Περί αργολογίας

Λόγος και αργολογία.

Η σχέση του ανθρώπου με τον λόγο ποικίλει σε θέμα, τόνο, δεξιότητα και σε άλλα χαρακτηριστικά. Το πιο σημαντικό όμως είναι το κέρδος ή η ζημία που αποκτά κανείς από τον λόγο, ιδιαίτερα όταν είναι άκαιρος ή ανούσιος. Πολλές παροιμίες της λαϊκής σοφίας αναφέρονται σε αυτό, αλλά και πνευματικές νουθεσίες. "Τα λίγα λόγια ζάχαρη και τα καθόλου μέλι", "η σιωπή είναι χρυσός", "τας δε μωράς και απαίδευτους ζητήσεις παραιτού, ειδώς ότι γεννώσι μάχας" (Τιμ. Β 23).

Η τελευταία παράθεση είναι προτροπή του Αποστόλου Παύλου προς τον Απόστολο Τιμόθεο και αφορά όλους, αλλά κυρίως τους διακόνους της Εκκλησίας σε όποιον βαθμό ιερωσύνης κατέχουν.

Είναι, άραγε, κερδοφόρα ή ζημιογόνα μια συζήτηση και ποτέ αυτή δημιουργεί κινδύνους παρεκτροπής εννοιών ή διαστρέβλωση της αλήθειας, όταν συμμετέχουν ιερείς και λαϊκοί;

Κανένας, φυσικά, δεν επιτρέπεται να επιβάλλει την σιωπή ή το όριο του επιπέδου μίας συζήτησης με τέτοιους συμμετέχοντες, παρά μόνο ως προτροπή ή νουθεσία, ώστε να αποφευχθούν πτώσεις όπως άκαιρα γέλια, υβριστικά σχόλια, ασεβείς παρομοιώσεις.

Το φαινόμενο της αργολογίας και των πτώσεων της δεν είναι τωρινό. Ήδη από την πτώση των Πρωτόπλαστων λειτουργεί χρησιμοποιώντας νου, ψυχή και γλώσσα. Ιδιαιτέρως η γλώσσα είναι το όργανο που φωτίζει ή φλογίζει μια συζήτηση, καθώς εξωτερικεύει με σεμνό ή άσεμνο, επιτηδευμένο ή μη τρόπο, το περίσσευμα της καρδιάς του ομιλητή.

Έτσι το επίφοβο σε μια συζήτηση δεν έχει να κάνει με την έκταση του λόγου πάντα, αλλά με το τί λέει ο λόγος. Εάν, δηλαδή, έχει την ικανότητα ο ομιλητής να εφάπτεται ο λόγος του σε πνευματικό λόγο ή σκοπό τότε δεν υπάρχει αργολογία. Είναι παρατηρημένο όμως και επιβεβαιωμένο από την εμπειρία της Εκκλησίας, ότι λίγοι άνθρωποι μπορούν σε μια συζήτηση επί μακρού χρονικού διαστήματος να κρατήσουν το επίπεδο εκεί που είναι άξιο να κρατηθεί. Συνήθως υπάρχει κάποια πτώση. Το επικίνδυνο του θέματος είναι να χρησιμοποιηθεί, ο προσωπικός ίσως αργός λόγος, από λαϊκούς ως θέσφατο της αληθείας, ως λόγος Θεού. Αυτό μπορεί να προσβάλει ως ασθένεια, τόσο τον ομιλητή λειτουργό όσο και τον ακροατή λαϊκό. Καί είναι αλήθεια ότι η πλάνη βασίζεται σε λογικές ερμηνείες και εξηγήσεις όταν αυτές δεν αποτελούν αποτέλεσμα πνευματικού βιώματος και εξακρίβωσης με την ζώσα εμπειρία των μυστηρίων της Εκκλησίας εν Πνεύματι Αγίω.

Αυτό, όμως, που είναι άξιο ιδιαιτέρας προσοχής είναι να μην καταφύγει ο λόγος, κυρίως του ιερέως, σε τρόπους εκφοράς με περιεχόμενο άσεμνο, ασεβές, σε κρίσεις και κατακρίσεις. Ακόμα και να γνωρίζουμε τα πάντα γύρω από την Αλήθεια των γεγονότων ή των όντων, αν τα προσφέρουμε χωρίς αγάπη Χριστού, σερβίρουμε δηλητήριο. Ένα δηλητήριο που κεντρίζει το ασθενές πνεύμα των ακροατών, που δεν αφανίζει μόνο τις ψυχές υμών αλλά τους καθιστά και όργανα μετάδοσης του με σφοδρότερη μανία, θεωρώντας τους εαυτούς τους μικρούς αποστόλους έχοντες την διακονία της κατάκρισης και της επιβολής του "φαινομένου" δικαίου λόγου του αργόσχολου ομιλητή ιερέως.

Να προσέχουμε, λοιπόν, τον τρόπο εκφοράς του λόγου μας, να σεβόμαστε τις θέσεις και τους θεσμούς όταν αναφερόμαστε σε αυτούς ακόμη και αν διαφωνούμε, αναφαίρετο δικαίωμα ελευθερίας είναι και η διαφωνία, να πάνω από όλα να φροντίζουμε τις ψυχές και διάνοιες των ακροατών να μην τις προκαλέσουμε βλάβη πνευματική και ηθική.

Έρρωσθε.

Ευχαριστούμε τον Πατέρα Ιάκωβο.

Читайте также