Σερβία: Ιδρύεται το Ορθόδοξο Πανεπιστήμιο «Άγιος Σάββας» στο Βελιγράδι

Υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας για Ορθόδοξο Πανεπιστήμιο στο Βελιγράδι. Φώτο: spc.rs

Σε μια κίνηση ιστορικής σημασίας για την εκπαίδευση και την Εκκλησία στη Σερβία, η κρατική ηγεσία και το Πατριαρχείο συμφώνησαν για τη δημιουργία ενός νέου πανεπιστημιακού ιδρύματος που φιλοδοξεί να συνδέσει την ακαδημαϊκή γνώση με τις χριστιανικές αξίες.

Την Παρασκευή 8 Μαΐου 2026, υπογράφηκε στην Αίθουσα της Πρώτης Έδρας του Πατριαρχείου Σερβίας στο Βελιγράδι το Μνημόνιο Συνεργασίας για την ίδρυση του Σερβικού Ορθόδοξου Πανεπιστημίου του Αγίου Σάββα, από τον Πατριάρχη Πορφύριο και τον Πρωθυπουργό Α. Βούτσιτς, αναφέρεται στην επίσημη ιστοσελίδα του Πατριαρχείου.

Μετά την υπογραφή του Μνημονίου, ο Πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, απηύθυνε αρχικά χαιρετισμό στους παρευρισκόμενους στην τελετή, τονίζοντας ότι ένας λαός χωρίς εκπαίδευση δεν έχει μέλλον και ότι η εκπαίδευσή μας δεν έχει ποτέ χωριστεί από την πίστη.

Δήλωσε επίσης ότι το κράτος θα παράσχει κάθε βοήθεια και υποστήριξη στο Πανεπιστήμιο του Αγίου Σάββα και επεσήμανε ότι σε αυτό το Πανεπιστήμιο τα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν εξαιρετικές γνώσεις και να κληρονομήσουν πατριωτισμό και αγάπη για την πατρίδα.

«Αυτό το πανεπιστήμιο, ο Άγιος Σάββας, θα είναι ένας τόπος όπου η θεολογική εκπαίδευση των μελλοντικών ιερέων θα λαμβάνει χώρα παράλληλα με σπουδές στην ιατρική, το δίκαιο, τις φυσικές επιστήμες, τις τεχνικές επιστήμες και τις τέχνες. Όπως αναφέρεται στο Μνημόνιο, κάθε κλίση που βασίζεται στις διαχρονικές αξίες της αλήθειας, της αρετής, της γνώσης και του αμοιβαίου σεβασμού συμβάλλει στην οικοδόμηση μιας δίκαιης και υπεύθυνης κοινωνίας», δήλωσε μεταξύ άλλων ο Πρόεδρος της Σερβίας.

Από την πλευρά του, ο Πατριάρχης Πορφύριος δήλωσε ότι η ίδρυση του Πανεπιστημίου του Αγίου Σάββα συνεχίζει την βαθιά και ιστορικά θεμελιωμένη εκπαιδευτική πορεία της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, του σερβικού λαού και του σερβικού κράτους.

«Τα εκκλησιαστικά πανεπιστήμια και τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που ιδρύθηκαν ή υποστηρίζονται από χριστιανικές Εκκλησίες δεν αποτελούν καινοτομία στον ευρωπαϊκό, παγκόσμιο εκπαιδευτικό χώρο, αλλά αντίθετα, αντιπροσωπεύουν μία από τις παλαιότερες και σημαντικότερες μορφές του», δήλωσε ο Πατριάρχης.

Επίσης ο κ. Πορφύριος συμπλήρωσε ότι «πολλά από τα πιο έγκριτα πανεπιστήμια στην Ευρώπη ιδρύθηκαν ακριβώς υπό την αιγίδα της Εκκλησίας ή με την άμεση υποστήριξή της, όπως πολλά Ρωμαιοκαθολικά ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης εξακολουθούν να λειτουργούν σε όλο τον κόσμο σήμερα ως αναγνωρισμένα κέντρα εκπαίδευσης, επιστήμης και πολιτισμού».

Αναφέροντας παραδείγματα, ο Πατριάρχης Σερβίας επεσήμανε ότι «αυτό το μοντέλο εκπαίδευσης επιδεικνύει μακρά ιστορική συνέχεια και πλήρη σύγχρονη σημασία» και ως εκ τούτου «η ίδρυση αυτού του πανεπιστημίου μας, του Πανεπιστημίου του Αγίου Σάββα, δεν αποτελεί προηγούμενο, αλλά μάλλον μια φυσική ένταξη σε μια ήδη υπάρχουσα και ευρέως αποδεκτή ευρωπαϊκή και παγκόσμια ακαδημαϊκή παράδοση».

Η ιστορία της φροντίδας της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας για την εκπαίδευση του λαού είναι μακρά, πολυεπίπεδη και πλούσια και δεν μπορεί να συνοψιστεί σε λίγες κατάλληλες προτάσεις, πρόσθεσε ο Πατριάρχης Πορφύριος σημειώνοντας ότι η σερβική εκπαίδευση αναπτύχθηκε ακριβώς στο πλαίσιο του γενικού ευρωπαϊκού μοντέλου κατά την εποχή του Αγίου Σάββα.

«Η ίδρυση του Πανεπιστημίου του Αγίου Σάββα είναι ένα res publica, με την πιο αξιοπρεπή έννοια της λέξης: φροντίδα για το δημόσιο και κοινό καλό, για την ποιοτική εκπαίδευση των νέων γενεών και για το μέλλον της κοινωνίας στο σύνολό της», δήλωσε ο Πατριάρχης Πορφύριος.

Ακόμη τόνισε ότι «με αυτόν τον τρόπο, η Εκκλησία δεν κλείνεται στον δικό της στενό χώρο, ούτε αποστασιοποιείται από τη σύγχρονη κοινωνία, αλλά αντίθετα, παραμένει παρούσα σε αυτήν και ανοίγει τις πόρτες της, θέτοντας την πνευματική, εκπαιδευτική και πολιτιστική της εμπειρία στην υπηρεσία ολόκληρης της κοινότητας. Επομένως, η πράξη αυτή, επιτρέψτε μου να τονίσω, δεν στρέφεται εναντίον κανενός, αλλά αντιθέτως αντιπροσωπεύει μια έκφραση ευθύνης και φροντίδας για όλους όσους επιθυμούν να αποκτήσουν την εκπαίδευσή τους υπό την αιγίδα της, ειδικά λόγω του γεγονότος ότι δεν κατανοούμε την εκπαίδευση και τον φωτισμό, τον φωτισμό, τη μελέτη αποκλειστικά και μόνο ως μια διαδικασία απόκτησης ορισμένων γνώσεων, αλλά ως ταυτόχρονη ανάπτυξη της αρετής».

«Επομένως, στην αρμονία της γνώσης και της αρετής, μπορούμε να μιλήσουμε για αληθινό και γνήσιο φωτισμό, που με την βαθύτερη έννοια της λέξης είναι η πρόοδος του ατόμου και ολόκληρου του έθνους» - πρόσθεσε χαρακτηριστικά ο Πατριάρχης.

Κλείνοντας ο Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Σερβίας, ανέφερε: «Η πράξη και η απόφασή μας είναι, πάνω απ' όλα, μια προσπάθεια, βασιζόμενοι στην παράδοση και την κληρονομιά της Εκκλησίας μας, του λαού μας και του κράτους μας, εντάσσοντας ταυτόχρονα τον εαυτό μας σε όλα τα πιο σύγχρονα και σύγχρονα πρότυπα εκπαίδευσης και επιστήμης, να ξεκινήσουμε ένα έργο που πιστεύουμε ότι αποκλειστικά και μόνο με τη βοήθεια του Θεού μπορεί να φέρει καλό στον καθένα μας ξεχωριστά, αλλά και σε ολόκληρο το έθνος και το κράτος μας».

Τέλος, εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του στον Πρόεδρο της Σερβίας, τον Πρωθυπουργό και όλους όσους κατέχουν κατάλληλες και υπεύθυνες θέσεις σε αυτήν την κοινωνία και αυτό το κράτος, για την αληθινή και γνήσια, ουσιαστική υποστήριξη, χωρίς την οποία δεν θα ήταν δυνατή η υλοποίηση αυτού του έργου και «του δρόμου που θέλουμε να ακολουθήσουμε και στον οποίο βαδίζουμε σταθερά - του δρόμου του Πανεπιστημίου του Αγίου Σάββα, που βασίζεται σε αξίες και ήθος, σε τελική ανάλυση, της Ορθόδοξης πίστης, και από οργανωτικής άποψης, σύμφωνα με τα σύγχρονα πανεπιστήμια», κατέληξε ο Πατριάρχης Πορφύριος.

Στην τελετή παρευρέθηκαν: ο Σεβ. Μητροπολίτης Μπάτσκας κ. Ειρηναίος, ο Επίσκοπος Μοραβίτσκι κ. Τύχων, ο Υπουργός Παιδείας κ. Ντέγιαν Βουκ Στάνκοβιτς, η Καθηγήτρια Δρ. Ντραγκάνα Μίτροβιτς από τη Σχολή Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου, καθώς και οι κοσμήτορες και καθηγητές ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας: ο Κοσμήτορας της Ορθόδοξης Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου Πρωθιερέας Δρ. Σρμπολιούμπ Ουμπιπαρίποβιτς, ο Αντιπρύτανης Οικονομικών, Διάκονος Καθηγητής Δρ. Ζντράβκο Γιοβάνοβιτς και ο Αντιπρύτανης Διδασκαλίας Καθηγητής Δρ. Πρέντραγκ Ντραγκουτίνοβιτς, καθώς και ο Κοσμήτορας του Κολλεγίου - Ακαδημίας Τεχνών και Συντήρησης της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας Καθηγητής Δρ. Τόντορ Μίτροβιτς και η Αντιπρύτανης Οικονομικών Καθηγήτρια Δρ. Γέλενα Χίνιτς.

Παρόντες ήταν επίσης συνεργάτες του Υπουργού Παιδείας της Σερβίας, αξιωματούχοι του Γραφείου του Πατριάρχη και του Πατριαρχείου Σερβίας, καθώς και πολυάριθμοι εκπρόσωποι των ΜΜΕ.

Ας υπενθυμίσουμε ότι στις αρχές Απριλίου του τρέχοντος έτους, η Κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Σερβίας ενέκρινε το κείμενο του Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ της Δημοκρατίας της Σερβίας και της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας για τη συνεργασία στην ίδρυση του Πανεπιστημίου του Αγίου Σάββα, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη συνεχούς βελτίωσης του εκπαιδευτικού συστήματος και την αύξηση της ποιότητάς του σύμφωνα με τις αρχές της γνώσης, της ανατροφής και της ηθικής.

Νωρίτερα η ΕΟΔ έγραψε ότι σε κλίμα συγκίνησης και πνευματικής ενότητας πραγματοποιήθηκε στην πόλη της Κέρκυρας, στις 2 Μαΐου 2026, πανηγυρική Ακαδημία αφιερωμένη στην ελληνοσερβική φιλία.