Η αγριέλαιος και η καλλιέλαιος – Του Μητροπολίτη Μάνης Χρυσοστόμου Γ’

Η αγριέλαιος και η καλλιέλαιος – Του Μητροπολίτη Μάνης Χρυσοστόμου Γ’

Με αφετηρία τη γνωστή παύλεια εικόνα της αγριελιάς και της καλλιελιάς, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μάνης κ. Χρυσόστομος προσεγγίζει τη σύγχρονη πνευματική πραγματικότητα, αναδεικνύοντας τη διαφορά ανάμεσα στην απομάκρυνση από τον Θεό και στη ζωή της πίστεως. Μέσα από την ερμηνεία του 11ου κεφαλαίου της προς Ρωμαίους Επιστολής, υπογραμμίζει τη διαρκή δυνατότητα του ανθρώπου να επιστρέψει από την απιστία και την αμαρτία στη χάρη και τη σωτηρία.

Παράλληλα, περιγράφει με έντονο προβληματισμό τα φαινόμενα ηθικής και πνευματικής παρακμής που χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη κοινωνία, επισημαίνοντας ότι η αποϊεροποίηση της ζωής οδηγεί σε σύγχυση, ανασφάλεια και εσωτερική ταραχή. Ωστόσο, προβάλλει ως μοναδική διέξοδο την εν Χριστώ ζωή και τη ζώσα εμπειρία της Εκκλησίας, η οποία συνεχίζει να προσφέρει στον άνθρωπο αλήθεια, ελπίδα, ειρήνη και προοπτική σωτηρίας.

Στήν ὕπαιθρο παρουσιάζονται τόσον ἡ ἀγριέλαιος ὅσον καί ἡ καλλιέλαιος. Καί τήν μέν ἀγριέλαιο τήν κόπτουμε ἕνεκεν τῆς ἀγρίας καταστάσεώς της καί ὡς μή ἀποδίδουσα καρπούς, τήν δέ καλλιέλαιο τήν φροντίζουμε καί καλλιεργοῦμε, ὅσον τό δυνατόν περισσότερον, προκειμένου νά φέρει πολύν καρπόν καί καλόν. Αὐτή εἶναι μία εἰκόνα ἀπό τήν φύση.

Ὁ Ἀπ. Παῦλος αὐτή τήν εἰκόνα ἔρχεται καί τήν χρησιμοποιεῖ στήν πρός Ρωμαίους ἐπιστολή του, στό 11ο κεφάλαιο, ὅταν θέλει νά μιλήσει γιά τήν ἀπιστία, τήν ἀπείθεια καί ἀνυπακοή στό Θεό καί στίς ἐντολές Του ἀπό τό ἕνα μέρος καί γιά τήν πίστη, τόν φόβο τοῦ Θεοῦ καί τήν εὐσέβεια ἀπό τό ἄλλο μέρος. Παρομοίασε τούς Ἰσραηλῖτες μέ τήν καλλιέλαιο, πού, ὅμως, μερικοί κλάδοι της, ἕνεκα τῆς ἀπιστίας τους, κόπηκαν ἀπό τόν καλό κορμό καί ἀπεσπάσθησαν καί πετάχθηκαν. Ἔπειτα, παρομοίασε τούς εἰδωλολάτρες, πού δέν εἶχαν γνώση περί τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ, μέ τήν ἀγριέλαιο.

Ὅμως, ὅταν αὐτοί γνώρισαν τόν Ἕνα καί ἀληθινό Θεό, ἐκεντρώθησαν στή θέση τῶν ἀποκοπέντων κλάδων καί συνεδέθησαν μέ τήν καλλιέλαιο καί ἔφεραν καλούς καρπούς. Τονίζει δέ ὁ Ἀπόστολος ὅτι πάντοτε ὑπάρχει αὐτή ἡ δυνατότητα ἐγκεντρισμοῦ, δηλαδή ἡ δυνατότητα τῆς ἐπανόδου ἀπό τήν ἀπιστία στή πίστη, ἡ δυνατότητα νά καταστεῖ ἡ ἀγριέλαιος καλλιέλαιος, νά παύσει ἡ ἀγριότητα τῆς ἁμαρτίας καί νά ἐπέλθει τό ἥμερον τῆς ἀρετῆς. Ὁ Θεός, ἕνεκα τοῦ πλούτου τῆς σοφίας καί τῆς γνώσεώς Του, ἔχει πολλούς τρόπους νά ἐπαναφέρει καί πάλιν τόν παρεκτραπέντα ἄνθρωπο στήν ὁδό τῆς σωτηρίας. Καί θαυμάσια κλείνει τό κεφάλαιο αὐτό ὁ Ἀπ. Παῦλος, ὑπογραμμίζοντας: «τίς γάρ ἔγνω νοῦν Κυρίου; ἤ τίς σύμβουλος αὐτοῦ ἐγένετο;… ὅτι ἐξ αὐτοῦ καί δι’ αὐτοῦ καί εἰς αὐτόν τά πάντα» (Ρωμ. 11, 34-35).

Στούς δυσχειμέρους, ἐξ ἐπόψεως πνευματικῆς, καιρούς, ὅπου ζοῦμε καί ὑπό τήν ἐπήρεια φθοροποιῶν ἰδεολογιῶν καί ἐξαγριωμένων ἀνθρωπίνων παθῶν, αἰσθανόμεθα ὅτι ὑπάρχει καί ἡ ἀγριέλαιος καί ἡ καλλιέλαιος. Πρόκειται γιά μία πραγματικότητα. Σκληρή πραγματικότητα. Παρατηροῦμε τό πνεῦμα νά σβέννυται, τά πάθη τῆς ἀτιμίας νά προβάλλονται, τό φρόνημα τῆς σαρκός νά ἐπικρατεῖ, ἡ κατάργηση τοῦ πνευματικοῦ νόμου νά ἐπιβάλλεται, τό μῖσος ν’ ἀντικαθιστᾶ τήν ἀγάπη.

Οἱ μηνυτήριες ἀναφορές ἀλλεπάλληλες. Ἡ κάθε εἴδους φαυλότητα στό προσκήνιο καί ἡ αἰδώς στό περιθώριο. Ἔρχονται ὁ φθόνος ὡς πῦρ μή σβεννύμενον καί ἡ εὐτραπελία ὡς δεινόν κακόν. Καί ὁ ἄνθρωπος συνεχῶς καθίσταται ψεύστης. Ἀλλά συνάμα διαπιστώνουμε ὅτι καταφθάνει καί ἡ βάσανος, μέ νομοτελειακό ἀποτέλεσμα, τοὐτέστιν: «Τά ὀψώνια (=οἱ καρποί) τῆς ἁμαρτίας θάνατος» (Ρωμ. 6, 23).

Ἔτσι γινόμεθα καθημερινῶς στήν ἐποχή μας μάρτυρες τῆς ὕπαρξης πολλῆς ἔντασης, σύγχυσης, νευρικότητας, ἀνησυχίας καί ἀνασφάλειας, ἐσωτερικῆς ταραχῆς καί καχυποψίας τῶν συνανθρώπων μας. Σταματᾶ ὁ χαιρετισμός, παύει τό «καλημέρα», χάνεται ἡ ἀρχοντιά, ἐξαφανίζεται ὁ πολιτισμός τῆς ψυχῆς. Καί, βεβαίως, ἀναφύονται πολλά ψυχολογικά προβλήματα. Ἔτσι εἶναι. Ὅταν διώξουμε στήν ἐξορία τόν Θεό καί ἀπεμπολήσουμε τίς ἐντολές Του, τί περιμένουμε; Ἡ κάθε εἴδους παραβατικότητα θά ἔλθει στό προσκήνιο, ἀκόμη καί σ’ αὐτή τήν ἄωρη νεανική ἡλικία. Ὅταν τό φῶς τοῦ Χριστοῦ, τουτέστιν ἡ θεία Διδασκαλία Του, δέν τίθεται «ἐπί τήν λυχνίαν», ἀλλά κρύπτεται, ἐξαφανίζεται καί ἀφήνουμε ἐπιτηδείως νά σβήνει καί δέν θέλουμε αὐτό τό ἱλαρόν φῶς νά φωτίζει τήν προσωπική μας ζωή, τήν οἰκογένεια, τό σχολεῖο, τόν δημόσιο βίο, τότε, δικαίως, ἡ βιοτή μας καταντᾶ ἀνυπόφορη, προβληματική, ἀληθῶς ἀγριέλαιος. Μιλᾶμε πλέον γιά πνευματική παρακμή, γιά ἀποϊεροποίηση τῆς ζωῆς, γιά ἀσέβεια, γιά λησμοσύνη τοῦ θεϊκοῦ παράγοντα. Καί αὐτή ἡ κατάσταση ἐπιφέρει πίκρα καί θλίψη.

Ὡστόσο, ὁ Κύριος ἤδη προεῖπε: «Ἐν τῷ κόσμῳ θλῖψιν ἕξετε» (Ἰω. 16, 33). συνάμα, ὅμως, διεκήρυξε καί τόν παρήγορο καί ἐλπιδοφόρο λόγο: «ἀλλά θαρσεῖτε, ἐγώ νενίκηκα τόν κόσμον» (Ἰω. 16, 33) καί «δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καί πεφορτισμένοι κἀγώ ἀναπαύσω ὑμᾶς» (Ματθ. 11, 28). Ἀκριβῶς μέσα στή ψυχική μας ταλαιπωρία εἶναι ἀπόλυτη ἀνάγκη νά φυλάξουμε τό χαριτόβρυτο δῶρο τῆς πνευματικῆς ἑνότητος μαζί Του. Καί τό δῶρο αὐτό, τό ἀνακαλύπτουμε καί τό βιώνουμε στόν χῶρο τῆς Ἐκκλησίας, στό μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας, στό «Γεώργιον» (Α’ Κορ. 3, 6-9), στόν «Ἀμπελῶνα» (Ματθ. 20, 1-16), στό «Πανδοχεῖον» (Λουκ. 10,34), στόν «Οἶκο τοῦ Θεοῦ» (Ἑβρ. 3, 5-6) καί στό «Μεγάλο Δεῖπνο» (Λουκ. 14, 6-24). Καί ὁ λόγος τῆς Ἐκκλησίας δέν εἶναι ἀναχρονιστικός, σκοταδιστικός καί μισαλλόδοξος.

Εἶναι λόγος ἀληθείας, ἀγάπης καί ἐλπίδος. Ἄλλωστε δέν ἔχει νόημα λέγειν τά τέρποντα ἀλλά τά ὠφελοῦντα. Ἐνῶ δέ ἡ Ἐκκλησία εἶναι σαφέστατα Χριστοκεντρική, ταυτόχρονα εἶναι γνήσια ἀνθρωποκεντρική. Βλέπει τόν ὅλο ἄνθρωπο καί ἀντιμετωπίζει τήν ἀφροσύνη τῆς ἁμαρτίας, τήν τραγικότητα τῆς ὀντολογικά φθαρμένης ὕπαρξης καί προσφέρει τήν πληρότητα τῆς ζωῆς. Γι’ αὐτό καί ἡ Ἐκκλησία μεταμορφώνει καί σώζει τούς ἀνθρώπους, συνεπής μέ τόν λόγο της. Πρό παντός ὅμως δέν πρέπει νά λησμονεῖται ὅτι ἡ Κεφαλή τῆς Ἐκκλησίας, ὁ Χριστός εἶπε, μετά τήν Ἀνάστασή Του, στίς Μυροφόρες, κοντά στόν κενό τάφο, τό: «Χαίρετε» (Ματθ. 28,9), στούς Μαθητές στό ὑπερῶο τό: «Εἰρήνη ὑμῖν» (Ἰω. 20,19) καί στόν Πέτρο στή Τιβεριάδα τό: «Σύ ἀκολούθει μοι» (Ἰω. 21,22). Καί, τό ὑπεροχότερο, στή Γαλιλαία τό: «Ἰδού ἐγώ μεθ’ ὑμῶν εἰμι πάσας τάς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος. Ἀμήν» (Ματθ. 28, 20). Τά τέσσερα αὐτά σημεῖα, κενός τάφος, ὑπερῶον, Τιβεριάδα καί Γαλιλαία συναντοῦν τήν ἀληθῆ θεογνωσία, τό φῶς πού διαλύει τό σκότος, τήν κατάλυση τοῦ ἅδου, τήν νίκη κατά τοῦ θανάτου, τήν ζῶσα παρουσία τοῦ Χριστοῦ.

Γι’ αὐτό, μ’ ὅσα προαναφέρθηκαν, ἄξιοι ἰδιαιτέρας μνείας εἶναι, ἐν προκειμένῳ, οἱ προφητικοί λόγοι: «Κύριε, ἐν θλίψει ἐμνήσθην σου» (Ἡσ. 26, 16) καί «Κύριος ἐμοί βοηθός καί οὐ φοβηθήσομαι» (Ψαλμ. 117, 6) καί, τελικά: «Εὐλογημένος ὁ ἄνθρωπος, ὅς πέποιθεν ἐπί τῷ Κυρίῳ» (Ἱερεμ. 17, 7). Τότε ἀκριβῶς παραμένουμε «ρίζα ἁγία», ἤτοι, καλλιέλαιος.

Читайте также