Προ-θεωρία Μεγάλης Εβδομάδος

ΦΩΤΟ: web

Η αγιογραφική και πατερική παράδοση μας διδάσκει ότι η λατρευτική ζωή αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Ο αγιασμός των πιστών, το «θέλημα τοῦ Θεοῦ», δωρίζεται (διότι περί δωρεάς πρόκειται) μέσα από τη λατρεία, όταν ο άνθρωπος έρχεται σε κοινωνία και ένωση με τον Θεό. Η ορθόδοξη λατρεία είναι πρωτίστως βίωμα, μια ζωντανή και ενεργός συμμετοχή στα ιερά γεγονότα του λειτουργικού κύκλου. Κεντρική θέση στον εόρτιο κύκλο της Εκκλησίας κατέχει η Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα, η Εβδομάδα των Παθών του Κυρίου. Η Μεγάλη Εβδομάδα αποτελεί την κορύφωση της όλης πνευματικής προσπάθειας και ζωής των πιστών, διότι μας μεταφέρει ζωντανά στις συγκλονιστικές στιγμές της πραγματοποιήσεως της θείας βουλής, στο Πάθος του Υιού του Θεού.

Ιστορικό πλαίσιο 

Την Τρίτη χρονιά της δημόσιας δράσης του, ο Ιησούς εόρτασε το Πάσχα με τους μαθητές του στα Ιεροσόλυμα. Το εβραϊκό Πάσχα ήταν μια εθνικο-θρησκευτική γιορτή, που θύμιζε την πικρή σκλαβιά στους Φαραώ της Αιγύπτου και την ηρωική έξοδο-επιστροφή στη γη των πατέρων τους. Κατά την εποχή του Ιησού, που επικρατούσε ρωμαϊκή κυριαρχία στο Ισραήλ, το Πάσχα αφύπνιζε τον ισραηλιτικό εθνικισμό και κορυφωνόταν η πίστη για τον αναμενόμενο Μεσσία. Γι’ αυτό και ο εβραϊκός λαός υποδέχθηκε θριαμβευτικά τον Ιησού ως πολιτικό ελευθερωτή στα Ιεροσόλυμα.

Αυτοί όμως που τον ζητωκραύγαζαν με το «Ωσαννά», μετά από λίγες μέρες θα ζητήσουν μανιασμένοι την θανατική του καταδίκη. Η μεταστροφή του εβραϊκού λαού δεν μας προκαλεί εντύπωση, αφού αυτή οφείλεται στην απογοήτευση που νιώθουν όταν ο Ιησούς αρνείται να αναλάβει την ηγεσία επαναστατικού κινήματος εναντίον των Ρωμαίων. Όταν μάλιστα είδαν ότι ο Ιησούς οδηγείται μπροστά στην εξουσία ανίσχυρος και ανυπεράσπιστος βεβαιώθηκαν ότι δεν ήταν ο Μεσσίας, ο πολιτικός ηγέτης που ζητούσαν. Από την άλλη, η πολιτικο-θρησκευτική ηγεσία του Ισραήλ ήταν ενοχλημένη από τον έλεγχο που ο Κύριος εξαπέλυε εναντίον τους και συμπορευόταν με τη Ρωμαϊκή εξουσία.

«Ἰδοὺ ὁ Νυμφίος ἔρχεται...»

Στην αρχή της Μεγάλης Εβδομάδος, η Εκκλησία προβάλλει και οι πιστοί αντικρίζουν τον Χριστό ως τον «Νυμφίο της Εκκλησίας». Είναι όντως άξιο απορίας πώς η Εκκλησία αποδίδει το προσωνύμιο «Νυμφίος» στην πλέον ταπεινωτική μορφή του προσώπου του Χριστού. Θα μπορούσε να τον αποκαλέσει Νυμφίο σε στιγμές δόξας, τιμής και λαμπρότητος, όπως είναι η θριαμβευτική είσοδος στα Ιεροσόλυμα ή η Ανάστασή του.

Αντίθετα, η Εκκλησία προβάλλει και θέλει τον Νυμφίο της αντί για γαμπριάτικο ρούχο να ενδύεται τη χλαμύδα του χλευασμού, αντί για σκήπτρο να κρατά το καλάμι του εξευτελισμού, αντί για στέφανο γάμου να φορά το ακάνθινο στεφάνι, αντί για δύναμη και σφριγηλότητα να παρουσιάζεται με απόλυτη αδυναμία στις προκλήσεις του όχλου και των δημίων του, με πρόσωπο γεμάτο με τους εμπτυσμούς και τα ραπίσματα των στρατιωτών, με το σώμα του ολόκληρο μια πληγή από το μαρτύριο της φραγγελώσεως.

Η υμνολογική και εικονογραφική παράδοση σκοπίμως αποκαλεί τον Χριστό «Νυμφίο» όταν βρίσκεται στην έσχατη ταπείνωσή Του, στην τελεία ατιμία Του, στον πυθμένα της αμορφίας του. Ο Νυμφίος νυμφεύεται την πεπτωκυίαν ανθρώπινη φύση, η οποία λόγω της αμαρτίας βρίσκεται και αυτή σε οικτρή και άθλια κατάσταση. Επειδή τρέφει άπειρη αγάπη προς αυτήν, επιλέγει να «ενδυθεί» το δικό της «ένδυμα», να ομοιάσει μαζί της. Έτσι, ο Χριστός «πλούσιος ὢν ἐν ἐλέει» προσέλαβε την ανθρώπινη φύση, ενώθηκε μαζί της, την καθάρισε με το πανακήρατο αίμα Του, την ανακαίνισε και την κατέστησε Εκκλησία «μὴ ἔχουσαν σπίλον ἢ ῥυτίδα ἤ τι τῶν τοιούτων, ἀλλ᾿ ἵνα ᾖ ἁγία καὶ ἄμωμος».

Αυτή η υψηλή θεολογία του Σταυρού δεν αφομοιώνεται, ούτε κατανοείται μέσω της εθιμοτυπικής συμμετοχής στη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας. Οι πιστοί ζουν μυστικά και βιώνουν οντολογικά τα πάνσεπτα Πάθη του Κυρίου. Η προτροπή του υμνωδού «δεῦτε οὖν καὶ ἡμεῖς, κεκαθαρμέναις διανοίαις, συμπορευθῶμεν αὐτῷ, καὶ συσταυρωθῶμεν» μας καλεί να συμπορευθούμε και να συσταυρωθούμε με τον Χριστό με καθαρότητα νου, ψυχής και σώματος. Οι αρετές αποτελούν την απαστράπτουσα εσθήτα, το λαμπρό ένδυμα της ψυχής των πιστών, προκειμένου να γίνουν δεκτοί στη συνάντηση με τον Νυμφίο. Και η συνάντηση αυτή γίνεται «ἐν τῷ μέσῳ τῆς νυκτός», μυστικά, ήσυχα, προσευχητικά, καρδιακά. Τότε ο Νυμφίος της Εκκλησίας γίνεται Νυμφίος της κάθε ψυχής με την οποία συνάπτεται σε γάμο πνευματικό, σε άρρηκτη ένωση αιώνιας πίστεως και αποκλειστικής αφοσιώσεως. Και τότε ο άνθρωπος φτάνει στην κορυφή της πνευματικής φιλοσοφίας και στη δόξα της Αναστάσεως.

Προηγοτμένως η ΕΟΔ έγραψε για το χρονικό της ημέρας

Читайте также