Ο Απόστολος Παύλος και η θεμελίωση του σύγχρονου Ποινικού Δικαίου

Ο Απόστολος Παύλος και το σύγχρονο Ποινικό Δίκαιο

Με αφορμή την ετήσια μνήμη του Αποστόλου Παύλου, ο δικηγόρος παρ' Αρείω Πάγω και Νομικός Σύμβουλος της Ιεράς Μητροπόλεως Πατρών, κ. Πέτρος Ρηγάτος, φωτίζει με το άρθρο του στο Arxon.gr μία άγνωστη στο ευρύ κοινό διάσταση της αποστολικής προσωπικότητας: την καθοριστική συμβολή του Παύλου στη διαμόρφωση του Ποινικού Δικαίου.

Εγκριτος νομικός και Ρωμαίος πολίτης

Ο Απόστολος Παύλος ήταν αδιαμφισβήτητα έγκριτος νομικός. Ο ίδιος χαρακτηρίζει τον εαυτόν του «κατά νόμον Φαρισαίον», γεγονός που σημαίνει ότι ανήκε στην τάξη των διδασκάλων και ερμηνευτών του νόμου. Σπούδασε στο φημισμένο Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ, όπου ξεχώριζε η μεγάλη μορφή του νομοδιδασκάλου Γαμαλιήλ. Η οικογένεια του Παύλου ήταν πολιτογραφημένη στην Ταρσό και είχε λάβει τη Ρωμαϊκή ιθαγένεια, καθιστώντας τον Απόστολο Ρωμαίο πολίτη.

Η αρχή «nullum crimen, nulla poena, sine lege»

Το σύγχρονο Ποινικό Δίκαιο στηρίζεται επί της θεμελιώδους αρχής nullum crimen, nulla poena, sine lege: ποινικό αδίκημα δεν υπάρχει και ποινή δεν επιβάλλεται χωρίς να προϋπάρχει νόμος που να προβλέπει ρητά τη συγκεκριμένη πράξη. Πρόκειται για θεμελιώδη αρχή προασπίσεως της προσωπικής ελευθερίας του ανθρώπου.

Το νομικό αυτό αξίωμα βρίσκουμε αυτούσιο διατυπωμένο στον Απόστολο Παύλο, και ειδικότερα στην προς Ρωμαίους επιστολή, που θεωρείται νομική πραγματεία του. Γράφει χαρακτηριστικά: «οὗ γὰρ οὐκ ἔστι νόμος, οὐδὲ παράβασις» (Ρωμ. Δ΄15) και «ἁμαρτία δὲ οὐκ ἐλλογεῖται μὴ ὄντος νόμου» (Ρωμ. Ε΄13). Πρόκειται, κατά τον συγγραφέα, για αυθεντική θεμελίωση της σπουδαιότερης αρχής του σύγχρονου ποινικού δικαίου.

Η τελεολογική ερμηνεία του νόμου

Ο Παύλος καθυπέβαλε την ερμηνεία του νόμου στον έλεγχο της χριστιανικής αγάπης, συμβάλλοντας στη θεμελίωση της τελεολογικής μεθόδου ερμηνείας του Δικαίου, όπως εκφράζεται στη φράση: «τὸ μὲν γράμμα τοῦ νόμου ἀποκτείνει, τὸ δὲ πνεῦμα ζωοποιεῖ». Η ερμηνεία του νόμου, αποδεσμευμένη από την αφόρητη τυπολατρεία, στρέφεται έτσι προς νέες κατευθύνσεις και στην πεμπτουσία της χριστιανικής Διδασκαλίας: «πλήρωμα οὖν νόμου ἡ ἀγάπη» (Ρωμ. 13, 10).

Ο Παύλος ως δικανικός αγορητής

Σπουδαίος δικανικός αγορητής υπήρξε και ο ίδιος ο Θείος Απόστολος: αγορεύοντας ενώπιον δικαστηρίου και υπερασπιζόμενος εαυτόν, υπέβαλε την ένσταση του Ρωμαίου πολίτη — «Ρωμαίος γεγέννημαι» — καθώς και την ένσταση «Καίσαρα επικαλούμαι».

Ο συγγραφέας ελπίζει η επιστημονική έρευνα να εμβαθύνει περαιτέρω στη νομική σκέψη του Αποστόλου Παύλου και στην επίδρασή του στο σύγχρονο Δίκαιο, καθώς και στη γενικότερη επίδραση του Χριστιανισμού στο δικαιικό σύστημα.

Νωρίτερα η ΕΟΔ έγραψε εάν η Εκκλησία είναι έτοιμη για τη νέα ψηφιακή γενιά.

Διαβάστε επίσης