλάδα διαθέτει ανεκτίμητους εκκλησιαστικούς θησαυρούς, οι οποίοι απαιτούν συστηματική φροντίδα και σύγχρονες μεθόδους προστασίας.

Η δημιουργία ενός ενιαίου ψηφιακού αρχείου, η συνεργασία Εκκλησίας και αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών, καθώς και η αξιοποίηση της τεχνολογίας μπορούν, όπως τόνισε, να συμβάλουν ουσιαστικά στη διαφύλαξη αυτής της πολύτιμης παρακαταθήκης.

«Η προστασία των ιερών κειμηλίων δεν αφορά μόνο το παρελθόν μας· αφορά και την ευθύνη μας απέναντι στις επόμενες γενιές», ήταν το μήνυμα που ανέδειξε μέσα από τη συνέντευξή του.

Νωρίερα ιερέας της UOC διηγήθηκε πώς αλλάζουν τα άμφια στα λείψανα των οσίων των σπηλαίων.

Читайте также